Inżynier budowy dróg

Inżynier budowy dróg – kod 214207 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier budowy dróg prowadzi i nadzoruje budowę, przebudowę i remonty dróg, ulic, węzłów i parkingów – wytycza i odbiera roboty ziemne, podbudowy i warstwy bitumiczne, kontroluje zagęszczenie i grubość warstw, organizuje czasową organizację ruchu oraz rozlicza roboty z inwestorem. Pracuje na odcinkach robót, często prowadzonych pod ruchem, oraz w biurze kontraktu.

Inżynier budowy dróg – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe na kierunku budownictwo – specjalność drogi, ulice i lotniska lub budownictwo komunikacyjne;
uprawnienia budowlane do kierowania robotami w specjalności inżynieryjnej drogowej – przy pełnieniu funkcji kierownika budowy lub robót;
znajomość warunków technicznych dla dróg publicznych, specyfikacji technicznych (ST/WT) i zasad czasowej organizacji ruchu;
znajomość technologii robót ziemnych, podbudów i nawierzchni asfaltowych oraz betonowych;
umiejętność obsługi programów do projektowania i rozliczania robót oraz czytania przekrojów i profili;
prawo jazdy kat. B;
stan zdrowia pozwalający na pracę w terenie, w upale i hałasie.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

inżynier drogowy,
inżynier robót drogowych,
inżynier budowy dróg i ulic,
inżynier kontraktu drogowego,
specjalista ds. infrastruktury drogowej.

Badania

wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy;
badanie audiometryczne – ze względu na hałas maszyn drogowych;
badanie układu oddechowego i skóry – przy narażeniu na opary asfaltu i pył krzemionki;
badania dla kierowców – przy kierowaniu pojazdem służbowym w ramach obowiązków, według wskazań lekarza;
kontrola dawek indywidualnych (dozymetria) – wyłącznie przy obsłudze izotopowego miernika gęstości, zgodnie z Prawem atomowym i kategorią narażenia.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy na odcinku robót;
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat;
instruktaż do planu BIOZ i projektu czasowej organizacji ruchu;
szkolenie z zasad pracy w pasie drogowym przy ruchu pojazdów;
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym przy udarze cieplnym;
szkolenie z ochrony radiologicznej – wyłącznie przy obsłudze izotopowych mierników zagęszczenia.

Środowisko pracy

Inżynier budowy dróg pracuje na otwartej przestrzeni, na długich odcinkach robót, często przy ruchu pojazdów rozdzielonym jedynie zaporami i pachołkami. Kontroluje pracę koparek, równiarek, walców, rozściełaczy asfaltu, frezarek i samochodów samowyładowczych, a przy układaniu warstw bitumicznych przebywa w pobliżu mieszanki o temperaturze 140–180°C. Roboty asfaltowe prowadzi się głównie w sezonie letnim, często nocą, aby ograniczyć utrudnienia w ruchu. Między odcinkami przemieszcza się samochodem, a dokumentację przygotowuje w kontenerze biurowym. Na stanowisku wykorzystuje się:

niwelator, tachimetr lub odbiornik GNSS do kontroli wysokości i spadków;
łatę, klin pomiarowy, termometr do mieszanki mineralno-asfaltowej;
płytę dynamiczną lub statyczną do badania zagęszczenia, izotopowy miernik gęstości (w niektórych laboratoriach);
oznakowanie tymczasowe, zapory i pachołki;
tablet z dokumentacją, dziennikiem budowy i rozliczeniem robót;
samochód służbowy z oznakowaniem ostrzegawczym.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

potrącenie przez pojazd poruszający się drogą obok strefy robót;
potrącenie lub przejechanie przez walec, rozściełacz, równiarkę lub cofającą wywrotkę;
oparzenie gorącą mieszanką mineralno-asfaltową i elementami rozściełacza;
hałas maszyn drogowych i frezarek;
mikroklimat gorący – upał, promieniowanie słoneczne i ciepło od mieszanki;
praca w nocy przy sztucznym oświetleniu i ograniczonej widoczności;
potknięcie i upadek na nierównym terenie, skarpach i w wykopach;
zasypanie w wykopie przy robotach odwodnieniowych;
promieniowanie jonizujące – przy obsłudze izotopowego miernika gęstości.

