Obowiązki opiekunki dziecięcej wiążą się ze sprawowaniem opieki nad dziećmi: pielęgnacją i higieną, karmieniem, organizacją zabaw i zajęć rozwojowych, czuwaniem nad bezpieczeństwem podopiecznych oraz współpracą z rodzicami.
Opiekunka dziecięca – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (w żłobkach i klubach dziecięcych — kwalifikacje określone w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3),
- kwalifikacje (wykształcenie kierunkowe lub ukończony kurs opiekuna w żłobku, zależnie od miejsca zatrudnienia).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie,
- badania na nosicielstwo chorób zakaźnych.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z pierwszej pomocy pediatrycznej,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Opiekunka dziecięca – środowisko pracy
Opiekunka dziecięca pracuje w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach oraz w domach podopiecznych (niania). Praca wiąże się z częstym podnoszeniem dzieci, pracą w pozycji pochylonej i na poziomie podłogi oraz stałym kontaktem z grupą dzieci.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek na tym samym poziomie (zabawki na podłodze),
- potknięcie się,
- poślizgnięcie się,
- upadek na niższy poziom (schody),
- uderzenie o elementy wyposażenia sal,
- ostre elementy,
- gorące płyny (przygotowywanie posiłków),
- hałas (płacz i krzyk dzieci),
- energia elektryczna,
- pożar.
Czynniki biologiczne:
- wirusy (częste infekcje dziecięce),
- bakterie,
- pasożyty (wszawica, owsica).
Czynniki chemiczne:
- środki czystości i preparaty do dezynfekcji.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie dynamiczne (noszenie dzieci),
- obciążenie statyczne (praca w pozycji pochylonej i siedzącej na podłodze),
- obciążenie emocjonalne i stała koncentracja uwagi,
- przeciążenie narządu głosu,
- stres (odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci).
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku opiekunki dziecięcej.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice jednorazowe przy czynnościach higienicznych i pielęgnacyjnych – wirusy, bakterie, pasożyty;
- fartuch ochronny przy karmieniu i przewijaniu – czynniki biologiczne;
- obuwie na stabilnej, antypoślizgowej podeszwie – poślizgnięcie się, potknięcie się.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- przewijaki o właściwej wysokości i meble dostosowane do pracy z dziećmi – obciążenie statyczne, obciążenie dynamiczne;
- wykładziny antypoślizgowe i bieżące odkładanie zabawek do wyznaczonych miejsc – upadek na tym samym poziomie, potknięcie się;
- zabezpieczenia narożników, bramki na schodach i osłony gniazdek – uderzenie o elementy wyposażenia, upadek na niższy poziom, energia elektryczna (ochrona pracownika i dzieci);
- wygłuszenie sal i podział dzieci na mniejsze grupy – hałas;
- przechowywanie środków czystości w zamkniętych szafkach poza zasięgiem dzieci – czynniki chemiczne;
- gaśnice, drożne drogi ewakuacyjne i sprawne czujki dymu – pożar.
Środki organizacyjne
- higiena rąk, dezynfekcja zabawek i powierzchni oraz procedury przy chorobach zakaźnych w grupie – wirusy, bakterie, pasożyty;
- szczepienia ochronne zalecane dla personelu opiekuńczego – czynniki biologiczne;
- techniki prawidłowego podnoszenia i noszenia dzieci – obciążenie dynamiczne;
- rotacja zadań i przerwy w pracy oraz zmiana pozycji ciała – obciążenie statyczne;
- szkolenie z emisji głosu i metody pracy ograniczające podnoszenie głosu – przeciążenie narządu głosu, hałas;
- przestrzeganie norm liczebności grup i wsparcie drugiego opiekuna – stres, obciążenie emocjonalne;
- ostrożne przenoszenie gorących posiłków i napojów poza strefą przebywania dzieci – gorące płyny.