Analityk kryminalny

Analityk kryminalny – kod 261911 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Analityk kryminalny opracowuje dane zgromadzone w sprawach karnych – zestawia połączenia telefoniczne, przepływy pieniężne, dane z monitoringu i z systemów policyjnych, buduje diagramy powiązań między osobami i zdarzeniami oraz formułuje wnioski analityczne dla prowadzącego postępowanie. Pracuje w jednostce policji, w prokuraturze lub w innej służbie, uczestniczy w naradach zespołów śledczych i wspiera realizację czynności w czasie rzeczywistym.

Analityk kryminalny – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe, często z zakresu analizy danych, kryminologii, matematyki lub informatyki,
umiejętność opracowania dużych zbiorów danych – wykazów połączeń, zapisów transakcji i danych z systemów ewidencyjnych,
umiejętność budowania diagramów powiązań i chronologii zdarzeń oraz formułowania hipotez analitycznych,
znajomość systemów policyjnych i zasad przetwarzania danych w postępowaniu karnym,
umiejętność przedstawienia wniosków analitycznych w sposób zrozumiały dla prowadzącego sprawę i dla sądu,
poświadczenie bezpieczeństwa i zdolność do zachowania tajemnicy postępowania oraz informacji niejawnych.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

analityk w zespole śledczym,
analityk danych kryminalnych,
specjalista analizy kryminalnej,
analityk operacyjno-rozpoznawczy,
analityk powiązań w sprawach karnych.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z badaniem narządu wzroku w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
ocena zdolności do pracy w porze nocnej i w systemie dyżurowym przy wsparciu realizacji czynności,
okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze, jeżeli wskaże je lekarz.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 6 lat dla stanowisk administracyjno-biurowych,
instruktaż ergonomii stanowiska z monitorem ekranowym i zasad organizacji przerw,
szkolenie z ochrony informacji niejawnych i poświadczenie bezpieczeństwa tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe,
szkolenie z ochrony danych osobowych i zasad przetwarzania danych w postępowaniu karnym,
szkolenie z higieny psychicznej przy kontakcie z materiałami o treści drastycznej,
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy w zakresie przewidzianym dla wyznaczonych pracowników.

Środowisko pracy

Analityk pracuje w pokoju o ograniczonym dostępie, przy dwóch lub trzech monitorach, często w pomieszczeniu bez okien ze względu na wymagania ochrony informacji. Dzień wypełnia opracowywanie danych, przygotowanie diagramów i zestawień oraz narady zespołu śledczego. Materiał dowodowy obejmuje nagrania, zdjęcia z oględzin i dokumentację medyczną, a w sprawach o przestępstwa przeciwko życiu i wolności seksualnej także treści drastyczne, przeglądane wielokrotnie. Przy realizacji czynności analityk pełni dyżur i pracuje w porze nocnej, przekazując wyniki na bieżąco. Akta spraw liczą wiele tomów i są przenoszone z sekretariatu oraz z archiwum, a pomieszczenia bywają zastawione pudłami z materiałem. Na stanowisku wykorzystuje się:

stacja robocza z kilkoma monitorami w sieci o ograniczonym dostępie;
oprogramowanie do analizy powiązań, arkusze kalkulacyjne i bazy danych;
systemy ewidencyjne i zbiory danych udostępniane na podstawie przepisów;
nośniki z materiałem dowodowym, w tym nagraniami i zapisami monitoringu;
drukarka i ploter do wydruku diagramów wielkoformatowych;
niszczarka dokumentów o podwyższonej klasie bezpieczeństwa i szafa na materiały niejawne;
telefon służbowy i kanał łączności na czas dyżuru przy realizacji czynności.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, przy kilku ekranach i przy analizie dużych zestawień,
długotrwała pozycja siedząca i obciążenie statyczne odcinka szyjnego oraz lędźwiowego kręgosłupa,
powtarzalne ruchy nadgarstka i palców przy pracy z arkuszami i myszą,
praca w porze nocnej i w dni wolne przy dyżurach i wsparciu realizacji czynności,
praca przy sztucznym oświetleniu w pomieszczeniu o ograniczonym dostępie, często bez światła dziennego,
dźwiganie tomów akt, pudeł z materiałem dowodowym i nośników przenoszonych z archiwum,
ciasne pomieszczenie zastawione pudłami i sprzętem – potknięcie i uderzenie o meble,
hałas wentylatorów stacji roboczych i plotera w małym, zamkniętym pomieszczeniu.

