Kurier – kod 441202 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Obowiązki kuriera wiążą się z doręczaniem przesyłek: załadunkiem i rozładunkiem paczek, planowaniem trasy, prowadzeniem pojazdu, doręczaniem przesyłek pod wskazane adresy oraz obsługą urządzeń mobilnych do potwierdzania odbioru.
Kurier – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (prawo jazdy odpowiedniej kategorii),
- kwalifikacje (zależnie od wymagań pracodawcy).
Badania
- wstępne badania lekarskie (badania dla kierowców),
- okresowe badania lekarskie.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Kurier – środowisko pracy
Kurier pracuje w terenie — większość dnia spędza w pojeździe oraz doręczając przesyłki pod adresy w każdych warunkach atmosferycznych. Początek i koniec dnia pracy to załadunek i rozliczenie w oddziale (sortowni). Podczas pracy korzysta z:
- samochodu dostawczego,
- wózka transportowego,
- skanera i terminala mobilnego.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wypadki komunikacyjne,
- potrącenie przez pojazdy przy postoju i doręczeniach,
- upadek na tym samym poziomie (chodniki, podwórka),
- poślizgnięcie się (oblodzenie, mokre nawierzchnie),
- potknięcie się,
- upadek na niższy poziom (schody, rampy),
- uderzenie przez spadające paczki,
- przygniecenie drzwiami przestrzeni ładunkowej,
- ostre krawędzie opakowań,
- zmienny mikroklimat,
- pogryzienie przez psy,
- pożar.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie dynamiczne (dźwiganie paczek),
- obciążenie statyczne (prowadzenie pojazdu),
- presja czasu (normy doręczeń),
- agresja ze strony osób,
- stres.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kuriera.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie robocze z podeszwą antypoślizgową i wzmocnieniem palców – poślizgnięcie się, uderzenie przez spadające paczki;
- odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności – potrącenie przez pojazdy;
- rękawice ochronne przy załadunku i rozładunku – ostre krawędzie opakowań;
- odzież dostosowana do pory roku – zmienny mikroklimat.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- sprawny technicznie pojazd z aktualnymi przeglądami – wypadki komunikacyjne;
- wózek transportowy do cięższych i większych przesyłek – obciążenie dynamiczne;
- prawidłowe rozmieszczenie i zabezpieczenie ładunku w przestrzeni ładunkowej – uderzenie przez spadające paczki, przygniecenie;
- oświetlenie przestrzeni ładunkowej pojazdu – potknięcie się, uderzenie;
- zestaw głośnomówiący i nawigacja obsługiwana przed rozpoczęciem jazdy – wypadki komunikacyjne;
- gaśnica samochodowa z aktualnym przeglądem – pożar.
Środki organizacyjne
- przestrzeganie przepisów ruchu drogowego i dostosowanie prędkości do warunków – wypadki komunikacyjne;
- stosowanie prawidłowych technik podnoszenia i przestrzeganie norm ręcznego transportu (limit masy paczek) – obciążenie dynamiczne;
- zasady doręczeń na posesje z psami (domofon, prośba o zabezpieczenie zwierzęcia) – pogryzienie przez psy;
- realne normy doręczeń i planowanie tras – presja czasu, stres;
- przerwy w pracy i ćwiczenia rozciągające – obciążenie statyczne;
- procedura postępowania w sytuacjach konfliktowych z klientami – agresja ze strony osób.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kuriera.
- czynniki fizyczne – zmienny mikroklimat (praca w terenie o każdej porze roku, wielokrotne wychodzenie z nagrzanej lub wychłodzonej kabiny), drgania ogólne przy prowadzeniu pojazdu, hałas ruchu ulicznego;
- czynniki chemiczne – spaliny w ruchu miejskim i w strefie załadunku;
- czynniki biologiczne – ryzyko pogryzienia przez zwierzęta przy doręczeniach na posesje;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – prowadzenie pojazdu wymagające sprawności psychoruchowej i badań dla kierowców, ręczne prace transportowe (wielokrotne dźwiganie i przenoszenie paczek w ciągu dnia), praca w ruchu drogowym przy postoju i doręczeniach, wchodzenie po schodach z ładunkiem, praca w narzuconym tempie i kontakt z klientem.