Rekwizytor – kod 343913 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Rekwizytor kompletuje, przygotowuje, konserwuje i przechowuje rekwizyty używane w spektaklach teatralnych, operach, filmach i produkcjach telewizyjnych. Przed przedstawieniem rozstawia je na scenie i stołach w kulisach według listy, podaje aktorom w trakcie akcji, przygotowuje jedzenie i napoje sceniczne, obsługuje efekty oraz broń sceniczną, a po spektaklu sprawdza, naprawia i odkłada wszystkie przedmioty do magazynu.
Rekwizytor – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie, preferowane plastyczne lub techniczne,
- zdolności manualne i umiejętność drobnych napraw z drewna, metalu, tkanin i tworzyw,
- umiejętność czytania egzemplarza, listy rekwizytów i scenopisu,
- obsługa broni scenicznej, hukowej i alarmowej wyłącznie w zakresie dopuszczonym przepisami o broni i amunicji oraz procedurami teatru lub producenta,
- dyspozycyjność – praca wieczorami, w weekendy i w czasie wyjazdów gościnnych,
- stan zdrowia pozwalający na pracę w ciemności kulis, przenoszenie ciężarów i pracę na wysokości przy dekoracjach.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- rekwizytorka,
- rekwizytor teatralny,
- rekwizytor filmowy,
- pracownik pracowni rekwizytorskiej,
- asystent rekwizytora.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie słuchu (audiometria) – przy obsłudze broni hukowej i efektów pirotechnicznych,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – jeżeli rekwizytor pracuje na galeriach, pomostach lub drabinach,
- orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych – jeżeli pracodawca powierza przygotowywanie żywności spożywanej na scenie i tego wymaga.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż z zasad poruszania się po scenie, w kulisach i przy urządzeniach mechaniki scenicznej,
- instruktaż z bezpiecznego obchodzenia się z bronią sceniczną i atrapami broni,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i stosowania impregnatów ogniochronnych,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Rekwizytor pracuje w pracowni rekwizytorskiej, magazynie oraz na scenie i w kulisach podczas prób i spektakli. W pracowni dokleja, maluje, impregnuje i naprawia przedmioty, korzystając z klejów, farb, pianek i narzędzi ręcznych oraz elektronarzędzi. Podczas przedstawienia działa w półmroku, przy niebieskim świetle kulis, w pośpiechu i ciszy, między ruchomymi dekoracjami, sztankietami i zapadniami. Rekwizyty bywają ciężkie, kruche lub ostre, a część – jak jedzenie, świece, broń hukowa czy wytwornica dymu – wymaga szczególnych zasad. Spektakle odbywają się wieczorami, a wyjazdy gościnne oznaczają załadunek ciężarówek i pracę w nieznanych budynkach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- stoły rekwizytorskie, skrzynie i wózki do transportu rekwizytów;
- narzędzia ręczne, wkrętarki, pistolety do kleju na gorąco i nożyki;
- kleje kontaktowe, żywice, pianki poliuretanowe, farby i lakiery;
- broń sceniczna, atrapy broni i broń hukowa z amunicją ślepą;
- wytwornice dymu i mgły, świece, lampki i drobne efekty sceniczne;
- czajnik, kuchenka i naczynia do przygotowania jedzenia scenicznego;
- latarka z niebieskim filtrem i interkom inspicjenta.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek do otwartej zapadni lub z krawędzi sceny,
- uderzenie przez opuszczany sztankiet, ruchomą dekorację lub obrotówkę,
- potknięcie i uderzenie w ciemności kulis o elementy dekoracji i kable,
- skaleczenia nożykami, szkłem rekwizytów i elektronarzędziami,
- oparzenia klejem na gorąco, świecami i gorącymi napojami scenicznymi,
- hałas impulsowy wystrzałów z broni hukowej,
- ręczne przenoszenie ciężkich rekwizytów i skrzyń, praca w wymuszonej pozycji,
- pożar wskutek użycia otwartego ognia na scenie.
Czynniki chemiczne:
- pary rozpuszczalników z klejów kontaktowych, farb i lakierów (toluen, octan etylu, aceton),
- izocyjaniany z pianek poliuretanowych i żywice epoksydowe,
- aerozole glikolowe i olejowe z wytwornic dymu i mgły,
- impregnaty ogniochronne i pył z obróbki materiałów.
Czynniki psychofizyczne:
- presja czasu przy szybkich zmianach i podawaniu rekwizytów w trakcie akcji,
- odpowiedzialność za kompletność rekwizytów i bezpieczeństwo broni scenicznej,
- praca wieczorami, w weekendy i w nieregularnym czasie pracy,
- zmęczenie podczas wyjazdów gościnnych i nocnego montażu,
- stres przy próbach generalnych i premierach.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku rekwizytora.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie robocze z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – potknięcie, upadek przedmiotów, ręczne przenoszenie;
- rękawice odporne na przecięcie i rękawice termoodporne – skaleczenia, oparzenia klejem i świecami;
- okulary ochronne – skaleczenia i odpryski przy pracy elektronarzędziami, pył z obróbki;
- rękawice nitrylowe i półmaska z pochłaniaczem par organicznych – rozpuszczalniki, izocyjaniany, żywice epoksydowe;
- ochronniki słuchu dla osób w pobliżu wystrzałów – hałas impulsowy broni hukowej;
- kask ochronny podczas montażu i prac pod sztankietami – uderzenie przez sztankiet lub dekorację;
- latarka z niebieskim filtrem – potknięcie i uderzenie w ciemności kulis.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- barierki, oświetlenie i oznakowanie krawędzi sceny oraz otwartych zapadni – upadek do zapadni lub ze sceny;
- sygnalizacja ruchu mechaniki scenicznej i łączność z inspicjentem – uderzenie przez sztankiet, ruchomą dekorację, obrotówkę;
- oświetlenie kulis światłem niebieskim, oznakowanie fluorescencyjne i prowadzenie kabli w kanałach – potknięcie w ciemności;
- wyciąg miejscowy i wentylacja w pracowni rekwizytorskiej – rozpuszczalniki, izocyjaniany, żywice, pył;
- zamykana szafa na broń i amunicję ślepą – bezpieczeństwo broni scenicznej;
- wózki i skrzynie na kółkach – ręczne przenoszenie ciężarów;
- gaśnice, koce gaśnicze i wiadra z wodą przy otwartym ogniu na scenie, impregnacja ogniochronna rekwizytów – pożar;
- ograniczenie ilości dymu scenicznego i wentylacja sceny – aerozole glikolowe i olejowe.
Środki organizacyjne
- lista rekwizytów, stała rozstawa i kontrola przed spektaklem – presja czasu, odpowiedzialność za kompletność;
- procedura obsługi broni scenicznej z wyznaczoną osobą odpowiedzialną i kontrolą przed każdym użyciem – bezpieczeństwo broni, hałas impulsowy;
- zgoda strażaka teatralnego na użycie otwartego ognia – pożar, oparzenia;
- zakaz przebywania na scenie podczas ruchu mechaniki bez zgody inspicjenta – uderzenie, upadek do zapadni;
- limit masy przenoszonej ręcznie i praca w parach przy załadunku – ręczne przenoszenie, wymuszona pozycja;
- odpoczynek po nocnym montażu i planowanie tras wyjazdów – zmęczenie, praca wieczorami;
- podział zadań i rezerwa czasu przed premierą – stres przy próbach generalnych.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla rekwizytora.
- czynniki fizyczne – hałas impulsowy (wystrzały z broni hukowej), ręczne prace transportowe, praca w niedostatecznym oświetleniu kulis;
- czynniki chemiczne – rozpuszczalniki organiczne (toluen, aceton, octan etylu), izocyjaniany, żywice epoksydowe, aerozole glikolowe z wytwornic dymu;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach mechaniki scenicznej (zapadnie, sztankiety), praca na wysokości powyżej 3 m (jeżeli dotyczy), obsługa broni scenicznej, otwarty ogień, praca wieczorami.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).