Obowiązki weterynarza wiążą się z badaniem, leczeniem i profilaktyką chorób zwierząt, wykonywaniem zabiegów chirurgicznych, szczepień oraz nadzorem nad zdrowiem stad zwierząt gospodarskich.
Weterynarz – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (prawo wykonywania zawodu lekarza weterynarii),
- kwalifikacje (ukończone studia na kierunku weterynaria).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenia z ochrony radiologicznej (przy pracowni RTG),
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Weterynarz – środowisko pracy
Weterynarz pracuje w lecznicach i klinikach weterynaryjnych, a także w terenie — w gospodarstwach hodowlanych, stajniach i schroniskach. Praca wiąże się z bezpośrednim kontaktem ze zwierzętami, często zestresowanymi i bolejącymi, o nieprzewidywalnych reakcjach.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pogryzienie, podrapanie przez zwierzęta,
- kopnięcie, przygniecenie przez duże zwierzęta,
- ostre narzędzia (zakłucia igłą, skalpele),
- upadek na tym samym poziomie,
- poślizgnięcie się (obory, wybiegi),
- promieniowanie jonizujące (RTG),
- zmienny mikroklimat (praca w terenie),
- wypadki komunikacyjne (dojazdy do gospodarstw),
- energia elektryczna,
- pożar.
Czynniki biologiczne:
- zoonozy — choroby odzwierzęce (wścieklizna, bruceloza, toksoplazmoza, grzybice),
- bakterie, wirusy, pasożyty.
Czynniki chemiczne:
- leki weterynaryjne i środki do narkozy,
- środki i preparaty do dezynfekcji.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie dynamiczne (poskramianie zwierząt),
- obciążenie statyczne,
- obciążenie emocjonalne (eutanazje, kontakt z cierpieniem zwierząt i emocjami właścicieli),
- praca w nienormowanym czasie (nagłe przypadki),
- stres.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku weterynarza.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice medyczne jednorazowe oraz rękawice wzmocnione przy zwierzętach agresywnych – pogryzienie, podrapanie, zoonozy;
- odzież ochronna i fartuch barierowy (w terenie kombinezon i kalosze) – czynniki biologiczne, środki dezynfekcyjne;
- okulary ochronne lub przyłbica przy zabiegach z ryzykiem rozprysku – czynniki biologiczne;
- maska lub półmaska przy zwierzętach podejrzanych o choroby przenoszone drogą oddechową – zoonozy;
- fartuch i osłony radiologiczne oraz dozymetr przy pracowni RTG – promieniowanie jonizujące;
- obuwie ochronne z podnoskiem przy pracy z dużymi zwierzętami – przygniecenie, nadepnięcie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- poskromy, klatki zabiegowe i stoły z pasami do unieruchamiania zwierząt – pogryzienie, kopnięcie, przygniecenie;
- pojemniki na ostre odpady i bezpieczne systemy iniekcji – zakłucia, czynniki biologiczne;
- osłony stałe pracowni RTG – promieniowanie jonizujące;
- wentylacja sal zabiegowych i wyciąg gazów anestetycznych – środki do narkozy;
- antypoślizgowe posadzki i bieżąca dezynfekcja stanowisk – poślizgnięcie się, czynniki biologiczne;
- sprawny technicznie samochód do wyjazdów terenowych – wypadki komunikacyjne;
- gaśnica w lecznicy i w pojeździe – pożar.
Środki organizacyjne
- zasady poskramiania zwierząt i współpraca z właścicielem lub personelem pomocniczym – pogryzienie, kopnięcie, przygniecenie;
- szczepienia ochronne (w tym przeciw wściekliźnie i tężcowi) – zoonozy;
- procedury postępowania poekspozycyjnego po pogryzieniu lub zakłuciu – czynniki biologiczne;
- karty charakterystyki leków i preparatów oraz procedury pracy ze środkami do narkozy – czynniki chemiczne;
- ewidencja dawek promieniowania – promieniowanie jonizujące;
- planowanie wyjazdów terenowych z uwzględnieniem odpoczynku – wypadki komunikacyjne, stres;
- wsparcie psychologiczne i rozmowy zespołowe po trudnych przypadkach – obciążenie emocjonalne.