Monter instrumentów muzycznych – kod 731205 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter instrumentów muzycznych składa z gotowych i przygotowanych elementów fortepiany, pianina, gitary, skrzypce, instrumenty dęte i perkusyjne – montuje mechanizmy klawiszowe, płyty rezonansowe, ramy żeliwne, gryfy i klapy, naciąga struny, reguluje mechanikę i przeprowadza wstępne strojenie. Pracuje w wytwórniach instrumentów i warsztatach lutniczych, gdzie łączy prace stolarskie, ślusarskie i wykończeniowe z bardzo precyzyjną regulacją.
Monter instrumentów muzycznych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie w zawodzie stolarz, lutnik, monter instrumentów muzycznych albo pokrewnym,
- znajomość budowy instrumentów muzycznych, materiałów (drewno rezonansowe, mosiądz, stal strunowa, filc, kość, tworzywa) i technologii montażu,
- umiejętność obsługi elektronarzędzi i prostych maszyn do obróbki drewna oraz narzędzi ręcznych (dłuta, strugi, pilniki, klucze do strojenia),
- umiejętność czytania rysunku technicznego i dokumentacji montażowej,
- dobry słuch, w tym słuch muzyczny przy pracach regulacyjnych i strojeniu,
- sprawność manualna, dobra koordynacja wzrokowo-ruchowa i cierpliwość przy precyzyjnej regulacji,
- brak przeciwwskazań lekarskich do pracy w pyle drewna i z lakierami.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- monter fortepianów i pianin,
- monter instrumentów dętych,
- monter gitar,
- pracownik produkcji instrumentów muzycznych,
- regulator mechanizmów fortepianowych.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie medycyny pracy,
- badanie układu oddechowego, w tym spirometria, przy narażeniu na pył drewna i opary lakierów,
- badanie słuchu (audiometria) przy pracy w hali z maszynami do obróbki drewna,
- badanie dermatologiczne przy kontakcie z klejami, lakierami i drewnem egzotycznym o działaniu uczulającym,
- badanie okulistyczne przy pracach precyzyjnych.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp (instruktaż ogólny i stanowiskowy),
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż stanowiskowy z obsługi maszyn do obróbki drewna (piły, szlifierki taśmowe, wiertarki, frezarki górnowrzecionowe),
- szkolenie z bezpiecznego naciągania strun i obchodzenia się z ramami pod naciągiem,
- szkolenie z postępowania z lakierami, klejami i rozpuszczalnikami na podstawie kart charakterystyki,
- szkolenie z ręcznych prac transportowych i obsługi wózków do przemieszczania korpusów instrumentów,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej w strefach lakierowania.
Środowisko pracy
Monter instrumentów muzycznych pracuje w hali montażowej lub warsztacie, przy stołach montażowych i stojakach do korpusów, zwykle w pozycji stojącej lub pochylonej nad instrumentem. W pomieszczeniach utrzymuje się stałą temperaturę i wilgotność powietrza, aby drewno nie pracowało, a w sąsiedztwie działają maszyny do obróbki drewna, odciągi pyłu i kabiny lakiernicze. Przy fortepianach i pianinach przemieszcza ciężkie korpusy i żeliwne ramy, a przy naciąganiu strun pracuje w pobliżu elementów pod dużym naprężeniem. Część czynności – regulacja mechaniki, intonacja młotków, montaż klap instrumentów dętych – wymaga długotrwałego skupienia wzroku na drobnych elementach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- stoły montażowe, stojaki i wózki do korpusów fortepianów i pianin;
- wiertarki stołowe, szlifierki taśmowe i oscylacyjne, frezarki górnowrzecionowe;
- wkrętarki, klucze do strojenia, maszynki do nawijania strun basowych;
- lutownice, palniki gazowe i polerki do elementów mosiężnych;
- ściski stolarskie, prasy klejowe i podgrzewacze kleju kostnego;
- kabiny lakiernicze, pistolety natryskowe i suszarnie;
- tunery elektroniczne i przyrządy do pomiaru wysokości i głębokości klawiszy.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- skaleczenie i przecięcie dłutami, nożami, strunami i ostrymi krawędziami blach,
- pochwycenie i skaleczenie przez ruchome elementy maszyn do obróbki drewna,
- uderzenie odrzuconą zerwaną struną lub odpryskiem przy naciąganiu strun,
- przygniecenie korpusem instrumentu lub ramą żeliwną podczas przemieszczania i montażu,
- ręczne przemieszczanie ciężkich elementów i wymuszona pochylona pozycja ciała,
- hałas maszyn do obróbki drewna oraz hałas przy próbach i strojeniu instrumentów,
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od szlifierek i polerek,
- oparzenie lutownicą, palnikiem i gorącym klejem,
- obciążenie narządu wzroku przy precyzyjnej regulacji drobnych elementów.
