Stanowiska pracy

W serwisie znajdziesz już 2591 stanowisk pracy z opisem zagrożeń i ryzyk zawodowych. Najszybciej trafisz na swoje przez wyszukiwarkę u góry strony, a poniżej jest pełna lista alfabetyczna.

A – B159
C – D134
E – G142
H – I191
J – K278
L – Ł95
M – N293
O333
P306
R – S319
Ś – T254
U – Ż87
Bezpłatny generator karty szkolenia wstępnego BHPWypełnij formularz i pobierz gotowy PDF zgodny ze wzorem z rozporządzenia – od razu, bez rejestracji. Wersje PL, EN i UA.Otwórz generator na cedego.pl →
Potrzebujesz oceny ryzyka dla całej firmy?Opracuje ją specjalista BHP z CEDEGO – zdalnie lub z wizją lokalną, z konsultacją online w Microsoft Teams. Bezpłatna wycena w 1 dzień roboczy.Zamów ocenę dla firmy →
bhp ryzyko zawodowe pracownik oczyszczalni ścieków

Pracownik oczyszczalni ścieków

Pracownik oczyszczalni ścieków – kod 313208 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Operator urządzeń oczyszczania ścieków”. Pracownik oczyszczalni ścieków obsługuje kraty, piaskowniki, osadniki, komory biologiczne i urządzenia do przeróbki osadów, kontroluje parametry procesu, pobiera próbki, usuwa skratki i zanieczyszczenia, konserwuje pompy i mieszadła oraz prowadzi dziennik pracy obiektu.

Pracownik oczyszczalni ścieków – wymagania w stosunku do pracownika

  • ukończone 18 lat,
  • kwalifikacje (wykształcenie zasadnicze branżowe lub średnie, preferowane technik inżynierii środowiska lub mechanik),
  • świadectwo kwalifikacyjne SEP przy obsłudze urządzeń elektrycznych,
  • szczepienia ochronne zalecane przy narażeniu na ścieki (WZW A i B, tężec),
  • przeszkolenie do pracy w przestrzeniach zamkniętych.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

  • operator oczyszczalni ścieków,
  • operator urządzeń oczyszczania ścieków,
  • konserwator oczyszczalni,
  • pracownik przepompowni ścieków,
  • operator stacji odwadniania osadów.

Badania

  • badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
  • ocena układu oddechowego przy narażeniu na siarkowodór i aerozole biologiczne,
  • badania w kierunku chorób odzwierzęcych i zakaźnych przenoszonych przez ścieki (zgodnie z oceną lekarza),
  • badanie słuchu przy pracy w pobliżu dmuchaw i pomp,
  • badania do pracy w przestrzeniach zamkniętych i na wysokości.

Szkolenia bhp i inne

Środowisko pracy

Pracownik oczyszczalni pracuje na otwartym terenie przy zbiornikach, kanałach i osadnikach, w budynkach krat i stacji dmuchaw, w przepompowniach i komorach. Ma kontakt ze ściekami, osadami i skratkami, a w zamkniętych obiektach może wystąpić siarkowodór, metan i niedobór tlenu. Pracuje w każdych warunkach pogodowych, zmianowo lub w dyżurach. Na stanowisku wykorzystuje się:

  • kraty mechaniczne, prasy skratek, piaskowniki;
  • pompy, mieszadła, dmuchawy;
  • wirówki lub prasy do odwadniania osadów, suszarnie;
  • chemikalia (koagulanty, polielektrolity, wapno);
  • detektory gazów, statywy ratownicze, sprzęt do pobierania próbek.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

  • utonięcie przy wpadnięciu do zbiornika lub kanału,
  • upadek z wysokości z pomostów i do komór,
  • pochwycenie przez ruchome elementy krat, mieszadeł i przenośników,
  • porażenie prądem w wilgotnym środowisku,
  • poślizgnięcie na mokrych i zaolejonych powierzchniach,
  • hałas dmuchaw i pomp,
  • zmienne warunki atmosferyczne.

Czynniki chemiczne:

  • siarkowodór, metan, amoniak w komorach i przepompowniach,
  • niedobór tlenu w przestrzeniach zamkniętych,
  • chemikalia do strącania i kondycjonowania osadów (drażniące, żrące),
  • wybuch biogazu w obiektach komory fermentacyjnej.

Czynniki biologiczne:

  • bakterie jelitowe, leptospiry, wirusy zapalenia wątroby typu A, pasożyty w ściekach i osadach,
  • aerozole biologiczne z napowietrzania i odwadniania osadów,
  • endotoksyny.

Czynniki psychofizyczne:

  • ręczne prace transportowe przy usuwaniu skratek i piasku,
  • wymuszone pozycje przy konserwacji urządzeń,
  • praca zmianowa i dyżury, praca w pojedynkę na obiektach sieci.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika oczyszczalni ścieków.

Środki ochrony indywidualnej

  • rękawice wodoszczelne, kalosze lub wodery, odzież wodoodporna – ścieki, czynniki biologiczne;
  • okulary lub przyłbica, półmaska FFP3 przy pracy z aerozolem – aerozole biologiczne, rozprysk;
  • osobisty detektor gazów – siarkowodór, metan, niedobór tlenu;
  • kamizelka asekuracyjna przy zbiornikach – utonięcie;
  • szelki bezpieczeństwa z linką przy wejściu do komór – upadek, ewakuacja;
  • ochronniki słuchu – hałas.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

  • barierki, kraty pomostowe i koła ratunkowe przy zbiornikach – upadek, utonięcie;
  • wentylacja mechaniczna i stałe detektory gazów w budynkach – siarkowodór, metan;
  • osłony i wyłączniki awaryjne urządzeń – pochwycenie;
  • statyw ratowniczy z wciągarką – ewakuacja z komory;
  • instalacja elektryczna o odpowiednim stopniu ochrony i w wykonaniu Ex w strefach biogazu – porażenie, wybuch;
  • zmechanizowane usuwanie skratek i piasku – ręczne prace transportowe.

Środki organizacyjne

  • pisemne zezwolenie i zespół co najmniej dwuosobowy przy pracach w komorach i zbiornikach – przestrzenie zamknięte;
  • pomiar atmosfery przed wejściem i w trakcie pracy – gazy toksyczne, niedobór tlenu;
  • blokowanie napędów przed konserwacją – pochwycenie;
  • szczepienia ochronne, zakaz jedzenia w strefie ścieków, zaplecze sanitarne z natryskami – czynniki biologiczne;
  • stosowanie chemikaliów zgodnie z kartami charakterystyki – czynniki chemiczne;
  • łączność i kontrola pracownika pracującego w pojedynkę – wypadek bez świadków.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika oczyszczalni ścieków.

  • czynniki fizyczne – hałas, mikroklimat zmienny przy pracy na otwartej przestrzeni;
  • czynniki chemiczne – siarkowodór, amoniak, metan, chemikalia do obróbki osadów;
  • czynniki biologiczne – bakterie, wirusy i pasożyty obecne w ściekach i osadach (grupa 2 i 3), endotoksyny;
  • inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w przestrzeniach zamkniętych, praca na wysokości i nad wodą, praca zmianowa, praca w pojedynkę.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

Ostatnia aktualizacja: 13 listopada 2026

FAQ