Salowa

Salowa – kod 911206 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Salowa utrzymuje czystość w salach chorych i pomieszczeniach zabiegowych, dezynfekuje powierzchnie, transportuje bieliznę i odpady medyczne oraz pomaga przy czynnościach porządkowych.

Salowa – wymagania w stosunku do pracownika

ukończone 18 lat,
kwalifikacje (wykształcenie co najmniej podstawowe),
aktualne orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych,
znajomość procedur higieny szpitalnej i stref czystości,
umiejętność przygotowywania roztworów preparatów dezynfekcyjnych,
znajomość zasad segregacji odpadów medycznych.

Inne nazwy stanowiska

Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

pomoc szpitalna,
pracownik obsługi szpitalnej,
sanitariuszka,
pracownik utrzymania czystości w placówce medycznej,
salowa oddziałowa.

Badania

badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
badania do celów sanitarno-epidemiologicznych,
badania w kierunku narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne,
badanie dermatologiczne przy kontakcie z preparatami dezynfekcyjnymi,
badanie spirometryczne przy narażeniu na aerozole środków chemicznych,
ocena układu ruchu i kręgosłupa ze względu na prace porządkowe i dźwiganie,
szczepienia ochronne przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, grypie i tężcowi.

Szkolenia bhp i inne

instruktaż ogólny bhp,
instruktaż stanowiskowy,
okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
szkolenie z zapobiegania zakłuciom i ekspozycji zawodowej na materiał biologiczny,
szkolenie z postępowania z odpadami medycznymi i ich segregacji,
instruktaż z przygotowywania i stosowania preparatów dezynfekcyjnych,
szkolenie w zakresie ręcznych prac transportowych.

Środowisko pracy

Salowa pracuje w salach chorych, gabinetach zabiegowych, brudownikach i ciągach komunikacyjnych placówki medycznej, w bezpośrednim sąsiedztwie pacjentów i personelu. Przez całą zmianę wykonuje czynności w pozycji pochylonej i z powtarzalnymi ruchami kończyn górnych, przemieszczając wózki serwisowe, worki z bielizną i pojemniki na odpady. Powierzchnie i sprzęt dezynfekowane są preparatami o działaniu drażniącym i uczulającym, a podłogi pozostają mokre po myciu. Na stanowisku wykorzystuje się:

wózki serwisowe z systemem mopów płaskich i wyciskarką;
preparaty dezynfekcyjne i myjące oraz systemy ich dozowania;
zamykane pojemniki na odpady medyczne i bieliznę skażoną;
pojemniki na odpady ostre;
środki ochrony indywidualnej jednorazowego użytku.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

poślizgnięcie na mokrej posadzce po myciu,
uderzenie o elementy wyposażenia sal i łóżka,
skaleczenie ostrym przedmiotem w odpadach i pościeli.

Czynniki chemiczne:

preparaty dezynfekcyjne o działaniu drażniącym i uczulającym,
aerozole środków chemicznych powstające przy rozpylaniu,
kontaktowe zapalenie skóry po częstym kontakcie z detergentami i rękawicami.

Czynniki biologiczne:

kontakt ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi – wirusy, bakterie, grzyby,
zakłucie igłą lub ostrym narzędziem w odpadach medycznych,
kontakt z materiałem zakaźnym – krwią, wydzielinami i wydalinami,
zakażenie drogą kropelkową i powietrzno-pyłową w salach chorych.

Czynniki psychofizyczne:

ręczne prace transportowe (przemieszczanie wózków, worków i pojemników),
powtarzalność czynności mycia i dezynfekcji,
wymuszona pozycja ciała przy myciu powierzchni niskich i trudno dostępnych,
agresja ze strony pacjentów z zaburzeniami zachowania,
zmęczenie i zaburzenia rytmu dobowego przy pracy zmianowej.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku salowej.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice jednorazowe nitrylowe – kontakt z materiałem zakaźnym, czynniki biologiczne;
rękawice gumowe chroniące przed substancjami chemicznymi – preparaty dezynfekcyjne, detergenty;
maska chirurgiczna lub półmaska FFP2 – zakażenie drogą kropelkową, aerozole chemiczne;
fartuch ochronny jednorazowy lub wodoodporny – kontakt z wydzielinami, rozprysk preparatów;
okulary ochronne przy przygotowywaniu roztworów – rozprysk preparatów do oczu;
obuwie robocze o podeszwie antypoślizgowej – poślizgnięcie na mokrej posadzce;
odzież robocza zmieniana codziennie i prana przez pracodawcę – czynniki biologiczne;
preparaty ochronne i natłuszczające do skóry rąk – kontaktowe zapalenie skóry.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

pojemniki na odpady ostre w miejscach ich powstawania – zakłucie igłą;
zamykane pojemniki i wózki na odpady medyczne i bieliznę skażoną – czynniki biologiczne, zakłucie;
wózki serwisowe z systemem mopów płaskich i wyciskarką – ręczne prace transportowe, kontakt z preparatami;
system automatycznego dozowania preparatów dezynfekcyjnych – narażenie na preparaty chemiczne;
wentylacja i wymiana powietrza w pomieszczeniach i brudowniku – aerozole chemiczne, zakażenie powietrzno-pyłowe;
dozowniki preparatów do dezynfekcji rąk przy salach – czynniki biologiczne;
tablice ostrzegawcze o mokrej posadzce – poślizgnięcie;
sprzęt z uchwytami o regulowanej długości – wymuszona pozycja ciała;
system przywoławczy i możliwość wezwania pomocy – agresja pacjenta;
wydzielony brudownik z rozdziałem strefy czystej i brudnej – czynniki biologiczne.

Środki organizacyjne

rejestr narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne – kontakt z czynnikami biologicznymi;
procedura postępowania poekspozycyjnego dostępna na oddziale – zakłucie igłą, kontakt z materiałem zakaźnym;
zakaz ręcznego ugniatania worków z odpadami medycznymi – zakłucie igłą;
karty charakterystyki preparatów dezynfekcyjnych na stanowisku – narażenie na preparaty chemiczne;
procedury higieny szpitalnej określające stężenia i czas działania preparatów – preparaty chemiczne, czynniki biologiczne;
zakaz rozpylania preparatów w obecności pacjentów – aerozole chemiczne;
ograniczenie masy jednorazowo przemieszczanych worków i pojemników – ręczne prace transportowe;
rotacja czynności i przerwy w pracy – powtarzalność ruchów, wymuszona pozycja ciała;
informowanie o pacjentach z zaburzeniami zachowania – agresja pacjenta;
zaplecze sanitarne z natryskiem i szafki na odzież czystą i roboczą – czynniki biologiczne;
szczepienia ochronne finansowane przez pracodawcę – czynniki biologiczne;
harmonogram zmian ograniczający liczbę kolejnych nocy – zmęczenie, praca zmianowa.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla salowej.

czynniki chemiczne – preparaty dezynfekcyjne i myjące (działanie drażniące i uczulające), aerozole środków chemicznych, praca w środowisku wilgotnym;
czynniki biologiczne – wirusy przenoszone drogą krwi (HBV, HCV, HIV), czynniki przenoszone drogą kropelkową i powietrzno-pyłową (w tym prątek gruźlicy), kontakt z materiałem zakaźnym w odpadach medycznych i bieliźnie, ryzyko zakłucia igłą;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne prace transportowe, wymuszona pozycja ciała, powtarzalność ruchów kończyn górnych, praca na mokrej i śliskiej posadzce, praca zmianowa i w porze nocnej, ryzyko agresji ze strony pacjentów.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy