Specjalista fizjoterapii

Specjalista fizjoterapii – kod 229202 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Specjalista fizjoterapii prowadzi samodzielnie proces terapeutyczny u najtrudniejszych pacjentów – po urazach rdzenia kręgowego, udarach, zabiegach kardiochirurgicznych i w oddziałach intensywnej terapii. Planuje terapię, nadzoruje pracę zespołu fizjoterapeutów, wykonuje terapię manualną, fizykoterapię i ćwiczenia w wodzie oraz prowadzi dokumentację i konsultacje.

Specjalista fizjoterapii – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe na kierunku fizjoterapia oraz tytuł specjalisty w dziedzinie fizjoterapii,
prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty i wpis do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów,
znajomość metod terapii manualnej, neurorehabilitacji i fizykoterapii oraz przeciwwskazań do zabiegów,
umiejętność obsługi aparatów do elektroterapii, ultradźwięków, laseroterapii i krioterapii,
umiejętność bezpiecznego transferu i pionizacji pacjenta leżącego,
znajomość zasad higieny, dezynfekcji i postępowania z materiałem zakaźnym.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

fizjoterapeuta ze specjalizacją,
specjalista rehabilitacji ruchowej,
koordynator zespołu fizjoterapeutów,
fizjoterapeuta oddziału rehabilitacji,
fizjoterapeuta kliniczny.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania w związku z narażeniem na czynniki biologiczne grupy 2 i 3, w tym ocena po ekspozycji zawodowej,
szczepienie przeciw WZW typu B oraz inne szczepienia zalecane osobom narażonym na kontakt z materiałem zakaźnym.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
instruktaż obsługi aparatury do fizykoterapii i zasad bezpieczeństwa przy laseroterapii oraz diatermii,
szkolenie z zapobiegania zakażeniom i postępowania po ekspozycji na materiał potencjalnie zakaźny,
szkolenie z technik bezpiecznego transferu pacjenta i obsługi podnośników pacjenta,
szkolenie z pierwszej pomocy i resuscytacji, z uwzględnieniem pacjenta kardiologicznego.

Środowisko pracy

Specjalista pracuje w oddziale rehabilitacji, pracowni kinezyterapii, gabinecie fizykoterapii i na basenie rehabilitacyjnym, a także przy łóżku pacjenta w oddziałach zabiegowych i intensywnej terapii. W gabinetach fizykoterapii działają aparaty wytwarzające pola elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości, promieniowanie laserowe i podczerwone, a w kabinie krioterapii para azotu obniża stężenie tlenu. Dużą część dnia zajmują czynności wykonywane w pozycji pochylonej i z użyciem siły – terapia manualna, mobilizacje, pionizacja i przenoszenie pacjentów o masie powyżej 80 kg. Pacjenci zmieniają się co 20–30 minut, a posadzki przy basenie i wannach bywają śliskie. Na stanowisku wykorzystuje się:

stoły do terapii manualnej z regulacją wysokości i leżanki zabiegowe;
aparaty do elektroterapii, ultradźwięków, diatermii krótkofalowej i magnetoterapii;
lasery biostymulacyjne i lampy do światłoterapii;
kabina lub kriokomora zasilana ciekłym azotem oraz urządzenia do krioterapii miejscowej;
basen rehabilitacyjny, wanny do hydroterapii i urządzenia do masażu wirowego;
podnośnik pacjenta, pasy transferowe, deska poślizgowa i pionizator.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

przeciążenie kręgosłupa lędźwiowego przy transferze, pionizacji i mobilizacjach,
przeciążenie nadgarstków, łokci i barków przy terapii manualnej oraz masażu,
pole elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości wokół aparatów do diatermii i magnetoterapii,
promieniowanie laserowe i podczerwone grożące uszkodzeniem oka,
porażenie prądem elektrycznym przy uszkodzonych elektrodach i aparatach w wilgotnym otoczeniu,
oparzenia kriogeniczne ciekłym azotem i odmrożenia przy krioterapii,
obniżone stężenie tlenu w pomieszczeniu kriokomory przy wycieku azotu,
poślizgnięcie i upadek na mokrej posadzce przy basenie i wannach.

Czynniki chemiczne:

środki dezynfekcyjne – alkohole, czwartorzędowe związki amoniowe i nadtlenek wodoru,
podchloryn sodu i inne preparaty chlorowe stosowane w uzdatnianiu wody basenowej,
azot w postaci gazowej wypierający tlen w pobliżu kriokomory i zbiorników.

Czynniki biologiczne:

zakażenia bakteryjne, w tym gronkowcem złocistym opornym na metycylinę i Clostridioides difficile,
wirusy przenoszone przez krew – HBV, HCV i HIV przy kontakcie z raną lub wkłuciem,
zakażenia przenoszone drogą kropelkową – grypa, koronawirusy, gruźlica u pacjentów pulmonologicznych,
grzybice skóry i paznokci przenoszone w pomieszczeniach wilgotnych oraz na basenie.

Czynniki psychofizyczne:

obciążenie emocjonalne pracą z pacjentem po ciężkim urazie i z rokowaniem niepewnym,
presja czasu wynikająca z napiętego grafiku zabiegów i limitów świadczeń,
odpowiedzialność za kwalifikację do zabiegu i za bezpieczeństwo pacjenta,
praca w wymuszonej pozycji – pochylenie, przyklęk, praca z rękami powyżej barków,
agresja słowna i fizyczna pacjentów z zaburzeniami poznawczymi lub po udarze.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku specjalisty fizjoterapii.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice jednorazowe nitrylowe i rękawice do czynności dezynfekcyjnych – zakażenia bakteryjne, wirusy krwiopochodne, środki dezynfekcyjne, podchloryn sodu;
maska FFP2 lub FFP3 przy pacjencie z zakażeniem dróg oddechowych – zakażenia drogą kropelkową;
okulary ochronne o odpowiedniej gęstości optycznej dla danej długości fali lasera – promieniowanie laserowe;
rękawice kriogeniczne, przyłbica i fartuch przy przelewaniu ciekłego azotu – oparzenia kriogeniczne;
obuwie profilaktyczne z podeszwą antypoślizgową, także w strefie basenu – poślizgnięcie, grzybice;
pas transferowy i rękawice antypoślizgowe do przemieszczania pacjenta – przeciążenie kręgosłupa, przeciążenie rąk.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

podnośnik pacjenta, pionizator i deska poślizgowa na wyposażeniu każdej sali – przeciążenie kręgosłupa, wymuszona pozycja ciała;
stoły terapeutyczne z elektryczną regulacją wysokości – przeciążenie kręgosłupa, przeciążenie rąk, wymuszona pozycja ciała;
wydzielona kabina fizykoterapii z ekranowaniem i wyznaczoną strefą wokół aparatu do diatermii – pole elektromagnetyczne;
blokada drzwi i oznakowanie strefy pracy lasera, blokada kluczowa aparatu – promieniowanie laserowe;
instalacja z wyłącznikami różnicowoprądowymi i okresowe pomiary elektryczne aparatury medycznej – porażenie prądem;
detektor tlenu z alarmem i wentylacja mechaniczna w pomieszczeniu kriokomory – niedobór tlenu, azot;
posadzki antypoślizgowe, odwodnienia liniowe i wentylacja hali basenowej – poślizgnięcie, podchloryn sodu.

Środki organizacyjne

grafik zabiegów z przerwami i limitem terapii wymagających dużej siły w ciągu dnia – przeciążenie kręgosłupa, przeciążenie rąk, presja czasu;
zasada transferu pacjenta przez dwie osoby, gdy masa ciała lub stan tego wymaga – przeciążenie kręgosłupa, wymuszona pozycja ciała, agresja pacjenta;
procedury higieny rąk, dezynfekcji sprzętu i izolacji pacjentów zakaźnych – zakażenia bakteryjne, zakażenia drogą kropelkową, grzybice;
procedura postępowania po ekspozycji na materiał potencjalnie zakaźny i rejestr ekspozycji – wirusy krwiopochodne;
karty charakterystyki oraz instrukcje stosowania preparatów dezynfekcyjnych i chemii basenowej – środki dezynfekcyjne, podchloryn sodu;
superwizja, wsparcie psychologiczne i omawianie trudnych przypadków w zespole – obciążenie emocjonalne, odpowiedzialność zawodowa;
zasady postępowania z pacjentem pobudzonym i możliwość wezwania pomocy – agresja pacjenta.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla specjalisty fizjoterapii.

czynniki fizyczne – pole elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości, promieniowanie laserowe i podczerwone, niskie temperatury przy krioterapii, podwyższona wilgotność;
czynniki chemiczne – środki dezynfekcyjne, preparaty chlorowe do wody basenowej, azot;
czynniki biologiczne – czynniki biologiczne grupy 2 i 3 – HBV, HCV, HIV, gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, prątki gruźlicy, grzyby chorobotwórcze;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – dźwiganie i przemieszczanie pacjentów, praca w wymuszonej pozycji ciała, kontakt z ciekłym azotem, praca w pomieszczeniu o obniżonym stężeniu tlenu, kontakt z pacjentem agresywnym, obciążenie psychiczne.

Podobne kody zawodów w klasyfikacji

Klasyfikacja zawodów i specjalności opisuje obok siebie stanowiska o bardzo zbliżonych nazwach. W dokumentacji oceny ryzyka zawodowego trzeba wpisać ten kod, który odpowiada faktycznemu zakresowi obowiązków – opisywane tu stanowisko to specjalista fizjoterapii, kod 229202. Pozostałe kody z tej grupy:

technik fizjoterapii – kod 325401: wykonuje zabiegi zlecone przez lekarza lub fizjoterapeutę, prowadzi ćwiczenia, asystuje przy pionizacji oraz przygotowuje i dezynfekuje sprzęt, bez samodzielnego planowania terapii.

Ten kod przypisuje się tylko osobie z tytułem specjalisty w dziedzinie fizjoterapii, która samodzielnie prowadzi proces terapeutyczny i nadzoruje zespół. Zakres zabiegów wykonywanych przy pacjencie bywa wspólny dla obu stanowisk, dlatego wykaz czynników szkodliwych warto porównać na obu stronach.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy