Szklarz – kod 712502 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Szklarz przycina, obrabia i osadza szyby oraz elementy szklane w oknach, drzwiach, witrynach i zabudowach wewnętrznych.
Szklarz – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje (wykształcenie zasadnicze branżowe w zawodzie szklarz lub przyuczenie na stanowisku),
- umiejętność obsługi stołów do cięcia i urządzeń podciśnieniowych,
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości (przy montażu na wysokości).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie,
- kontrolne badania lekarskie,
- badania uwzględniające dźwiganie i pracę na wysokości.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie w zakresie ręcznych prac transportowych,
- szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy przy ranach ciętych,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Środowisko pracy
Szklarz pracuje w zakładach szklarskich, warsztatach obróbki szkła oraz na budowach i w obiektach, w których montowane są przeszklenia. Na stanowisku wykorzystuje się:
- stoły do cięcia szkła i noże diamentowe;
- szlifierki i polerki do krawędzi;
- przyssawki i manipulatory podciśnieniowe;
- stojaki i wózki transportowe do tafli;
- silikony, uszczelki i narzędzia montażowe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przecięcie i skaleczenie krawędzią szkła,
- pęknięcie lub rozbicie tafli podczas obróbki i transportu,
- przygniecenie przez ciężką taflę szkła,
- odpryski szkła,
- upadek z wysokości podczas montażu,
- upadek na tym samym poziomie,
- pyły powstające przy szlifowaniu krawędzi,
- hałas,
- drgania miejscowe,
- energia elektryczna,
- ruch drogowy podczas transportu i montażu na zewnątrz.
Czynniki chemiczne:
- silikony i masy uszczelniające,
- rozpuszczalniki i preparaty odtłuszczające,
- środki do mycia szkła.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy przenoszeniu tafli,
- wymuszona pozycja ciała,
- obciążenie psychiczne wynikające z pracy z materiałem kruchym i ostrym.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku szklarza.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice o wysokiej odporności na przecięcie – przecięcie krawędzią szkła, pęknięcie tafli;
- ochraniacze przedramion i fartuch odporny na przecięcie – przecięcie i skaleczenie, odpryski szkła;
- okulary lub gogle ochronne – odpryski szkła, pyły ze szlifowania;
- obuwie ochronne z podnoskiem – przygniecenie taflą, spadające elementy;
- półmaska filtrująca – pyły powstające przy szlifowaniu krawędzi;
- szelki bezpieczeństwa – upadek z wysokości podczas montażu;
- ochronniki słuchu – hałas.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- przyssawki, manipulatory i wózki do transportu tafli – przygniecenie, obciążenie mięśniowo-szkieletowe, pęknięcie tafli;
- stojaki i stelaże do bezpiecznego składowania szkła – pęknięcie i rozbicie tafli, przygniecenie;
- szlifierki z odciągiem lub chłodzeniem wodnym – pyły ze szlifowania;
- osłony i zabezpieczenia urządzeń do obróbki – odpryski, pochwycenie;
- wyznaczone i wolne od przeszkód ciągi transportowe – upadek na tym samym poziomie, przygniecenie;
- pojemniki na stłuczkę szklaną – przecięcie, skaleczenie;
- rusztowania, podesty i punkty kotwiące przy montażu na wysokości – upadek z wysokości;
- wyłącznik różnicowoprądowy i okresowe przeglądy elektronarzędzi – energia elektryczna.
Środki organizacyjne
- zasady transportu tafli w dwie osoby powyżej ustalonej masy i wymiaru – przygniecenie, obciążenie mięśniowo-szkieletowe;
- instrukcje bhp obróbki i montażu szkła – przecięcie, pęknięcie tafli, energia elektryczna;
- apteczka i procedura postępowania przy ranach ciętych – przecięcie i skaleczenie;
- bieżące usuwanie stłuczki i odpadów szklanych ze stanowiska – przecięcie, upadek na tym samym poziomie;
- karty charakterystyki i oznakowanie preparatów – silikony, rozpuszczalniki, środki myjące;
- przerwy w pracy i rotacja zadań – obciążenie mięśniowo-szkieletowe, wymuszona pozycja ciała;
- oznakowanie i zabezpieczenie strefy montażu na zewnątrz budynku – ruch drogowy, upadek przedmiotów.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla szklarza.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania miejscowe przy szlifowaniu krawędzi, prąd elektryczny;
- pyły – pyły powstające przy szlifowaniu i polerowaniu krawędzi szkła;
- czynniki chemiczne – silikony i masy uszczelniające, rozpuszczalniki i preparaty odtłuszczające, środki do mycia szkła;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne prace transportowe (przenoszenie ciężkich tafli), praca z materiałem ostrym i kruchym, praca na wysokości przy montażu przeszkleń, obciążenie narządu wzroku.