Specjalista do spraw organizacji i rozwoju transportu – kod 242221 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Specjalista do spraw organizacji i rozwoju transportu planuje układ linii, rozkłady jazdy i obieg taboru, analizuje potoki pasażerskie i przewozy towarowe oraz przygotowuje programy rozwoju transportu i dokumentację przetargową na przewozy. Pracę analityczną łączy z pomiarami w terenie: na przystankach, dworcach, w pojazdach, na bazach transportowych i terminalach przeładunkowych.
Specjalista do spraw organizacji i rozwoju transportu – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe w zakresie transportu, logistyki lub inżynierii ruchu,
- umiejętność konstruowania rozkładu jazdy i planowania obiegu taboru oraz pracy kierowców,
- znajomość przepisów o publicznym transporcie zbiorowym, o czasie pracy kierowców i o transporcie drogowym,
- umiejętność prowadzenia pomiarów potoków pasażerskich i analizy danych z systemów biletowych,
- prawo jazdy kategorii B i gotowość do pracy w terenie, także wczesnym rankiem i wieczorem,
- biegła obsługa arkuszy kalkulacyjnych, systemów informacji przestrzennej i programów rozkładowych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- planista rozkładów jazdy,
- specjalista do spraw organizacji przewozów,
- analityk transportu zbiorowego,
- specjalista do spraw rozwoju sieci komunikacyjnej,
- organizator przewozów pasażerskich.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badanie okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- ocena zdolności do pracy w terenie w ruchu drogowym i do kierowania samochodem służbowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż bezpieczeństwa pracy w pasie drogowym i zasad pomiarów w ruchu drogowym,
- instruktaż przed wejściem na teren zajezdni, bazy transportowej i terminalu przeładunkowego,
- szkolenie z przepisów o czasie pracy kierowców i z zasad konstruowania rozkładów,
- szkolenie z zasad udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Specjalista pracuje głównie w biurze, przy dwóch monitorach, w programach rozkładowych i systemach informacji przestrzennej. Pomiary terenowe oznaczają stanie na przystankach i w węzłach przesiadkowych kilka godzin, zwykle w godzinach szczytu, czyli bardzo rano i po południu, przy jezdni, w hałasie i spalinach. Przejazdy kontrolne wykonuje w autobusach, tramwajach i pociągach, licząc pasażerów i mierząc czasy przejazdu, często na stojąco w zatłoczonym pojeździe. Wizyty na zajezdniach, bazach transportowych i terminalach prowadzą po placach manewrowych, gdzie cofają pojazdy ciężarowe, pracują wózki i trwa przeładunek. W okresach wprowadzania nowego rozkładu praca przeciąga się na wieczory i dni wolne. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z dwoma monitorami, program do konstrukcji rozkładów i system informacji przestrzennej;
- dane z systemów biletowych, liczników pasażerów i lokalizacji pojazdów;
- tablet lub licznik ręczny do pomiarów potoków pasażerskich i stoper;
- kamizelka ostrzegawcza, kask ochronny i obuwie ochronne na teren bazy, zajezdni i terminalu;
- odzież przeciwdeszczowa i ocieplana do pomiarów na przystankach;
- samochód służbowy oraz bilety komunikacji miejskiej i kolejowe na przejazdy kontrolne;
- telefon służbowy z aplikacją do raportowania pomiarów i zgłoszeń.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- hałas ruchu drogowego i kolejowego w czasie pomiarów na przystankach, w węzłach i na peronach,
- potrącenie przez pojazd przy pomiarach prowadzonych w pasie drogowym, na wyspach przystankowych i torowiskach,
- praca w deszczu, wietrze, mrozie i upale przy wielogodzinnych pomiarach na przystankach,
- drgania ogólne i szarpnięcia w czasie przejazdów kontrolnych autobusem, tramwajem i pociągiem,
- długotrwałe stanie w czasie pomiarów i przejazdów w zatłoczonych pojazdach,
- ruch i cofanie pojazdów ciężarowych, autobusów oraz wózków jezdniowych na bazach i terminalach,
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie przy konstrukcji rozkładów i analizach,
- potknięcie i upadek na torowisku, w kanałach przeglądowych zajezdni i na nierównych placach,
- wypadek lub kolizja w czasie dojazdów samochodem służbowym do punktów pomiarowych.
Czynniki chemiczne:
- spaliny silników Diesla autobusów, pojazdów ciężarowych i lokomotyw manewrowych,
- pył drogowy i pył z tarcz hamulcowych w węzłach przesiadkowych i w zajezdniach,
- kontakt z olejami, smarami i oparami paliwa na terenie bazy transportowej i stanowisk tankowania.
Czynniki biologiczne:
- zakażenia przenoszone drogą kropelkową w zatłoczonych pojazdach i poczekalniach dworcowych.
