Refleksolog – kod 323011 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Refleksolog wykonuje zabiegi refleksologii stóp, dłoni i twarzy, uciskając określone punkty i strefy odruchowe kciukami i palcami. Przeprowadza wywiad z klientem, sprawdza przeciwwskazania do zabiegu, prowadzi kartę klienta i dba o higienę gabinetu oraz bielizny zabiegowej.
Refleksolog – wymagania w stosunku do pracownika
- ukończony kurs lub szkoła w zakresie refleksologii, masażu albo technik masażysty, potwierdzone dyplomem lub certyfikatem,
- znajomość anatomii i fizjologii stopy i dłoni oraz przeciwwskazań do zabiegów refleksologicznych,
- umiejętność przeprowadzenia wywiadu i prowadzenia dokumentacji klienta zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych,
- znajomość zasad higieny, dezynfekcji rąk i powierzchni oraz postępowania przy zmianach skórnych stóp,
- dobra sprawność manualna, wytrzymałość dłoni i nadgarstków,
- kultura osobista, empatia i umiejętność pracy z klientem w różnym wieku.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- refleksoterapeuta,
- terapeuta refleksologii stóp,
- specjalista ds. refleksologii,
- refleksolog stóp i dłoni,
- masażysta-refleksolog.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- ocena układu mięśniowo-szkieletowego kończyn górnych i kręgosłupa w związku z powtarzalnymi ruchami dłoni,
- ocena stanu skóry rąk w związku z częstym kontaktem z olejkami i środkami dezynfekcyjnymi.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym postępowania przy omdleniu i reakcji alergicznej klienta,
- instruktaż z zasad higieny i dezynfekcji w gabinecie zabiegowym,
- szkolenie z bezpiecznego stosowania olejków eterycznych i preparatów do masażu na podstawie kart charakterystyki.
Środowisko pracy
Refleksolog pracuje w gabinecie odnowy biologicznej, salonie SPA, gabinecie kosmetycznym, ośrodku rehabilitacyjnym lub prowadzi praktykę mobilną z dojazdem do klienta. Zabieg trwa zwykle 45–60 minut, a w ciągu dnia wykonuje się kilka zabiegów jeden po drugim. Przez większość czasu terapeuta siedzi na niskim stołku przy stopach klienta, z pochylonym tułowiem, i pracuje głównie kciukami, wywierając punktowy ucisk. Pomieszczenie jest ciepłe, często przyciemnione, z muzyką relaksacyjną i aromaterapią. Po każdym kliencie trzeba zdezynfekować fotel lub leżankę i wymienić ręczniki. Na stanowisku wykorzystuje się:
- fotel lub leżanka do refleksologii z regulacją wysokości;
- stołek terapeuty i podnóżek pod stopy klienta;
- olejki bazowe, olejki eteryczne, kremy i balsamy do masażu stóp;
- ręczniki, podkłady jednorazowe i chusteczki do oczyszczania stóp;
- podgrzewacz ręczników, lampa grzewcza lub poduszka elektryczna;
- preparaty do dezynfekcji rąk, skóry i powierzchni;
- karta klienta i mapy stref refleksologicznych.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przeciążenie kciuków, palców i nadgarstków powtarzalnym uciskiem – ryzyko zespołu cieśni nadgarstka i zapalenia ścięgien,
- wymuszona pozycja siedząca z pochylonym tułowiem i szyją – obciążenie kręgosłupa,
- poślizgnięcie na podłodze zabrudzonej olejkiem lub balsamem,
- porażenie prądem elektrycznym od podgrzewaczy ręczników, lamp grzewczych i poduszek elektrycznych,
- oparzenie gorącym ręcznikiem lub powierzchnią podgrzewacza,
- uderzenie o elementy leżanki i potknięcie o przewody w małym gabinecie,
- podnoszenie i przenoszenie przenośnej leżanki przy pracy mobilnej.
Czynniki chemiczne:
- olejki eteryczne zawierające alergeny zapachowe, np. limonen, linalol i eugenol – podrażnienie i uczulenie skóry oraz dróg oddechowych,
- środki do dezynfekcji rąk i powierzchni na bazie alkoholi i czwartorzędowych soli amoniowych,
- częsty kontakt rąk z wodą, mydłem i preparatami kosmetycznymi – wyprysk kontaktowy.