Czynniki chemiczne:

opary i aerozole asfaltu zawierające wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA),
pył zawierający krzemionkę krystaliczną przy frezowaniu nawierzchni i cięciu betonu,
emulsje asfaltowe i środki antyadhezyjne,
spaliny silników Diesla maszyn drogowych,
cement i spoiwa hydrauliczne przy stabilizacji gruntu.

Czynniki psychofizyczne:

presja terminów i ograniczonych okien czasowych na roboty pod ruchem,
praca w porze nocnej i w wydłużonym czasie pracy w sezonie,
odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracowników i użytkowników drogi,
konflikty z użytkownikami drogi i mieszkańcami,
zmęczenie przy częstych przejazdach między odcinkami.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera budowy dróg.

Środki ochrony indywidualnej

odzież ostrzegawcza klasy 2 lub 3 o intensywnych barwach z taśmami odblaskowymi – potrącenie przez pojazd, potrącenie przez maszyny drogowe, praca w nocy;
obuwie ochronne z podeszwą odporną na wysoką temperaturę – oparzenie gorącą mieszanką, potknięcie;
hełm ochronny – uderzenie w wykopach i przy maszynach, zasypanie;
ochronniki słuchu – hałas maszyn drogowych;
półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 – pył krzemionki krystalicznej, cement i spoiwa;
rękawice ochronne i okulary – emulsje asfaltowe, opary asfaltu, cement;
nakrycie głowy z osłoną karku, krem z filtrem UV – mikroklimat gorący;
dozymetr indywidualny – promieniowanie jonizujące przy mierniku izotopowym.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

oznakowanie i zabezpieczenie strefy robót według projektu czasowej organizacji ruchu, bariery i przyczepy z tablicami – potrącenie przez pojazd;
sygnalizatory cofania, kamery i lusterka na maszynach – potrącenie przez maszyny;
oświetlenie miejsca robót w nocy – praca przy sztucznym oświetleniu;
rozściełacze z odciągiem oparów i obniżona temperatura mieszanki (asfalty niskotemperaturowe) – opary asfaltu, oparzenie;
frezarki z systemem zraszania wodą – pył krzemionki;
umocnienie lub skarpowanie wykopów – zasypanie w wykopie;
kontener lub zadaszenie z cieniem i wodą pitną – mikroklimat gorący;
przechowywanie miernika izotopowego w zabezpieczonym pojemniku – promieniowanie jonizujące.

Środki organizacyjne

zakaz przebywania w martwym polu maszyn i kontakt wzrokowy z operatorem – potrącenie przez maszyny;
planowanie robót z rezerwą czasową i obsada zmian nocnych – presja terminów, praca w porze nocnej;
przerwy w upale, praca w godzinach chłodniejszych, napoje chłodzące – mikroklimat gorący;
ograniczanie czasu przebywania przy rozściełaczu i w strefie frezowania – opary asfaltu, pył krzemionki, hałas;
procedura postępowania z miernikiem izotopowym i nadzór inspektora ochrony radiologicznej – promieniowanie jonizujące;
zasady komunikacji z mieszkańcami i odpowiedni przepływ informacji o utrudnieniach – konflikty z użytkownikami drogi;
ewidencja czasu pracy i odpoczynku, planowanie przejazdów – zmęczenie, praca w wydłużonym czasie;
kontrola przestrzegania zasad bhp przez wszystkie brygady i podwykonawców – odpowiedzialność za bezpieczeństwo.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera budowy dróg.

czynniki fizyczne – hałas, mikroklimat gorący, promieniowanie nadfioletowe naturalne, promieniowanie jonizujące (wyłącznie przy obsłudze izotopowego miernika gęstości);
czynniki chemiczne – opary asfaltu (WWA), pył zawierający krzemionkę krystaliczną, spaliny silników Diesla, cement;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w pasie drogowym przy ruchu pojazdów, praca w pobliżu maszyn drogowych, praca w porze nocnej, praca w wykopach, kierowanie pojazdem służbowym.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy