Operator maszyn do produkcji papierowych artykułów toaletowych i sanitarnych – kod 814304 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Operator maszyn do produkcji papierowych artykułów toaletowych i sanitarnych obsługuje linie konfekcjonujące, na których z tamburów bibułki powstaje papier toaletowy, ręczniki papierowe, chusteczki higieniczne i serwetki. Zakłada tambury, ustawia moduły embosingu, perforacji, klejenia i cięcia rolek na pile, kontroluje jakość wyrobu oraz usuwa zerwania wstęgi i zatory na pakowarkach.
Operator maszyn do produkcji papierowych artykułów toaletowych i sanitarnych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie techniczne – preferowany kierunek mechaniczny, mechatroniczny lub papierniczy,
- znajomość budowy i obsługi przewijarek, pił do kłód papierowych i pakowarek,
- umiejętność wymiany narzędzi formatowych (wałki embosujące, noże perforacyjne, tarcze piły),
- uprawnienia UDT do obsługi suwnic lub wózków jezdniowych – przy zakładaniu tamburów i transporcie palet,
- zdolności manualne i podstawowa wiedza z mechaniki i pneumatyki,
- gotowość do pracy zmianowej, w tym nocnej.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operator przewijarki papieru,
- operator linii konfekcji papieru,
- operator linii do produkcji papieru toaletowego,
- operator linii ręczników papierowych,
- operator maszyn do konfekcji bibułki.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z uwzględnieniem hałasu, pyłu papierowego i pracy zmianowej,
- badanie audiometryczne – przy narażeniu na hałas przewijarek i pił,
- badanie spirometryczne – zgodnie ze wskazaniem lekarza przy narażeniu na pył papierowy,
- badania do obsługi urządzeń transportu bliskiego – jeśli operator obsługuje suwnicę lub wózek.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp (instruktaż ogólny i stanowiskowy),
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z zasad LOTO przy usuwaniu zerwań wstęgi i wymianie narzędzi,
- szkolenie z zapobiegania pożarom i wybuchom pyłu papierowego,
- instruktaż bezpiecznej wymiany tarcz piły do kłód,
- kurs i egzamin UDT na suwnice lub wózki jezdniowe – jeśli wymaga tego zakres obowiązków.
Środowisko pracy
Operator pracuje na hali konfekcji, przy linii złożonej z odwijaczy tamburów o masie od jednej do kilku ton, modułu embosingu i laminowania, przewijarki z perforacją, pieca lub stołu klejącego, piły tnącej kłody na rolki oraz pakowarek i paletyzatora. Wstęga bibułki przesuwa się z prędkością kilkuset metrów na minutę, a w powietrzu unosi się drobny pył papierowy, który osiada na maszynach i konstrukcjach. Hałas linii i piły jest stały, a zerwania wstęgi wymagają częstych interwencji przy walcach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- odwijacze tamburów i suwnica lub wózek do ich zakładania;
- moduły embosingu i laminowania z wałkami stalowymi i gumowymi;
- przewijarka z nożem perforacyjnym i podajnikiem gilz;
- klejarki z klejem PVA i hot-melt;
- piła tarczowa do cięcia kłód papierowych na rolki;
- pakowarki foliowe, kartoniarki i paletyzator;
- instalacja odpylania i sprężonego powietrza.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pochwycenie i wciągnięcie przez wałki embosujące, przewijarkę i taśmociągi,
- kontakt z tarczą piły do kłód i nożem perforacyjnym,
- hałas linii konfekcyjnej, piły i pakowarek,
- pożar i wybuch pyłu papierowego,
- przygniecenie przez tambur przy zakładaniu i transporcie,
- oparzenie gorącym klejem hot-melt,
- skaleczenia przy wymianie noży i ostrzeniu tarcz,
- poślizgnięcie i potknięcie na odpadach papieru,
- ręczne przenoszenie gilz, kartonów i odpadów.
Czynniki chemiczne:
- pył papierowy (pył celulozy),
- opary kleju hot-melt i składniki klejów PVA,
- środki do czyszczenia wałków i smary.
Czynniki psychofizyczne:
- praca zmianowa w ruchu ciągłym, w tym w porze nocnej,
- wymuszone tempo pracy szybkobieżnej linii,
- stres przy zerwaniach wstęgi i przestojach,
- monotonia przy nadzorze linii i pakowania,
- długotrwała pozycja stojąca.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora maszyn do produkcji papierowych artykułów toaletowych i sanitarnych.
Środki ochrony indywidualnej
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice odporne na przecięcie przy wymianie noży i tarcz – kontakt z tarczą i nożem, skaleczenia;
- odzież przylegająca do ciała, bez luźnych elementów – pochwycenie przez wałki;
- półmaska filtrująca FFP2 przy czyszczeniu maszyn – pył papierowy;
- buty z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – przygniecenie przez tambur, poślizgnięcie;
- rękawice odporne na ciepło i okulary ochronne przy klejarce – oparzenie gorącym klejem, opary kleju.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony z blokadami i wyłączniki linkowe przy wałkach i przewijarce, systemy automatycznego nawijania wstęgi – pochwycenie i wciągnięcie;
- zabudowa piły z blokadą drzwi i automatyczny podajnik kłód – kontakt z tarczą piły;
- odpylanie miejscowe i centralne, systemy wykrywania iskier i gaszenia – pył papierowy, pożar i wybuch pyłu;
- obudowy dźwiękochłonne piły i pakowarek – hałas;
- suwnice i odwijacze z automatycznym załadunkiem tamburów, zasady pracy z ładunkiem – przygniecenie przez tambur;
- klejarki z regulacją temperatury i osłonami, wyciąg nad stanowiskiem – oparzenie, opary kleju;
- pojemniki na odpady papieru i przenośniki odpadów – poślizgnięcie, ręczne przenoszenie.
Środki organizacyjne
- procedura LOTO przy usuwaniu zerwań, czyszczeniu i wymianie narzędzi – pochwycenie, kontakt z tarczą, stres przy zerwaniach;
- harmonogram czyszczenia maszyn i konstrukcji z pyłu – pożar i wybuch pyłu;
- instrukcja bezpiecznej wymiany tarcz i noży z użyciem przyrządów – skaleczenia;
- pomiary hałasu i pyłu – hałas, pył papierowy;
- rotacja między stanowiskami linii i przerwy – monotonia, długotrwała pozycja stojąca, wymuszone tempo;
- harmonogram zmian zgodny z przepisami o czasie pracy – praca nocna;
- karty charakterystyki klejów i środków czyszczących na stanowisku – kleje, środki do czyszczenia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora maszyn do produkcji papierowych artykułów toaletowych i sanitarnych.
- czynniki fizyczne – hałas, długotrwała pozycja stojąca, ręczne przenoszenie ciężarów;
- czynniki chemiczne – pył papierowy (pył celulozy), opary klejów termotopliwych;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn z wałkami i narzędziami tnącymi, praca w strefie zagrożonej wybuchem pyłu (jeśli wyznaczona), obsługa urządzeń transportu bliskiego (jeśli dotyczy), praca zmianowa i w porze nocnej.
Podobne stanowiska
- operator maszyn papierniczych,
- operator maszyn do produkcji opakowań,
- operator linii pakującej,
- pakowacz,
- pracownik produkcji.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).