Czynniki biologiczne:
- grzyby dermatofity wywołujące grzybicę stóp i paznokci,
- wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) wywołujący brodawki stóp,
- bakterie skóry, np. gronkowiec złocisty, przy kontakcie z otarciami i drobnymi ranami.
Czynniki psychofizyczne:
- monotonia ruchów i statyczne obciążenie mięśni przez kilka godzin dziennie,
- stała koncentracja na reakcjach klienta i odpowiedzialność za ocenę przeciwwskazań do zabiegu,
- praca w pojedynkę z klientem w zamkniętym gabinecie – ryzyko zachowań niestosownych lub agresji,
- obciążenie emocjonalne przy pracy z klientami przewlekle chorymi i w stresie,
- presja grafiku zabiegów i nieregularne godziny pracy, także wieczorami i w weekendy.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku refleksologa.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawiczki jednorazowe nitrylowe przy zmianach skórnych, grzybicy lub brodawkach – grzyby dermatofity, HPV, bakterie skóry;
- krem ochronny i regenerujący do rąk – wyprysk kontaktowy, środki dezynfekcyjne, olejki eteryczne;
- obuwie robocze na podeszwie antypoślizgowej – poślizgnięcie na olejku, potknięcie;
- odzież robocza z tkaniny łatwej do prania w wysokiej temperaturze – bakterie skóry, grzyby;
- opaska stabilizująca nadgarstek w okresie przeciążenia, po konsultacji z lekarzem – przeciążenie kciuków i nadgarstków;
- rękawice termoizolacyjne lub szczypce do wyjmowania ręczników z podgrzewacza – oparzenie gorącym ręcznikiem.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- leżanka i stołek terapeuty z regulacją wysokości, ustawiane do wzrostu terapeuty – wymuszona pozycja, obciążenie kręgosłupa;
- sprawne, okresowo sprawdzane urządzenia grzewcze z nieuszkodzonymi przewodami i gniazdami z wyłącznikiem różnicowoprądowym – porażenie prądem, oparzenie;
- wentylacja gabinetu i dyfuzory aromaterapeutyczne o ograniczonym stężeniu – olejki eteryczne;
- dozowniki preparatów do dezynfekcji i umywalka z ciepłą wodą w gabinecie – grzyby, HPV, bakterie skóry;
- zmywalne posadzki i natychmiastowe usuwanie rozlanych olejków – poślizgnięcie;
- uporządkowane prowadzenie przewodów i wolne przejścia wokół leżanki – potknięcie, uderzenie o elementy wyposażenia;
- lekka leżanka składana z torbą na kółkach przy pracy mobilnej – podnoszenie i przenoszenie leżanki.
Środki organizacyjne
- planowanie przerw między zabiegami i ćwiczenia rozciągające dłonie i kręgosłup – przeciążenie kciuków i nadgarstków, monotonia ruchów;
- stosowanie różnych technik ucisku i zmiana ręki pracującej – przeciążenie kciuków, zespół cieśni nadgarstka;
- wywiad i pisemne potwierdzenie braku przeciwwskazań przed pierwszym zabiegiem – odpowiedzialność za ocenę przeciwwskazań;
- zasada niewykonywania zabiegu na zmianach grzybiczych, brodawkach i ranach oraz wymiana bielizny po każdym kliencie – grzyby, HPV, bakterie;
- dobór olejków na podstawie kart charakterystyki i wywiadu o alergiach – olejki eteryczne, środki dezynfekcyjne;
- procedura postępowania przy niestosownym zachowaniu klienta i możliwość wezwania pomocy – praca w pojedynkę, agresja;
- grafik pracy z limitem zabiegów dziennie i superwizja przy pracy z osobami chorymi – presja grafiku, obciążenie emocjonalne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla refleksologa.
- czynniki fizyczne – wymuszona pozycja ciała, powtarzalne ruchy kończyn górnych z obciążeniem nadgarstków;
- czynniki chemiczne – olejki eteryczne i preparaty kosmetyczne (alergeny), środki dezynfekcyjne;
- czynniki biologiczne – grzyby dermatofity, wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), bakterie skóry;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w pozycji wymuszonej, obsługa elektrycznych urządzeń grzewczych, praca w pojedynkę z klientem.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).