Czynniki psychofizyczne:
- presja terminów wprowadzenia nowego rozkładu jazdy i uruchomienia przetargu na przewozy,
- presja mieszkańców, radnych i przewoźników niezadowolonych ze zmian w siatce połączeń,
- odpowiedzialność za zgodność rozkładu z czasem pracy kierowców i za realność obiegu taboru,
- praca w nieregularnych godzinach, z pomiarami w szczycie rannym i wieczornym,
- agresja słowna pasażerów i kierowców podczas pomiarów w pojazdach i na przystankach,
- obciążenie poznawcze jednoczesnym planowaniem wielu linii, kursów i ograniczeń taborowych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku specjalisty do spraw organizacji i rozwoju transportu.
Środki ochrony indywidualnej
- kamizelka ostrzegawcza o wysokiej widzialności przy pomiarach w pasie drogowym i na terenie bazy – ruch drogowy, ruch na placach manewrowych;
- kask ochronny i obuwie ochronne na terenie zajezdni, bazy i terminalu – ruch na placach manewrowych, potkniecie na torowisku;
- ochronniki słuchu przy pomiarach w węzłach drogowych i na terenie warsztatów zajezdni – halas ruchu;
- odzież przeciwdeszczowa i ocieplana oraz obuwie o podeszwie antypoślizgowej – warunki atmosferyczne, potkniecie na torowisku;
- maska ochronna i środek do dezynfekcji rąk przy przejazdach kontrolnych w zatłoczonych pojazdach – zakazenia w pojazdach, spaliny, pyl drogowy;
- rękawice ochronne przy kontakcie z elementami taboru w zajezdni – oleje i paliwa.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyznaczanie punktów pomiarowych poza jezdnią, za barierą lub na peronie z osłoną – ruch drogowy, halas ruchu, warunki atmosferyczne;
- automatyczne liczniki pasażerów i dane z systemu biletowego zamiast części pomiarów ręcznych – pozycja stojaca, drgania w pojazdach, warunki atmosferyczne, zakazenia w pojazdach;
- oznakowane ciągi pieszych i strefy bezpieczne na placach manewrowych baz i terminali – ruch na placach manewrowych, potkniecie na torowisku;
- ergonomiczne stanowisko z dwoma monitorami, regulowanym fotelem i prawidłowym doświetleniem – monitor, obciazenie poznawcze;
- samochody służbowe z przeglądami i oponami sezonowymi oraz dostęp do biletów komunikacji – wypadek drogowy;
- wentylowane pomieszczenia socjalne w zajezdniach i bazach, oddzielone od stanowisk tankowania – spaliny, oleje i paliwa, pyl drogowy.
Środki organizacyjne
- pomiary w parach i zgłaszanie lokalizacji przy pracy na wyspach przystankowych i torowiskach – ruch drogowy, agresja pasazerow, potkniecie na torowisku;
- ograniczenie czasu jednorazowego pomiaru i rotacja punktów pomiarowych z dostępem do pomieszczenia ogrzewanego – warunki atmosferyczne, pozycja stojaca, halas ruchu;
- zgłoszenie wejścia i asysta pracownika bazy, zajezdni lub terminalu – ruch na placach manewrowych, oleje i paliwa;
- harmonogram wdrożenia rozkładu z rezerwą czasu i etapem konsultacji społecznych – terminy rozkladow, presja spoleczna, obciazenie poznawcze;
- weryfikacja rozkładu pod kątem czasu pracy kierowców przez drugiego planistę i przewoźnika – odpowiedzialnosc za rozklad, terminy rozkladow;
- planowanie pomiarów w szczycie z czasem wolnym w pozostałej części dnia i rejestrem czasu pracy – nieregularne godziny, pozycja stojaca;
- przerwy w pracy przy monitorze i podział dużych zadań planistycznych na etapy – monitor, obciazenie poznawcze;
- procedura reagowania na agresję i możliwość przerwania pomiaru w pojeździe – agresja pasazerow, presja spoleczna.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla specjalisty do spraw organizacji i rozwoju transportu.
- czynniki fizyczne – hałas ruchu drogowego i kolejowego, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, drgania ogólne w czasie przejazdów kontrolnych, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, długotrwałe stanie;
- czynniki chemiczne – spaliny silników Diesla, pył drogowy i pył z tarcz hamulcowych, oleje, smary i opary paliw;
- czynniki biologiczne – czynniki przenoszone drogą kropelkową w zatłoczonych pojazdach – grupa 2 zagrożenia;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w pasie drogowym i w pobliżu torowisk, wejścia na teren baz transportowych i terminali z ruchem pojazdów, kierowanie samochodem służbowym, praca w nieregularnych godzinach i obciążenie presją społeczną.
Podobne stanowiska
- specjalista ds. logistyki,
- kierownik działu transportu,
- kierownik logistyki,
- analityk danych,
- kierownik pociągu.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).