Pomocnik ślusarza – kod 932917 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Pracownik pomocniczy ślusarza”. Pomocnik ślusarza wykonuje prace pomocnicze w warsztacie ślusarskim i na montażu konstrukcji – przycina profile i blachy, trasuje, wierci, gratuje i szlifuje elementy, przytrzymuje detale podczas spawania i skręcania oraz maluje gotowe wyroby farbą podkładową. Przygotowuje materiał, transportuje elementy po warsztacie i dba o porządek na stanowisku.
Pomocnik ślusarza – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie podstawowe lub zasadnicze zawodowe, najlepiej o profilu mechanicznym lub metalowym,
- umiejętność posługiwania się narzędziami ślusarskimi i przyrządami pomiarowymi (suwmiarka, kątownik, miara),
- umiejętność obsługi wiertarki stołowej, piły taśmowej i szlifierki kątowej pod nadzorem,
- uprawnienia hakowego lub instruktaż zakładania zawiesi – jeżeli pomocnik współpracuje z suwnicą,
- dobra kondycja fizyczna i sprawność manualna,
- brak przeciwwskazań do pracy w hałasie i przy pracach spawalniczych,
- dokładność i wykonywanie poleceń ślusarza prowadzącego.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pracownik pomocniczy ślusarza,
- pomocnik w warsztacie ślusarskim,
- pomocnik ślusarza-spawacza,
- pracownik ślusarni,
- przyuczony ślusarz.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie słuchu przy pracy w hałasie szlifierek, pił i młotów,
- badanie narządu wzroku przy pracy w pobliżu spawania,
- spirometria przy narażeniu na dymy spawalnicze i pyły metali – według wskazań lekarza medycyny pracy,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy montażu konstrukcji poza warsztatem.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż obsługi wiertarki stołowej, piły taśmowej, gilotyny i szlifierki kątowej,
- szkolenie hakowego lub instruktaż zakładania zawiesi – jeżeli wymaga tego zakres pracy,
- instruktaż zasad ochrony przeciwpożarowej przy pracach spawalniczych i szlifowaniu,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Pomocnik ślusarza pracuje w warsztacie lub hali ślusarskiej, przy stołach i imadłach, maszynach do cięcia i wiercenia oraz obok stanowisk spawalniczych, a przy montażu – także na budowach i w zakładach klienta. W hali panuje hałas szlifierek, pił i uderzeń młotem, a w powietrzu występują dymy spawalnicze, pył metali i mgła chłodziwa. Elementy stalowe są ciężkie i mają ostre krawędzie, a większe detale przemieszcza się suwnicą lub wózkiem. Część pracy odbywa się w pozycjach wymuszonych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- imadła, stoły ślusarskie i narzędzia ręczne – pilniki, młotki, przecinaki, gwintowniki;
- wiertarka stołowa i kolumnowa, piła taśmowa do metalu;
- szlifierki kątowe i proste, szlifierka stołowa;
- gilotyna i giętarka do blach;
- suwnica lub wciągnik z zawiesiami, wózek warsztatowy;
- przyrządy pomiarowe – suwmiarka, kątownik, rysik;
- farby podkładowe, rozpuszczalniki i odtłuszczacze;
- ciecze chłodząco-smarujące.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pochwycenie przez wirujące wiertło lub taśmę piły,
- skaleczenie ostrymi krawędziami blach, wiórami i zadziorami,
- odpryski i ściernice przy szlifowaniu oraz wióry przy wierceniu,
- hałas szlifierek, pił i prac młotkiem,
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym,
- przygniecenie ciężkimi elementami i ładunkiem suwnicy,
- promieniowanie nadfioletowe łuku spawalniczego i odpryski spawalnicze,
- porażenie prądem od elektronarzędzi i spawarek.
Czynniki chemiczne:
- dymy spawalnicze zawierające tlenki żelaza i manganu,
- pył metali i ścierniwa przy szlifowaniu,
- mgła olejowa cieczy chłodząco-smarujących,
- rozpuszczalniki i farby podkładowe – ksylen, benzyna lakiernicza.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne przenoszenie profili, blach i detali,
- wymuszona pozycja ciała przy montażu i szlifowaniu,
- praca stojąca przez całą zmianę,
- monotonia i powtarzalność czynności,
- presja terminów realizacji zleceń.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pomocnika ślusarza.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary ochronne lub przyłbica – odpryski, wióry, ściernice;
- przyłbica z filtrem spawalniczym przy przytrzymywaniu detali do spawania – promieniowanie nadfioletowe, odpryski spawalnicze;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice ochronne odporne na przecięcie, przy wiertarce praca bez rękawic – skaleczenie, pochwycenie;
- rękawice antywibracyjne – drgania mechaniczne;
- obuwie ochronne z podnoskiem i hełm przy pracy z suwnicą – przygniecenie ciężkimi elementami;
- półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 – dymy spawalnicze, pył metali;
- rękawice nitrylowe przy malowaniu i odtłuszczaniu – rozpuszczalniki, farby, mgła olejowa.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony wierteł, taśm pił i ściernic oraz wyłączniki awaryjne – pochwycenie, odpryski;
- miejscowe odciągi dymów spawalniczych i wentylacja hali – dymy spawalnicze, pył metali;
- ekrany i kurtyny spawalnicze – promieniowanie nadfioletowe;
- elektronarzędzia o obniżonych drganiach i tłumienie hałasu maszyn – drgania mechaniczne, hałas;
- suwnica z atestem UDT, sprawne zawiesia, wózki i stojaki na profile – przygniecenie, ręczne przenoszenie;
- osłony stref obróbki z chłodziwem – mgła olejowa;
- uziemienie spawarek i wyłączniki różnicowoprądowe – porażenie prądem;
- stoły i imadła z regulacją wysokości – wymuszona pozycja ciała.
Środki organizacyjne
- zakaz pracy w rękawicach i luźnej odzieży przy wiertarce – pochwycenie przez wiertło;
- usuwanie zadziorów i składowanie blach w stojakach – skaleczenie;
- zakaz przebywania pod ładunkiem suwnicy – przygniecenie;
- przenoszenie długich profili we dwie osoby i normy dźwigania – ręczne przenoszenie;
- rotacja zadań i przerwy – praca stojąca, monotonia, wymuszona pozycja ciała;
- malowanie w wydzielonym, wentylowanym miejscu z kartami charakterystyki – rozpuszczalniki i farby;
- ograniczanie czasu pracy szlifierkami, pomiary hałasu i drgań – hałas, drgania;
- planowanie zleceń z udziałem brygadzisty – presja terminów.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pomocnika ślusarza.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, promieniowanie nadfioletowe (przy pracach spawalniczych);
- czynniki chemiczne – dymy spawalnicze (tlenki żelaza, mangan i jego związki), pył metali i ścierniwa, mgła olejów mineralnych, rozpuszczalniki organiczne (ksylen);
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn z ruchomymi elementami, ręczne przenoszenie ciężarów, praca z urządzeniami transportu bliskiego, wymuszona pozycja ciała, praca na wysokości (przy montażu, jeżeli dotyczy).
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).