Operator maszyny przewiertowej – w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534), stanowisku temu najbliższy jest zawód „Wiertacz” – kod 811305. Operator maszyny przewiertowej dokonuje przewiertów we wskazanym miejscu obsługiwaną maszyną. Zakres czynności zależy od zajmowanego stanowiska.
Operator maszyny przewiertowej – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (uprawnienia zgodne z wymaganiami polskiego prawa),
- kwalifikacje (zależnie od wymagań pracodawcy lub przepisów prawa).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata (rekomendowane szkolenia okresowe co rok – praca wymagająca szczególnej sprawności psychofizycznej),
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Operator maszyny przewiertowej – środowisko pracy
Operator maszyny przewiertowej wykonuje pracę na różnych budowach, dlatego warunki środowiska pracy są zmienne i zależą od konkretnej lokalizacji.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- energia elektryczna;
- upadek na tym samym poziomie;
- upadek na niższy poziom;
- potrącenie, przygniecenie przez ruchome obiekty (pojazdy);
- zasypanie przez osuwające się materiały/grunt;
- pożar;
- wybuch;
- hałas;
- uderzenie o nieruchome elementy;
- drgania mechaniczne;
- kontakt z gorącymi powierzchniami;
- kontakt z ostrymi, szorstkimi krawędziami;
- zmienne warunki atmosferyczne – praca w upale i w chłodzie;
- uderzenie przez elementy będące w ruchu.
Czynniki chemiczne:
- paliwa,
- płyny hydrauliczne,
- chłodziwa,
- czyściwa i rozpuszczalniki.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- obciążenie dynamiczne.
Czynniki biologiczne:
- wirusy grypy, Orthomyxovirdae;
- laseczka zgorzeli gazowej Clostridium perfringers;
- laseczka tężca Clostridium tetani;
- kontakt z psami, owadami, pajęczakami, gadami, ptactwem.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora maszyny przewiertowej.Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny – uderzenie przez elementy będące w ruchu, uderzenie o nieruchome elementy;
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – upadek na tym samym poziomie, poślizgnięcie, przygniecenie;
- odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności – potrącenie, przygniecenie przez ruchome obiekty (pojazdy);
- rękawice ochronne antywibracyjne – drgania mechaniczne;
- rękawice odporne na przecięcie i substancje chemiczne – kontakt z ostrymi, szorstkimi krawędziami, paliwa, płyny hydrauliczne, czyściwa i rozpuszczalniki;
- ochronniki słuchu – hałas;
- okulary ochronne – odpryski gruntu i płuczki wiertniczej;
- półmaska filtrująca przy pracach w zapyleniu – pyły i aerozole na terenie budowy;
- rękawice termoodporne przy obsłudze nagrzanych zespołów maszyny – kontakt z gorącymi powierzchniami;
- odzież robocza dostosowana do pory roku – zmienne warunki atmosferyczne (praca w lecie i zimie).
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wygrodzenie i oznakowanie strefy robót oraz wykopów – potrącenie przez pojazdy, upadek na niższy poziom;
- zabezpieczenie ścian wykopów (szalunki, skarpowanie) – zasypanie przez osuwające się materiały lub grunt;
- identyfikacja uzbrojenia podziemnego (w tym kabli energetycznych) przed rozpoczęciem przewiertu – energia elektryczna, wybuch (gazociągi);
- osłony ruchomych i gorących części maszyny oraz wyłączniki awaryjne – uderzenie przez elementy będące w ruchu, kontakt z gorącymi powierzchniami;
- maszyna z aktualnymi przeglądami technicznymi – drgania mechaniczne, hałas, pożar;
- utrzymanie porządku na stanowisku i drogach komunikacyjnych – upadek na tym samym poziomie, poślizgnięcie;
- gaśnica przy maszynie oraz właściwe przechowywanie paliw – pożar, wybuch.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy oraz instrukcja obsługi maszyny przewiertowej – uderzenie przez elementy będące w ruchu, energia elektryczna;
- uzgodnienia branżowe i nadzór przy pracach w pobliżu sieci podziemnych – energia elektryczna, wybuch;
- karty charakterystyki paliw, płynów hydraulicznych i rozpuszczalników – czynniki chemiczne;
- tankowanie po wystygnięciu silnika i zakaz otwartego ognia przy paliwie – pożar;
- szczepienia ochronne (tężec) i higiena rąk przy pracach w gruncie – czynniki biologiczne;
- przerwy w pracy i rotacja zadań – obciążenie statyczne, obciążenie dynamiczne, drgania mechaniczne;
- przerwy w miejscu osłoniętym od warunków atmosferycznych oraz dostęp do napojów – zmienne warunki atmosferyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora maszyny przewiertowej.- czynniki fizyczne – hałas maszyny, drgania miejscowe i ogólne, zmienne warunki atmosferyczne i praca na otwartej przestrzeni, gorące powierzchnie zespołów maszyny, prąd elektryczny;
- pyły – zapylenie terenu robót, w tym pyły mineralne przy wierceniu i pracach ziemnych;
- czynniki chemiczne – paliwa, płyny hydrauliczne, chłodziwa, czyściwa i rozpuszczalniki stosowane przy obsłudze maszyny;
- czynniki biologiczne – kontakt z gruntem przy pracach ziemnych (ryzyko zakażenia tężcem), praca w otoczeniu zwierząt i owadów na terenie robót;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca wymagająca szczególnej sprawności psychofizycznej, praca przy wykopach i w ich sąsiedztwie, praca w strefie ruchu maszyn i pojazdów, obsługa maszyny z elementami w ruchu, ręczne prace transportowe przy uzbrajaniu przewodu wiertniczego.
Podobne stanowiska