Mechanik samochodowy – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Mechanik pojazdów samochodowych” – kod 723103. Mechanik samochodowy wykonuje bardzo ważną pracę, bezsprzecznie odpowiadając za zapewnienie bezpieczeństwa po pierwsze użytkownikowi pojazdu, po drugie innym użytkownikom dróg. Praca mechanika samochodowego wiąże się w szczególności z:
- troską o prawidłowość i odpowiedni poziom techniczny eksploatowanych samochodów używanych w transporcie drogowym;
- wykonywaniem prac demontażowych, montażowych regulacyjnych w pojazdach oraz w poszczególnych zespołach i układach.
Mechanik samochodowy – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia zależnie od wymagań pracodawcy,
- kwalifikacje (ukończenie co najmniej szkoły zawodowej o kierunku budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych).
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- mechanik pojazdów samochodowych,
- mechanik warsztatowy,
- mechanik pojazdowy,
- mechanik silnikowy,
- mechanik samochodowy-diagnosta.
Badania
- badania lekarskie wstępne lub okresowe.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata.
Mechanik samochodowy – środowisko pracy
Mechanik samochodowy wykonuje swoją pracę w halach warsztatowych, garażach, warsztatach usługowo-naprawczych oraz na otwartej przestrzeni.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek na tym samym poziomie,
- potrącenie przez ruchome obiekty,
- upadek na niższy poziom,
- uderzenie przez spadające przedmioty,
- przygniecenie,
- ostre elementy,
- poślizgnięcie się,
- potknięcie się,
- gorące powierzchnie,
- pyły,
- hałas,
- drgania mechaniczne,
- energia elektryczna,
- pożar,
- wybuch.
Czynniki chemiczne:
- żrące,
- toksyczne,
- drażniące.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- stres,
- obciążenie dynamiczne.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku mechanika samochodowego.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne odporne na przecięcie oraz na substancje ropopochodne – ostre elementy, substancje żrące, toksyczne i drażniące;
- okulary ochronne lub gogle (szczególnie przy pracy pod pojazdem i przy akumulatorach) – odpryski, pyły, substancje żrące (elektrolit);
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – uderzenie przez spadające przedmioty, poślizgnięcie się, potknięcie się;
- ochronniki słuchu przy pracy narzędziami pneumatycznymi – hałas;
- rękawice antywibracyjne przy narzędziach udarowych – drgania mechaniczne;
- rękawice termoodporne przy pracach na rozgrzanym układzie wydechowym i chłodzenia – gorące powierzchnie;
- półmaska przeciwpyłowa przy pracach przy układach hamulcowych i szlifowaniu – pyły;
- przylegająca odzież robocza bez luźnych elementów – pochwycenie przez ruchome części silnika.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wentylacja miejscowa (wyciągi spalin) na stanowiskach pracy przy włączonym silniku – substancje toksyczne (spaliny);
- podnośniki i podpory z aktualnymi przeglądami (UDT) oraz zabezpieczenie pojazdu przed przetoczeniem – przygniecenie, uderzenie przez spadające przedmioty;
- zabezpieczenie kanałów naprawczych barierkami lub pokrywami – upadek na niższy poziom;
- wyznaczone drogi ruchu pojazdów na terenie warsztatu – potrącenie przez ruchome obiekty;
- elektronarzędzia i instalacje z aktualnymi przeglądami, zasilanie przez wyłącznik różnicowoprądowy – energia elektryczna;
- utrzymanie porządku i antypoślizgowe posadzki – poślizgnięcie się, potknięcie się, upadek na tym samym poziomie;
- gaśnice oraz wydzielone, wentylowane miejsce przechowywania paliw i substancji łatwopalnych – pożar, wybuch.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy oraz instrukcje bhp obsługi podnośników i urządzeń warsztatowych – przygniecenie, energia elektryczna;
- karty charakterystyki płynów eksploatacyjnych i przestrzeganie zaleceń producenta – substancje żrące, toksyczne, drażniące;
- bieżące usuwanie rozlanych olejów i płynów z posadzki (sorbenty) – poślizgnięcie się;
- zakaz używania otwartego ognia przy układzie paliwowym i akumulatorach – pożar, wybuch;
- stosowanie prawidłowych technik podnoszenia i sprzętu pomocniczego przy ciężkich podzespołach – obciążenie dynamiczne;
- rotacja zadań i przerwy w pracy – obciążenie statyczne, obciążenie dynamiczne, drgania mechaniczne;
- realne planowanie napraw i terminów odbioru pojazdów – stres.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla mechanika samochodowego.
- czynniki fizyczne – hałas narzędzi pneumatycznych, drgania mechaniczne przenoszone na kończyny górne, gorące powierzchnie układu wydechowego i chłodzenia, prąd elektryczny;
- pyły – pyły przy pracach przy układach hamulcowych i szlifowaniu;
- czynniki chemiczne – spaliny silnikowe, substancje ropopochodne (oleje, smary, paliwa), elektrolit akumulatorowy, preparaty czyszczące o działaniu drażniącym;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca pod uniesionym pojazdem i nad kanałem naprawczym, praca przy maszynach i silnikach w ruchu, ręczne prace transportowe ciężkich podzespołów, wymuszona pozycja ciała, obciążenie narządu wzroku.
Podobne stanowiska
- diagnosta samochodowy,
- blacharz samochodowy,
- elektromechanik pojazdów samochodowych,
- kierowca,
- konserwator,
- lakiernik samochodowy,
- operator wózka jezdniowego,
- ślusarz,
- tokarz,
- mechanik motocyklowy.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).