Brukarz – kod 711205 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Obowiązki powierzone brukarzowi przez pracodawcę to:
- rozładunek, transportowanie kostki z samochodów i palet do miejsca układania,
- przygotowanie podłoża pod kostkę,
- układanie bruku w wyznaczonym miejscu,
- wykonywanie ogólnobudowlanych prac wykończeniowych.
Brukarz – wymagania dla stanowiska
Kwalifikacje: zależnie od wymagań pracodawcy.
Badania lekarskie
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Brukarz – środowisko pracy
Brukarz najczęściej wykonuję pracę na zewnątrz w narażeniu na zmienne zewnętrzne warunki atmosferyczne. Pracownik posługuje się głównie:
- zagęszczarką do gruntu,
- przecinarką tarczową.
Identyfikacja zagrożeń
Brukarz jest narażony na następujące czynniki fizyczne:
- upadek na tym samym poziomie,
- uderzenie o nieruchome elementy,
- potknięcie,
- uderzenie, przygniecenie przez spadające przedmioty,
- pochwycenie przez obracające się elementy,
- uderzenie, przygniecenie potrącenie przez przemieszczające się przedmioty, pojazdy,
- poślizgnięcie,
- ostre krawędzie i elementy,
- kontakt z gorącymi elementami,
- hałas,
- mikroklimat,
- energia elektryczna,
- pożar.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- obciążenie dynamiczne,
- stres.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku brukarza.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny – uderzenie, przygniecenie przez spadające przedmioty;
- odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności – uderzenie, przygniecenie, potrącenie przez przemieszczające się przedmioty i pojazdy;
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – przygniecenie przez spadające przedmioty (palety, kostka), poślizgnięcie się, potknięcie;
- rękawice ochronne odporne na przecięcie i ścieranie – ostre krawędzie i elementy;
- ochronniki słuchu – hałas (zagęszczarka do gruntu, przecinarka tarczowa);
- okulary ochronne lub gogle – odpryski powstające przy cięciu kostki (ostre krawędzie i elementy);
- odzież robocza dostosowana do pory roku – mikroklimat.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony tarczy przecinarki oraz sprawne wyłączniki awaryjne maszyn – pochwycenie przez obracające się elementy, ostre krawędzie;
- wygrodzenie i oznakowanie strefy robót (zapory, taśmy, znaki drogowe) – potrącenie przez pojazdy;
- składowanie palet i materiałów w wyznaczonych miejscach oraz utrzymanie porządku na stanowisku – potknięcie, uderzenie o nieruchome elementy, upadek na tym samym poziomie;
- elektronarzędzia z aktualnymi przeglądami, zasilanie przez wyłącznik różnicowoprądowy – energia elektryczna;
- osłony gorących elementów maszyn (tłumik i silnik zagęszczarki, przecinarki) – kontakt z gorącymi elementami;
- gaśnica w pobliżu miejsca przechowywania paliwa do maszyn – pożar.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy oraz instrukcje obsługi zagęszczarki i przecinarki – pochwycenie przez obracające się elementy, energia elektryczna;
- tankowanie maszyn po wystygnięciu silnika oraz zakaz używania otwartego ognia przy paliwie – pożar, kontakt z gorącymi elementami;
- stosowanie prawidłowych technik podnoszenia oraz przestrzeganie norm ręcznego transportu kostki – obciążenie dynamiczne;
- rotacja zadań i przerwy w pracy – obciążenie statyczne, obciążenie dynamiczne;
- przerwy w miejscu osłoniętym od warunków atmosferycznych oraz dostęp do napojów zimnych i ciepłych – mikroklimat;
- planowanie robót i realny harmonogram prac – stres.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla brukarza.
- czynniki fizyczne – hałas zagęszczarki i przecinarki tarczowej, drgania miejscowe i ogólne, zmienny mikroklimat i praca na otwartej przestrzeni, promieniowanie słoneczne UV, prąd elektryczny;
- pyły – pyły zawierające krystaliczną krzemionkę, powstające przy cięciu kostki brukowej;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne prace transportowe (przenoszenie kostki i obrzeży), długotrwała praca w pozycji pochylonej i klęczącej, praca w pasie drogowym w ruchu pojazdów, obsługa maszyn z elementami wirującymi.