Obowiązki ślusarza wiążą się z ręczną i mechaniczną obróbką metali: cięciem, piłowaniem, wierceniem, gwintowaniem, prostowaniem oraz montażem i naprawą elementów metalowych, zamków i okuć.
Ślusarz – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (zależnie od wymagań pracodawcy),
- kwalifikacje (wykształcenie zawodowe w zawodzie ślusarza lub pokrewnym).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Ślusarz – środowisko pracy
Ślusarz pracuje w warsztatach ślusarskich, halach produkcyjnych i utrzymania ruchu. Podczas pracy korzysta z:
- narzędzi ręcznych (pilniki, młotki, przecinaki, klucze),
- wiertarek stołowych i ręcznych,
- szlifierek kątowych i stołowych,
- pił do metalu,
- imadeł i przyrządów montażowych.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ostre krawędzie, zadziory i wióry metalowe,
- odpryski metali (szlifowanie, przecinanie),
- pochwycenie przez obracające się elementy,
- uderzenie narzędziem ręcznym (młotek, przecinak),
- uderzenie przez spadające elementy,
- upadek na tym samym poziomie,
- poślizgnięcie się,
- hałas,
- drgania mechaniczne,
- pyły metali,
- gorące powierzchnie (elementy po cięciu i szlifowaniu),
- energia elektryczna,
- pożar.
Czynniki chemiczne:
- oleje i smary,
- rozpuszczalniki i czyściwa.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- obciążenie dynamiczne.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku ślusarza.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary ochronne lub gogle – odpryski metali, wióry;
- rękawice ochronne odporne na przecięcie (zdejmowane przy pracy przy wirujących narzędziach) – ostre krawędzie, zadziory;
- ochronniki słuchu – hałas (szlifierki, młotkowanie);
- rękawice antywibracyjne przy dłuższej pracy szlifierką – drgania mechaniczne;
- obuwie ochronne z podnoskiem – uderzenie przez spadające elementy;
- półmaska przeciwpyłowa przy szlifowaniu – pyły metali;
- przylegająca odzież robocza bez luźnych elementów – pochwycenie przez obracające się elementy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony tarcz szlifierek i wierteł oraz sprawne wyłączniki – pochwycenie, odpryski metali;
- imadła i przyrządy do pewnego mocowania obrabianych elementów – uderzenie narzędziem, ostre krawędzie;
- odciągi miejscowe przy stanowiskach szlifowania – pyły metali;
- elektronarzędzia z aktualnymi przeglądami, zasilanie przez wyłącznik różnicowoprądowy – energia elektryczna;
- utrzymanie porządku i bieżące usuwanie wiórów (szczotka, haczyk) – ostre krawędzie, poślizgnięcie się, upadek na tym samym poziomie;
- narzędzia ręczne w dobrym stanie (bez rozklepanych obuchów i pękniętych trzonków) – uderzenie narzędziem ręcznym;
- gaśnica oraz wydzielone miejsce na czyściwa i rozpuszczalniki – pożar.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy oraz instrukcje bhp przy maszynach – pochwycenie, energia elektryczna;
- kontrola stanu narzędzi przed rozpoczęciem pracy – uderzenie narzędziem, odpryski;
- karty charakterystyki olejów i rozpuszczalników oraz higiena skóry po pracy – czynniki chemiczne;
- odkładanie gorących elementów w wyznaczone, oznakowane miejsce – gorące powierzchnie;
- stosowanie prawidłowych technik podnoszenia przy elementach o dużej masie – obciążenie dynamiczne;
- rotacja zadań i przerwy w pracy – obciążenie statyczne, drgania mechaniczne.