Elektroradiolog wykonuje badania obrazowe (RTG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, mammografia, densytometria), badania elektromedyczne (EKG, EEG, EMG) oraz uczestniczy w procedurach radioterapii i medycyny nuklearnej.
To nazwa ogólna, której w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025) odpowiada kilka kodów: 229913 – elektroradiolog; 321103 – technik elektroradiolog. W dokumentacji oceny ryzyka wpisuje się kod odpowiadający faktycznemu zakresowi obowiązków pracownika.
Elektroradiolog – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje (studia na kierunku elektroradiologia lub dyplom technika elektroradiologa),
- prawo wykonywania zawodu elektroradiologa i wpis do rejestru,
- przeszkolenie z ochrony radiologicznej pacjenta i pracowników,
- aktualne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące,
- umiejętność obsługi aparatury diagnostycznej i systemów PACS/RIS.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- technik elektroradiolog,
- technik RTG,
- technik radiologii,
- technik tomografii komputerowej,
- technik rezonansu magnetycznego.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne, w tym w zakresie wymaganym dla pracowników kategorii A lub B narażenia na promieniowanie jonizujące,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych,
- morfologia krwi i badanie okulistyczne (soczewka oka) przy narażeniu na promieniowanie,
- ocena układu ruchu przy układaniu i przemieszczaniu pacjentów,
- badanie wzroku przy pracy z monitorem ekranowym.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy przy każdej pracowni (RTG, TK, MR),
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z ochrony radiologicznej i postępowania w pracowni rezonansu magnetycznego,
- szkolenie z postępowania po ekspozycji na materiał zakaźny,
- szkolenie z postępowania w reakcji na środek kontrastowy i resuscytacji.
Środowisko pracy
Elektroradiolog pracuje w pracowniach diagnostyki obrazowej szpitali i przychodni, w sterowni za osłonami stałymi oraz przy pacjencie, często w systemie zmianowym i w dyżurach. Przy aparatach przyłóżkowych i w salach operacyjnych wykonuje zdjęcia bez osłon stałych. W pracowni rezonansu działa silne pole magnetyczne, a przy tomografii podaje się środki kontrastowe. Na stanowisku wykorzystuje się:
- aparaty RTG stacjonarne i przyłóżkowe, tomograf komputerowy, rezonans magnetyczny;
- mammograf, densytometr, aparaty EKG i EEG;
- wstrzykiwacze automatyczne środka kontrastowego;
- osłony radiologiczne i dawkomierze indywidualne;
- komputery z systemami PACS/RIS.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- promieniowanie jonizujące (RTG, TK, fluoroskopia, medycyna nuklearna),
- silne stałe pole magnetyczne w pracowni MR i przyciąganie przedmiotów ferromagnetycznych,
- hałas w pracowni rezonansu magnetycznego,
- porażenie prądem od aparatury,
- zakłucie igłą przy podawaniu kontrastu,
- uderzenie o ruchome elementy aparatów.
Czynniki chemiczne:
- środki kontrastowe,
- środki dezynfekcyjne,
- ciekły hel w instalacji rezonansu (ryzyko uduszenia przy awarii).
Czynniki biologiczne:
- kontakt z krwią i wydzielinami pacjentów,
- infekcje przenoszone drogą kropelkową.
Czynniki psychofizyczne:
- przeciążenie kręgosłupa przy układaniu i przenoszeniu pacjentów,
- praca zmianowa i w porze nocnej,
- stres związany z pacjentami w stanie zagrożenia życia,
- obciążenie wzroku przy pracy z monitorem.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku elektroradiologa.
Środki ochrony indywidualnej
- fartuch ochronny z gumy ołowiowej, osłona tarczycy i okulary z ołowiem – promieniowanie jonizujące;
- dawkomierz indywidualny – kontrola narażenia na promieniowanie;
- ochronniki słuchu dla personelu przebywającego w sali MR – hałas;
- rękawice jednorazowe i maseczka – czynniki biologiczne, środki kontrastowe.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony stałe pracowni i sterownia z szybą ołowiową – promieniowanie jonizujące;
- sygnalizacja świetlna „promieniowanie” nad wejściem do pracowni – promieniowanie jonizujące;
- strefy kontrolowane w pracowni MR i wykrywacz metalu – pole magnetyczne;
- czujnik tlenu i wentylacja awaryjna pracowni MR – uduszenie helem;
- stoły z regulacją wysokości i ślizgi do przekładania pacjentów – przeciążenie kręgosłupa;
- pojemniki na ostre odpady – zakłucie.
Środki organizacyjne
- zasada ALARA: czas, odległość, osłona, opuszczanie sali przed ekspozycją – promieniowanie jonizujące;
- kontrola dawek i pomiary środowiskowe w pracowniach – promieniowanie jonizujące;
- ankieta bezpieczeństwa pacjenta i personelu przed wejściem do MR – pole magnetyczne;
- przekładanie pacjentów w zespole dwóch osób – przeciążenie kręgosłupa;
- grafik dyżurów z odpoczynkiem po zmianie nocnej – praca zmianowa;
- procedura postępowania poekspozycyjnego – czynniki biologiczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla elektroradiologa.
- czynniki fizyczne – promieniowanie jonizujące (kategoria narażenia A lub B), pole magnetyczne stałe w pracowni MR, hałas w pracowni MR;
- czynniki chemiczne – środki kontrastowe, środki dezynfekcyjne;
- czynniki biologiczne – kontakt z materiałem biologicznym pacjentów;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca zmianowa w porze nocnej, przemieszczanie pacjentów, praca przy monitorze ekranowym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).