Programista – kod 251401 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Programista aplikacji”. Programista projektuje, pisze, testuje i utrzymuje oprogramowanie – aplikacje internetowe, mobilne, desktopowe i systemy backendowe, analizuje wymagania, przegląda kod innych członków zespołu i usuwa błędy, często pracując w metodykach zwinnych i zdalnie.
Programista – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe informatyczne lub udokumentowane umiejętności programistyczne,
- znajomość języków programowania i narzędzi wymaganych w projekcie,
- znajomość języka angielskiego technicznego,
- umiejętność pracy zespołowej.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- developer,
- programistka,
- inżynier oprogramowania,
- programista front-end,
- programista back-end.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie wzroku przy pracy z monitorem ekranowym (okulary korygujące na koszt pracodawcy przy wskazaniach),
- ocena układu mięśniowo-szkieletowego przy długotrwałej pracy siedzącej.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 6 lat,
- szkolenie z ergonomii stanowiska komputerowego,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Programista pracuje w biurze lub zdalnie, przez większość dnia przy komputerze z jednym lub kilkoma monitorami, w pozycji siedzącej. Uczestniczy w spotkaniach zespołu, wideokonferencjach i dyżurach awaryjnych (on-call). Praca wymaga długotrwałej koncentracji i bywa wykonywana pod presją terminów wdrożeń. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer stacjonarny lub laptop ze stacją dokującą;
- monitory zewnętrzne, klawiatura i mysz;
- słuchawki z mikrofonem do wideokonferencji;
- oprogramowanie programistyczne i narzędzia współpracy;
- biurko z regulacją wysokości (opcjonalnie).
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potknięcie i poślizgnięcie w ciągach komunikacyjnych,
- porażenie prądem od urządzeń biurowych,
- niewłaściwe oświetlenie stanowiska pracy,
- mikroklimat (przegrzanie lub przeciągi w biurze).
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie wzroku przy długotrwałej pracy z monitorem,
- wymuszona pozycja siedząca i obciążenie kręgosłupa,
- dolegliwości nadgarstków i dłoni przy intensywnym używaniu klawiatury i myszy (zespół cieśni nadgarstka),
- stres związany z presją terminów, awariami i dyżurami,
- wypalenie zawodowe i trudność oddzielenia pracy od życia prywatnego przy pracy zdalnej,
- obciążenie umysłowe i długotrwała koncentracja.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku programisty.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korygujące do pracy z monitorem, gdy zaleci je lekarz – obciążenie wzroku.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko komputerowe – regulowane krzesło, biurko, monitor na wysokości oczu, podnóżek na życzenie – obciążenie wzroku, układu mięśniowo-szkieletowego;
- oświetlenie ogólne i miejscowe bez olśnień oraz żaluzje – obciążenie wzroku;
- sprawna instalacja elektryczna i przewody poprowadzone w korytach – porażenie prądem, potknięcie;
- klimatyzacja i wentylacja pomieszczeń – mikroklimat;
- ergonomiczna klawiatura i mysz pionowa, podkładka pod nadgarstek – dolegliwości nadgarstków.
Środki organizacyjne
- przerwa co najmniej 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze – obciążenie wzroku;
- zachęcanie do zmiany pozycji i pracy przy biurku stojącym – pozycja siedząca;
- planowanie sprintów i dyżurów z uwzględnieniem czasu odpoczynku – stres, wypalenie;
- zasady pracy zdalnej i prawo do bycia offline – wypalenie zawodowe;
- ocena ryzyka i instruktaż dla stanowiska pracy zdalnej – zagrożenia w miejscu zamieszkania.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla programisty.
- czynniki fizyczne – brak;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym (powyżej 4 godzin dziennie).
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).