Czynniki chemiczne:
- pył drewna twardego, w tym pył drewna egzotycznego (heban, palisander) o działaniu uczulającym,
- lakiery poliuretanowe zawierające izocyjaniany,
- rozpuszczalniki lakierów nitrocelulozowych i rozcieńczalniki (toluen, ksylen, octan butylu),
- kleje epoksydowe, cyjanoakrylowe i kleje na bazie żywic,
- pasty polerskie i topniki do lutowania.
Czynniki psychofizyczne:
- monotonia powtarzalnych czynności montażowych,
- długotrwała koncentracja uwagi przy regulacji mechaniki i strojeniu,
- obciążenie statyczne kończyn górnych przy pracy narzędziami ręcznymi,
- presja terminów realizacji zamówień i wysokie wymagania jakościowe.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera instrumentów muzycznych.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne odporne na przecięcie przy pracy ze strunami i blachami – skaleczenie i przecięcie, przygniecenie korpusem lub ramą;
- okulary ochronne lub osłona twarzy przy naciąganiu strun i szlifowaniu – uderzenie odrzuconą zerwaną struną lub odpryskiem, pył drewna;
- ochronniki słuchu przy pracy w pobliżu maszyn i przy głośnych próbach instrumentów – hałas;
- półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 przy szlifowaniu – pył drewna twardego i egzotycznego;
- półmaska z pochłaniaczem gazów i par przy lakierowaniu oraz rękawice nitrylowe – izocyjaniany, rozpuszczalniki, kleje epoksydowe i cyjanoakrylowe, pasty polerskie i topniki;
- obuwie ochronne z podnoskiem – przygniecenie korpusem instrumentu lub ramą żeliwną;
- rękawice antywibracyjne przy dłuższej pracy szlifierką – drgania mechaniczne o działaniu miejscowym;
- rękawice termoodporne przy lutowaniu palnikiem – oparzenie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony narzędzi skrawających, wyłączniki awaryjne i popychacze na maszynach do obróbki drewna – pochwycenie i skaleczenie przez ruchome elementy maszyn;
- miejscowe odciągi pyłu przy szlifierkach i frezarkach oraz odpylacze – pył drewna twardego i egzotycznego;
- kabiny lakiernicze z wentylacją wywiewną i suszarnie z wyciągiem – izocyjaniany, rozpuszczalniki;
- wyciągi dymów nad stanowiskami lutowania i klejenia – topniki, kleje, pasty polerskie, oparzenie;
- osłony i przyrządy do kontrolowanego naciągania strun – uderzenie odrzuconą zerwaną struną;
- wózki, podnośniki i obrotnice do korpusów fortepianów – przygniecenie, ręczne przemieszczanie ciężkich elementów;
- stoły montażowe z regulacją wysokości i oświetlenie miejscowe z lupą – wymuszona pochylona pozycja, obciążenie narządu wzroku;
- wydzielone, wytłumione pomieszczenie do strojenia i prób akustycznych – hałas przy próbach i strojeniu.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy i dopuszczenie do obsługi maszyn tylko po przeszkoleniu – pochwycenie przez ruchome elementy maszyn, skaleczenie;
- przemieszczanie korpusów i ram żeliwnych w zespole co najmniej dwuosobowym, z przestrzeganiem norm dźwigania – przygniecenie, ręczne przemieszczanie ciężkich elementów;
- kolejność i stopniowanie naciągu strun zgodnie z instrukcją producenta – uderzenie odrzuconą zerwaną struną;
- rotacja zadań między montażem, regulacją i pracami lżejszymi oraz krótkie przerwy – monotonia, obciążenie statyczne kończyn górnych, drgania mechaniczne;
- przerwy dla wzroku i słuchu przy długiej regulacji i strojeniu – obciążenie narządu wzroku, długotrwała koncentracja uwagi, hałas;
- karty charakterystyki dostępne na stanowisku, ocena narażenia i pomiary stężeń pyłu drewna i par rozpuszczalników – pył drewna, izocyjaniany, rozpuszczalniki, kleje;
- realne planowanie terminów zamówień i kontrola jakości na kolejnych etapach – presja terminów i wysokie wymagania jakościowe;
- wyposażenie apteczki w środki do oparzeń i szkolenie z pierwszej pomocy – oparzenie lutownicą, palnikiem i gorącym klejem.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera instrumentów muzycznych.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, wymuszona pozycja ciała, ręczne prace transportowe, obciążenie narządu wzroku;
- czynniki chemiczne – pył drewna twardego, izocyjaniany, toluen, ksylen, octan butylu, kleje epoksydowe;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn do obróbki drewna z ruchomymi narzędziami skrawającymi, praca z elementami pod naprężeniem (struny), praca z narzędziami ostrymi i gorącymi.
Podobne stanowiska
- stolarz meblowy,
- operator maszyn do obróbki drewna,
- lakiernik wyrobów drewnianych,
- mechanik precyzyjny,
- zegarmistrz.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).