Operator maszyn do produkcji opakowań – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025) stanowisku temu najbliższy jest zawód „Operator maszyn do produkcji opakowań z papieru i tektury” – kod 814302. Operator maszyn do produkcji opakowań obsługuje wykrawarki, sklejarki, zszywarki, maszyny drukujące i linie do wytwarzania pudeł, toreb i innych opakowań, zakłada narzędzia, ustawia parametry i kontroluje jakość wyrobów.
Operator maszyn do produkcji opakowań – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie techniczne w zawodach mechanicznych lub poligraficznych, względnie przyuczenie na stanowisku,
- przeszkolenie w obsłudze konkretnej maszyny i jej zabezpieczeń,
- umiejętność czytania rysunków technicznych i wykrojników,
- uprawnienia do kierowania wózkiem jezdniowym podnośnikowym – przy transporcie palet,
- dobry wzrok, w tym rozróżnianie barw przy kontroli nadruków.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operator wykrawarki,
- operator sztancy,
- operator sklejarki do pudeł,
- operator maszyny fleksograficznej,
- maszynista produkcji opakowań.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie słuchu przy narażeniu na hałas,
- badanie narządu wzroku, w tym rozróżnianie barw,
- badanie układu oddechowego i skóry przy narażeniu na pył papierowy, farby i kleje.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy z obsługi maszyny,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z blokowania maszyny przy wymianie narzędzi i usuwaniu zacięć,
- szkolenie z postępowania z farbami, klejami i środkami myjącymi,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
- szkolenie przeciwpożarowe.
Środowisko pracy
Operator maszyn do produkcji opakowań pracuje na hali produkcyjnej przy liniach, które przetwarzają arkusze lub zwoje papieru i tektury na pudła, torby i wytłoczki. Wymienia noże, wykrojniki i klisze, ustawia podawanie i odbiór arkuszy, uzupełnia farbę i klej oraz usuwa zacięcia materiału. Pracuje w hałasie, przy zapyleniu papierem i w otoczeniu palet z surowcem i wyrobami, zwykle w systemie zmianowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wykrawarki płaskie i rotacyjne oraz maszyny do bigowania;
- maszyny drukujące fleksograficzne i zespoły lakierujące;
- sklejarki do pudeł i maszyny zszywające;
- krajarki gilotynowe i noże do cięcia tektury;
- palety, wózki widłowe i przenośniki;
- farby wodne, kleje i środki myjące.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pochwycenie lub wciągnięcie dłoni przez walce i podajniki,
- przecięcie lub zmiażdżenie palców przy wykrojnikach, nożach i krajarkach,
- skaleczenie krawędziami tektury i papieru,
- uderzenie przez wózek widłowy i przewożone palety,
- spadnięcie palety lub stosu arkuszy,
- porażenie prądem elektrycznym z urządzeń maszyny,
- hałas pracującej linii,
- pożar zapylonego papieru i resztek materiałów,
- poślizgnięcie na rozlanej farbie lub kleju,
- oparzenie gorącym klejem.
Czynniki chemiczne:
- pył papierowy i włókna celulozowe,
- farby fleksograficzne, lakiery i środki do czyszczenia wałków,
- kleje, w tym gorące kleje typu hot-melt.
Czynniki psychofizyczne:
- dźwiganie i przenoszenie rolek, stosów arkuszy i palet,
- wymuszona pozycja ciała i powtarzalne ruchy rąk,
- monotonia oraz presja norm wydajności w systemie zmianowym.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora maszyn do produkcji opakowań.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne odporne na przecięcie przy wymianie noży i obsłudze tektury – przecięcie i skaleczenie, kontakt z farbami i klejami;
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – uderzenie przez wózek, spadnięcie palety, poślizgnięcie;
- odzież robocza przylegająca do ciała, bez luźnych elementów – pochwycenie przez walce;
- ochronniki słuchu – hałas;
- półmaska przeciwpyłowa przy czyszczeniu i cięciu – pył papierowy;
- okulary ochronne i rękawice odporne na chemikalia przy czyszczeniu – rozpryski farb, lakierów i środków myjących;
- rękawice odporne na wysoką temperaturę – gorące kleje;
- odzież robocza trudnopalna lub bawełniana – pożar zapylonego papieru.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony stałe i ruchome walców, podajników i wykrojników z blokadami – pochwycenie, przecięcie i zmiażdżenie palców;
- osłony noży i krajarek ze sterowaniem oburęcznym – przecięcie palców;
- miejscowa wentylacja wywiewna i odsysanie pyłu przy cięciu i wykrawaniu – pył papierowy;
- wentylacja i szafy na farby, kleje i rozpuszczalniki – farby, lakiery i środki myjące, kleje;
- wydzielone drogi dla wózków i oznakowanie – uderzenie przez wózek, spadnięcie palety;
- stabilne regały i palety o dobrym stanie technicznym – spadnięcie palety lub stosu arkuszy;
- uziemienia, ochrona przeciwporażeniowa i przeglądy instalacji – porażenie prądem;
- obudowy dźwiękochłonne maszyn i konserwacja – hałas;
- gaśnice, detektory dymu i systemy gaśnicze przy maszynach – pożar zapylonego papieru;
- podnośniki i stoły podnoszone do stosów arkuszy – dźwiganie i przenoszenie;
- sorbenty i maty antypoślizgowe – poślizgnięcie na farbie lub kleju.
Środki organizacyjne
- blokowanie i odłączanie energii przy wymianie narzędzi i usuwaniu zacięć – pochwycenie, przecięcie, porażenie prądem;
- zakaz wkładania rąk w strefę roboczą przy pracującej maszynie – pochwycenie, zmiażdżenie palców;
- karty charakterystyki i szkolenie z postępowania z farbami, lakierami i klejami – kontakt z farbami, lakierami i klejami;
- regularne sprzątanie pyłu i resztek papieru – pył papierowy, pożar;
- zasady ruchu wózków i przekazywania palet – uderzenie przez wózek;
- transport ciężkich elementów sprzętem pomocniczym lub we dwie osoby – dźwiganie;
- rotacja zadań i przerwy w pracy – wymuszona pozycja, powtarzalne ruchy, monotonia;
- kontrola poziomu hałasu i system przerw – hałas;
- natychmiastowe usuwanie rozlanej farby i kleju – poślizgnięcie;
- instrukcja pracy z gorącym klejem – oparzenie gorącym klejem;
- realne normy i planowanie zmian – presja norm wydajności.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora maszyn do produkcji opakowań.
- czynniki fizyczne – hałas, praca w wymuszonej pozycji ciała, powtarzalne ruchy rąk;
- czynniki chemiczne – pył papierowy, farby fleksograficzne i lakiery, kleje, środki myjące;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy maszynach z częściami ruchomymi, praca zmianowa, ręczne przenoszenie ciężarów.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).