Ogrodnik producent nasion – kod 611304 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Ogrodnik producent nasion prowadzi plantacje nasienne warzyw, kwiatów i ziół – produkuje rośliny mateczne, wysadza wysadki korzeniowe i cebulowe, izoluje odmiany, zapyla rośliny ręcznie lub z udziałem owadów, a po dojrzeniu zbiera nasienniki, dosusza je i młóci. Następnie czyści, sortuje, zaprawia i pakuje nasiona, prowadzi dokumentację plantacji i przygotowuje partie do oceny jakości.
Ogrodnik producent nasion – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie ogrodnicze, preferowane średnie lub wyższe,
- znajomość biologii kwitnienia, zapylania i dojrzewania nasion roślin warzywnych i ozdobnych,
- znajomość przepisów o nasiennictwie i wymagań oceny polowej,
- zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin,
- umiejętność obsługi młocarek, czyszczalni i suszarni nasion,
- precyzja, cierpliwość i dobry wzrok przy pracach selekcyjnych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- nasiennik ogrodniczy,
- plantator nasion warzyw,
- specjalista ds. produkcji nasiennej,
- ogrodnik w firmie nasiennej,
- pracownik plantacji nasiennych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena skłonności do alergii przy narażeniu na pyłki, pył roślinny i użądlenia, według decyzji lekarza,
- ocena zdolności do kierowania ciągnikiem, jeśli prowadzi pojazdy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin, odnawiane co 5 lat,
- instruktaż obsługi młocarki, czyszczalni i zaprawiarki,
- instruktaż pracy z rodzinami trzmieli i ulami pszczelimi przy zapylaniu,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy wstrząsie anafilaktycznym.
Środowisko pracy
Plantacje nasienne prowadzone są w polu, w tunelach foliowych i szklarniach z izolatorami z siatki, gdzie panuje wysoka temperatura i wilgotność. Prace przy zapylaniu, kastrowaniu kwiatów i selekcji wykonywane są ręcznie, w pochylonej lub kucznej pozycji, a w izolatorach pracują trzmiele i pszczoły. Zbiór nasienników bywa wielokrotny, a dosuszanie, młocenie i czyszczenie odbywa się w suszarniach i halach z dużym zapyleniem. Na końcu nasiona są zaprawiane i pakowane w zamkniętych pomieszczeniach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- tunele foliowe, szklarnie i izolatory z siatki;
- pędzelki, pęsety i torebki izolacyjne do zapylania;
- rodziny trzmieli i ule pszczele;
- suszarnia z wentylatorami i stelażami;
- młocarka nasienna, wialnia i czyszczalnia sitowa;
- zaprawiarka i waga z pakowaczką;
- ciągnik z opryskiwaczem i glebogryzarką.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- mikroklimat gorący i wilgotny w tunelach i szklarniach,
- wciągnięcie i pochwycenie przez młocarkę, wialnię i przenośniki,
- hałas od młocarki, czyszczalni i wentylatorów suszarni,
- skaleczenia nożami, sekatorami i ostrymi częściami roślin,
- poślizgnięcie i potknięcie na mokrych ścieżkach i przewodach nawadniających,
- promieniowanie UV i upał przy pracy na polu,
- obciążenie wzroku przy precyzyjnych pracach zapylania i selekcji nasion.
Czynniki chemiczne:
- zaprawy nasienne z fungicydami i insektycydami,
- środki ochrony roślin stosowane w uprawie nasiennej,
- pył roślinny i pył z łusek przy młóceniu i czyszczeniu.
Czynniki biologiczne:
- użądlenia przez trzmiele i pszczoły w izolatorach,
- pyłki roślin i zarodniki grzybów pleśniowych na nasiennikach.
Czynniki psychofizyczne:
- pochylona i kuczna pozycja ciała przy zapylaniu i zbiorze,
- powtarzalne, precyzyjne ruchy dłoni przy kastrowaniu i zapylaniu,
- dźwiganie worków z nasiennikami i nasionami,
- monotonia i wymóg dużej dokładności,
- presja terminów zapylania i zbioru zależnych od pogody.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku ogrodnika producenta nasion.
Środki ochrony indywidualnej
- lekka odzież przewiewna, nakrycie głowy i krem z filtrem UV – mikroklimat gorący, upał i UV na polu;
- kombinezon, rękawice nitrylowe i półmaska z filtrem przy zaprawianiu i opryskach – zaprawy nasienne, środki ochrony roślin;
- półmaska przeciwpyłowa FFP2 lub FFP3 przy młóceniu i czyszczeniu – pył roślinny, pyłki i pleśnie;
- kapelusz pszczelarski z siatką przy pracy z ulami – użądlenia;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice ochronne i obuwie antypoślizgowe – skaleczenia, poślizgnięcie i potknięcie;
- dopasowana odzież robocza bez luźnych elementów – wciągnięcie przez młocarkę.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony i wyłączniki awaryjne młocarki, wialni i przenośników – wciągnięcie przez młocarkę;
- odpylanie i odciąg miejscowy przy czyszczalni i zaprawiarce – pył roślinny, zaprawy nasienne;
- wietrzniki, cieniówki i kurtyny wodne w tunelach i szklarniach – mikroklimat gorący;
- obudowy wyciszające wentylatorów suszarni – hałas;
- stoły robocze z regulacją wysokości i siedziska przy selekcji – wymuszona pozycja, monotonia;
- dobre oświetlenie stanowisk selekcji z lupami – obciążenie wzroku;
- wózki transportowe i pakowaczki zmniejszające dźwiganie – dźwiganie;
- utwardzone ścieżki i porządek przewodów nawadniających – poślizgnięcie i potknięcie.
Środki organizacyjne
- przerwy w chłodnym miejscu i dostęp do wody pitnej – mikroklimat gorący, upał i UV na polu;
- rotacja czynności i ćwiczenia rozluźniające dłonie – powtarzalne ruchy rąk, wymuszona pozycja, monotonia;
- ustalenie przez lekarza uczulenia na jad owadów i dostęp do leków przeciwwstrząsowych – użądlenia;
- przestrzeganie etykiet zapraw i okresów prewencji – zaprawy nasienne, środki ochrony roślin;
- wyłączanie maszyn przed czyszczeniem i usuwaniem zapchań – wciągnięcie przez młocarkę;
- prawidłowe suszenie i przechowywanie nasienników, usuwanie spleśniałego materiału – pyłki i pleśnie;
- planowanie prac z rezerwą czasu na niekorzystną pogodę – presja terminów;
- ostrzenie i właściwe przechowywanie narzędzi tnących – skaleczenia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla ogrodnika producenta nasion.
- czynniki fizyczne – mikroklimat gorący, hałas, promieniowanie nadfioletowe naturalne;
- czynniki chemiczne – zaprawy nasienne i środki ochrony roślin, pył roślinny;
- czynniki biologiczne – alergeny roślinne i grzyby pleśniowe, jad owadów błonkoskrzydłych;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn z ruchomymi elementami, wymuszona pozycja ciała, praca w pozycji pochylonej, powtarzalne ruchy rąk, dźwiganie.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).