Elektryk – kod 741103 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Elektryk zajmuje się montażem sieci oraz urządzeń elektrycznych, a także kontrolą ich pracy. Jego zadania zależą od zajmowanego stanowiska.
Elektryk – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia: uzyskanie kwalifikacji w zakresie eksploatacji lub/i dozoru sieci elektroenergetycznych;
- kwalifikacje: ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej lub technikum elektrycznego lub elektroenergetycznego.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- elektryk zakładowy,
- elektryk budowlany,
- elektryk utrzymania ruchu,
- elektryk serwisowy,
- elektryk przemysłowy.
Badania
- badania lekarskie wstępne lub okresowe.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp;
- instruktaż stanowiskowy;
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata (rekomendowane szkolenia okresowe co rok – praca wymagająca szczególnej sprawności psychofizycznej);
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Elektryk – środowisko pracy
Elektryk pracuje wszędzie, gdzie mamy do czynienia z energią elektryczną, od tego miejsca też zależą warunki środowiska.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek na tym samym poziomie,
- uderzenie o nieruchome elementy,
- upadek na niższy poziom,
- ruchome części maszyn,
- poruszające się narzędzia,
- ostre elementy,
- hałas,
- drgania mechaniczne,
- mikroklimat,
- energia elektryczna,
- pola elektromagnetyczne,
- pożar,
- wybuch.
Czynniki chemiczne:
- substancje i preparaty żrące.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- obciążenie dynamiczne.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku elektryka.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice elektroizolacyjne oraz narzędzia izolowane do 1000 V – energia elektryczna;
- hełm ochronny (elektroizolacyjny przy pracach przy urządzeniach pod napięciem) – uderzenie o nieruchome elementy, energia elektryczna;
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem przy pracach na wysokości – upadek na niższy poziom (drabiny, podesty, słupy);
- obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową i izolacyjną – poślizgnięcie, upadek na tym samym poziomie, energia elektryczna;
- rękawice ochronne odporne na przecięcie – ostre elementy, poruszające się narzędzia;
- rękawice odporne na substancje chemiczne oraz okulary ochronne przy pracach z elektrolitem – substancje i preparaty żrące;
- ochronniki słuchu przy pracach w halach przemysłowych – hałas;
- rękawice antywibracyjne przy dłuższej pracy elektronarzędziami – drgania mechaniczne;
- odzież robocza dostosowana do warunków otoczenia – mikroklimat.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyłączenie napięcia, zabezpieczenie miejsca pracy i sprawdzenie braku napięcia przed rozpoczęciem prac – energia elektryczna;
- oznakowanie i wygrodzenie strefy prac oraz tablice ostrzegawcze „Nie załączać” – energia elektryczna;
- osłony ruchomych części maszyn w strefie prowadzonych prac – ruchome części maszyn, poruszające się narzędzia;
- atestowane drabiny, podesty i rusztowania – upadek na niższy poziom;
- utrzymanie porządku i drożnych dojść do rozdzielnic – potknięcie, upadek na tym samym poziomie, uderzenie o nieruchome elementy;
- gaśnice przeznaczone do gaszenia urządzeń elektrycznych w miejscu prowadzenia prac – pożar;
- eliminacja źródeł iskrzenia i kontrola stref zagrożonych wybuchem przed rozpoczęciem prac – wybuch;
- ograniczanie czasu przebywania w zasięgu silnych pól (strefy ochronne) – pola elektromagnetyczne.
Środki organizacyjne
- organizacja prac zgodnie z instrukcją eksploatacji oraz polecenia pisemne na prace szczególnie niebezpieczne – energia elektryczna, wybuch;
- aktualne świadectwa kwalifikacyjne (eksploatacja, dozór) i okresowe szkolenia – energia elektryczna;
- praca w obsadzie co najmniej dwuosobowej przy pracach pod napięciem i na wysokości – energia elektryczna, upadek na niższy poziom;
- karty charakterystyki substancji żrących i procedury postępowania z nimi – substancje i preparaty żrące;
- rotacja zadań i przerwy w pracy – obciążenie statyczne, obciążenie dynamiczne;
- stosowanie prawidłowych technik podnoszenia przy transporcie urządzeń i bębnów z przewodami – obciążenie dynamiczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla elektryka.
- czynniki fizyczne – prąd elektryczny, pola elektromagnetyczne, hałas, drgania mechaniczne, zmienny mikroklimat zależny od miejsca prowadzenia prac;
- czynniki chemiczne – substancje i preparaty żrące (elektrolit akumulatorowy);
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości (drabiny, podesty, słupy), praca wymagająca szczególnej sprawności psychofizycznej, prace pod napięciem i w strefach zagrożonych wybuchem, obciążenie statyczne i dynamiczne, ręczne prace transportowe.
Podobne stanowiska
- monter instalacji fotowoltaicznych,
- elektromonter,
- hydraulik,
- konserwator,
- mechanik,
- elektronik,
- monter sieci elektroenergetycznych,
- automatyk,
- instalator pomp ciepła,
- operator kamery,
- instalator systemów alarmowych.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).