Czynniki chemiczne:

pył tonerowy i ozon przy wydrukach zestawień i diagramów wielkoformatowych,
pył papierowy i kurz z akt oraz pudeł z materiałem przechowywanym w archiwum.

Czynniki biologiczne:

zarodniki pleśni i roztocza w aktach przechowywanych w zawilgoconych pomieszczeniach archiwalnych.

Czynniki psychofizyczne:

wielokrotny kontakt z drastycznym materiałem dowodowym – zdjęciami z oględzin, nagraniami przestępstw i dokumentacją obrażeń,
odpowiedzialność za poprawność wniosków analitycznych, na których opierają się decyzje procesowe i czynności wobec osób,
presja czasu przy wsparciu realizacji czynności i przy terminach procesowych,
praca w izolacji, zakaz omawiania spraw z otoczeniem i obciążenie reżimem ochrony informacji,
obciążenie wtórne powtarzającym się kontaktem z cudzą krzywdą i trudność w odreagowaniu po pracy,
zaburzenia rytmu dobowego i zmęczenie przy dyżurach nocnych.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku analityka kryminalnego.

Środki ochrony indywidualnej

okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, przepisane przez lekarza – monitor, oswietlenie;
rękawiczki jednorazowe i półmaska filtrująca przy pracy z zakurzonymi i zawilgoconymi aktami – pyl papierowy, plesnie w aktach;
obuwie na stabilnej, nieślizgającej się podeszwie przy przenoszeniu akt – dzwiganie akt, zatloczone pomieszczenie;
słuchawki z ograniczeniem poziomu dźwięku przy odsłuchu nagrań – halas sprzetu.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

biurko z regulacją wysokości, fotel z podparciem lędźwiowym i podnóżek – pozycja siedzaca, monitor;
monitory o matowej powłoce, oświetlenie o regulowanej barwie i natężeniu oraz dostęp do pomieszczenia z oknem – monitor, oswietlenie;
podpórka pod nadgarstek, mysz ergonomiczna i klawiatura o niskim skoku klawiszy – powtarzalne ruchy;
wózek na akta, regały z dostępem na wysokości rąk i digitalizacja materiału najczęściej używanego – dzwiganie akt, pyl papierowy;
uporządkowane pomieszczenie z drożnymi przejściami i wydzielone miejsce na materiał bieżący – zatloczone pomieszczenie;
ploter i drukarka w wydzielonym pomieszczeniu z wentylacją – toner, halas sprzetu;
wentylacja i osuszanie pomieszczeń archiwalnych – plesnie w aktach;
narzędzia do przeglądania materiału z podglądem rozmytym, bez automatycznego odtwarzania i z kadrowaniem obrazu – tresci drastyczne.

Środki organizacyjne

co najmniej pięciominutowa przerwa po każdej godzinie pracy przy monitorze i zmiana rodzaju zadań w ciągu dnia – monitor, pozycja siedzaca, powtarzalne ruchy;
limit czasu przeglądania materiału drastycznego w ciągu dnia, praca w parach i dostęp do wsparcia psychologicznego oraz superwizji – tresci drastyczne, obciazenie posrednie;
grafik dyżurów z ograniczeniem liczby nocy z rzędu i odpoczynkiem po dyżurze – praca nocna, praca w nocy, presja realizacji;
recenzja analizy przez drugiego analityka, rejestr założeń i rozdzielenie wniosków od ustaleń faktycznych – odpowiedzialnosc za wnioski;
spotkania zespołu, rotacja spraw i możliwość omawiania obciążeń w kręgu uprawnionych osób – izolacja i tajemnica, obciazenie posrednie;
przenoszenie akt w partiach i pomoc pracownika obsługi przy pudłach oraz zamawianie akt z archiwum z wyprzedzeniem – dzwiganie akt, zatloczone pomieszczenie;
realne terminy wewnętrzne, podział referatu i zastępstwa w okresach spiętrzenia – presja realizacji.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla analityka kryminalnego.

czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, długotrwała pozycja siedząca, praca w porze nocnej, oświetlenie sztuczne, hałas sprzętu, dźwiganie akt;
czynniki chemiczne – pył tonerowy i ozon z drukarek oraz plotera, pył papierowy z akt i materiałów archiwalnych;
czynniki biologiczne – zarodniki pleśni i roztocza w zawilgoconych pomieszczeniach archiwalnych – czynniki grupy 2 zagrożenia;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – kontakt z drastycznym materiałem dowodowym i obciążenie psychiczne wtórne, dyżury i praca w dni wolne, długotrwała koncentracja, praca w warunkach reżimu ochrony informacji.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy