Dekarz-blacharz – kod 721302 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Blacharz budowlany”. Dekarz-blacharz wykonuje pokrycia dachowe z blachy, obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe oraz naprawia istniejące pokrycia.
Dekarz-blacharz – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje (wykształcenie zasadnicze branżowe w zawodzie blacharz budowlany lub dekarz),
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- umiejętność wykonywania połączeń na rąbek stojący i leżący,
- znajomość zasad wykonywania obróbek blacharskich i systemów odwodnienia,
- umiejętność obsługi giętarki, zaginarki i narzędzi blacharskich.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- blacharz budowlany,
- blacharz dekarski,
- monter pokryć dachowych z blachy,
- wykonawca obróbek blacharskich,
- monter rynien i orynnowania.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badania w zakresie prac na wysokości powyżej 3 m ze wskazaniem w skierowaniu,
- badanie neurologiczne i ocena zmysłu równowagi,
- badanie okulistyczne z oceną widzenia przestrzennego,
- badanie laryngologiczne z oceną narządu równowagi,
- ocena układu ruchu i kręgosłupa przy pracy w wymuszonej pozycji na pochyłej połaci,
- ocena układu krążenia przy pracy w wysokiej temperaturze.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z pracy na wysokości i stosowania środków ochrony przed upadkiem,
- szkolenie z zasad ewakuacji i ratownictwa z wysokości,
- szkolenie z prac niebezpiecznych pożarowo przy lutowaniu i zgrzewaniu pap,
- instruktaż z zasad rozpoznawania stanu technicznego połaci przed wejściem.
Środowisko pracy
Dekarz-blacharz pracuje na dachach budynków, na połaciach o zróżnicowanym nachyleniu i stanie technicznym, na otwartej przestrzeni i przy pełnej ekspozycji na warunki atmosferyczne. Porusza się po powierzchni blachy, która latem nagrzewa się do wysokiej temperatury, a przy wilgoci, szronie i rosie staje się bardzo śliska. Przy pracach remontowych stan podłoża i konstrukcji bywa nieznany. Na stanowisku wykorzystuje się:
- szelki bezpieczeństwa z urządzeniem samohamownym i punkty kotwiczące;
- giętarki, zaginarki i nożyce do blachy;
- palniki do lutowania i zgrzewania pap;
- rusztowania ochronne, drabiny kalenicowe i podesty;
- wciągarki i podnośniki do transportu materiału na dach.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z wysokości z krawędzi połaci dachowej,
- upadek przez świetlik, otwór lub nieszczelne podłoże dachu,
- zsunięcie się po pochyłej połaci pokrytej blachą,
- upadek narzędzi i materiałów z dachu na osoby poniżej,
- skaleczenia i rany cięte ostrymi krawędziami blach,
- oparzenia przy lutowaniu i zgrzewaniu pokryć bitumicznych,
- pożar od palnika przy pracach na pokryciach palnych,
- porażenie prądem przy zbliżeniu do linii napowietrznych i podczas burzy,
- wysoka temperatura nagrzanej blachy i promieniowanie słoneczne,
- poślizgnięcie na mokrej, oszronionej lub pokrytej rosą blasze,
- silny wiatr utrudniający utrzymanie równowagi i manipulowanie arkuszami,
- hałas i drgania od narzędzi blacharskich.
Czynniki chemiczne:
- opary bitumów i lepików przy zgrzewaniu pap,
- topniki i preparaty do lutowania.
Czynniki psychofizyczne:
- wymuszona pozycja ciała przy pracy na pochyłej połaci,
- ręczne prace transportowe (wnoszenie materiałów na dach),
- stres wynikający z pracy na wysokości,
- konieczność stałej koncentracji przy poruszaniu się po połaci.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku dekarza-blacharza.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z linką, amortyzatorem i urządzeniem samohamownym – upadek z wysokości, zsunięcie po połaci;
- hełm ochronny z paskiem podbródkowym – upadek z wysokości, upadek przedmiotów;
- obuwie robocze o podeszwie przyczepnej, przeznaczone do pracy na dachu – poślizgnięcie, zsunięcie po połaci;
- rękawice odporne na przecięcie – skaleczenia krawędziami blach;
- rękawice termoodporne przy lutowaniu i zgrzewaniu – oparzenia;
- okulary ochronne – odpryski przy cięciu blachy;
- półmaska z pochłaniaczem par organicznych przy zgrzewaniu pap – opary bitumów;
- nakrycie głowy i preparaty z filtrem UV – promieniowanie słoneczne, wysoka temperatura;
- ochronniki słuchu – hałas narzędzi blacharskich.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- rusztowanie ochronne z balustradami przy okapie – upadek z krawędzi połaci;
- poziome liny asekuracyjne i punkty kotwiczące na dachu – upadek z wysokości, zsunięcie;
- siatki bezpieczeństwa i osłony świetlików oraz otworów dachowych – upadek przez świetlik i otwór;
- podesty i drabiny kalenicowe na połaciach o dużym nachyleniu – zsunięcie po połaci;
- daszki ochronne i wygrodzenie strefy niebezpiecznej pod dachem – upadek przedmiotów na osoby;
- podnośnik lub wciągarka do transportu materiałów na dach – ręczne prace transportowe;
- gaśnica i koc gaśniczy na stanowisku przy pracach z palnikiem – pożar, oparzenia;
- wyłączenie napięcia lub osłony izolacyjne linii napowietrznych – porażenie prądem;
- torby na narzędzia i linki zabezpieczające narzędzia przed upuszczeniem – upadek przedmiotów;
- zadaszone miejsce odpoczynku z dostępem do wody – wysoka temperatura, nasłonecznienie.
Środki organizacyjne
- ocena stanu technicznego połaci i konstrukcji przed wejściem na dach – upadek przez nieszczelne podłoże;
- instrukcja bezpiecznego wykonywania robót dekarskich – wszystkie zagrożenia;
- zakaz pracy jednoosobowej na dachu – upadek z wysokości;
- plan ratunkowy i sprzęt do ewakuacji z wysokości – upadek z wysokości, zawis w szelkach;
- wstrzymanie prac przy wietrze powyżej 10 m/s, burzy, opadach, szronie i gołoledzi – upadek, poślizgnięcie, porażenie prądem;
- procedura prac niebezpiecznych pożarowo i kontrola miejsca po zakończeniu pracy – pożar;
- przeglądy sprzętu do ochrony przed upadkiem przed każdym użyciem – upadek z wysokości;
- przerwy na regenerację oraz dostęp do napojów przy pracy w upale – wysoka temperatura, nasłonecznienie;
- ograniczenie masy jednorazowo wnoszonych materiałów – ręczne prace transportowe;
- organizacja pracy ograniczająca czas w wymuszonej pozycji na połaci – wymuszona pozycja ciała.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla dekarza-blacharza.
- czynniki fizyczne – zmienne warunki atmosferyczne (praca na otwartej przestrzeni), mikroklimat gorący i promieniowanie słoneczne przy pracy na nagrzanej blasze, hałas i drgania narzędzi blacharskich;
- czynniki chemiczne – opary bitumów i lepików zawierające wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne przy zgrzewaniu pap, topniki i preparaty do lutowania;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca na powierzchniach pochyłych i śliskich, prace niebezpieczne pożarowo (lutowanie, zgrzewanie), ręczne prace transportowe, wymuszona pozycja ciała, praca w pobliżu linii energetycznych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).