Stanowiska pracy

W serwisie znajdziesz już 2591 stanowisk pracy z opisem zagrożeń i ryzyk zawodowych. Najszybciej trafisz na swoje przez wyszukiwarkę u góry strony, a poniżej jest pełna lista alfabetyczna.

A – B159
C – D134
E – G142
H – I191
J – K278
L – Ł95
M – N293
O333
P306
R – S319
Ś – T254
U – Ż87
Bezpłatny generator karty szkolenia wstępnego BHPWypełnij formularz i pobierz gotowy PDF zgodny ze wzorem z rozporządzenia – od razu, bez rejestracji. Wersje PL, EN i UA.Otwórz generator na cedego.pl →
Potrzebujesz oceny ryzyka dla całej firmy?Opracuje ją specjalista BHP z CEDEGO – zdalnie lub z wizją lokalną, z konsultacją online w Microsoft Teams. Bezpłatna wycena w 1 dzień roboczy.Zamów ocenę dla firmy →
bhp ryzyko zawodowe nastawniczy

Nastawniczy

Nastawniczy – kod 831207 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Nastawniczy obsługuje urządzenia sterowania ruchem kolejowym w nastawni wykonawczej: przestawia zwrotnice, nastawia przebiegi i sygnały na polecenie dyżurnego ruchu, kontroluje zajętość torów, obsługuje rogatki na przejazdach i prowadzi dokumentację posterunku.

Nastawniczy – wymagania w stosunku do pracownika

  • wykształcenie co najmniej zasadnicze zawodowe lub średnie,
  • świadectwo kwalifikacji i autoryzacja do pracy na stanowisku nastawniczego,
  • orzeczenie lekarskie i psychologiczne o zdolności do pracy na stanowisku związanym z bezpieczeństwem ruchu kolejowego,
  • znajomość regulaminu technicznego posterunku,
  • podzielność uwagi i odporność na stres.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

  • nastawnicza,
  • zwrotniczy,
  • dróżnik przejazdowy,
  • pracownik nastawni wykonawczej,
  • operator nastawni.

Badania

  • badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne;
  • badania lekarskie i psychologiczne pracowników kolei na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu;
  • badanie wzroku i rozpoznawania barw;
  • badanie słuchu;
  • ocena układu ruchu przy obsłudze urządzeń mechanicznych.

Szkolenia bhp i inne

  • instruktaż ogólny bhp,
  • instruktaż stanowiskowy,
  • okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
  • pouczenia okresowe z przepisów ruchowych i egzaminy okresowe,
  • szkolenie z obsługi urządzeń sterowania ruchem i ręcznego przekładania zwrotnic,
  • szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.

Środowisko pracy

Nastawniczy pracuje w nastawni, często w budynku położonym przy torach, z dala od zabudowań. W nastawniach mechanicznych przekłada dźwignie wymagające siły fizycznej, w przekaźnikowych i komputerowych obsługuje pulpit. Przy awariach wychodzi na tory, aby ręcznie przełożyć i zabezpieczyć zwrotnicę lub obsłużyć rogatkę. Pracuje całodobowo w systemie zmianowym. Na stanowisku wykorzystuje się:

  • aparat nastawczy mechaniczny, przekaźnikowy lub komputerowy;
  • dźwignie zwrotnicowe i sygnałowe;
  • łączność radiową i telefoniczną z dyżurnym ruchu;
  • korbę i zamki do ręcznego przestawiania zwrotnic;
  • urządzenia rogatkowe i dokumentację posterunku.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

  • potrącenie przez pociąg lub pojazd szynowy przy pracy na torach,
  • porażenie prądem z sieci trakcyjnej i urządzeń zasilających,
  • przytrzaśnięcie lub skaleczenie ręki przy ręcznym przestawianiu zwrotnicy,
  • upadek na schodach nastawni i nierównym terenie przy torach,
  • mikroklimat zimny i gorący przy pracy na zewnątrz.

Czynniki psychofizyczne:

  • duża odpowiedzialność za bezpieczeństwo ruchu;
  • stres przy zakłóceniach i awariach;
  • praca zmianowa i nocna, senność;
  • praca w izolacji;
  • wysiłek fizyczny przy obsłudze dźwigni mechanicznych.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku nastawniczego.

Środki ochrony indywidualnej

  • kamizelka lub odzież ostrzegawcza o wysokiej widzialności – potrącenie;
  • rękawice robocze – skaleczenia rąk przy zwrotnicy;
  • obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową – upadek;
  • odzież chroniąca przed zimnem i deszczem – mikroklimat.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

  • urządzenia zabezpieczenia ruchu uzależniające sygnały od położenia zwrotnic – błąd ludzki;
  • oświetlenie dojść do zwrotnic i balustrady schodów – upadek;
  • ogrzewanie i klimatyzacja nastawni – mikroklimat;
  • łączność stała z dyżurnym ruchu – praca w izolacji.

Środki organizacyjne

  • wyjście na tory tylko po uzgodnieniu z dyżurnym ruchu i z zachowaniem skrajni – potrącenie;
  • zakaz zbliżania się do sieci trakcyjnej – porażenie prądem;
  • grafik zmian z czasem na odpoczynek – senność, zmęczenie;
  • okresowe pouczenia i analiza zdarzeń – odpowiedzialność, stres.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla nastawniczego.

  • czynniki fizyczne – mikroklimat zimny (przy pracach na zewnątrz);
  • czynniki chemiczne – brak;
  • czynniki biologiczne – brak;
  • inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca zmianowa i nocna, praca na stanowisku związanym z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, praca przy torach.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

Ostatnia aktualizacja: 21 października 2026

FAQ