Inspektor do spraw miar i wag – kod 335907 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inspektor do spraw miar i wag w administracji miar sprawdza i legalizuje przyrządy pomiarowe używane w obrocie i ochronie zdrowia – wagi sklepowe, samochodowe i kolejowe, odmierzacze paliw, wodomierze, taksometry i analizatory wydechu do pomiaru stężenia alkoholu. Prowadzi kontrole metrologiczne u przedsiębiorców, sprawdza towary paczkowane, sporządza protokoły i wydaje decyzje lub zalecenia.
Inspektor do spraw miar i wag – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe lub średnie techniczne, najczęściej z zakresu mechaniki, elektroniki, fizyki lub metrologii,
- znajomość ustawy Prawo o miarach, przepisów o legalizacji i kontroli przyrządów pomiarowych,
- umiejętność obsługi wzorców masy i objętości oraz przyrządów kontrolnych,
- prawo jazdy kategorii B i gotowość do częstych wyjazdów w teren,
- wymagania dotyczące zatrudnienia w służbie cywilnej – jeśli stanowisko jest w urzędzie administracji miar,
- dokładność, bezstronność i umiejętność prowadzenia czynności kontrolnych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- inspektor legalizacji przyrządów pomiarowych,
- kontroler metrologiczny,
- legalizator wag,
- inspektor obwodowego urzędu miar,
- specjalista ds. kontroli metrologicznej.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badania do celów kierowania pojazdem służbowym,
- ocena układu ruchu przy przenoszeniu wzorców masy,
- badanie narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym i odczytach przyrządów.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż bezpiecznej pracy na stacjach paliw i w strefach zagrożonych wybuchem,
- instruktaż posługiwania się wzorcami masy, wózkami wzorcowymi i urządzeniami dźwigowymi przy sprawdzaniu wag samochodowych,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej,
- szkolenia specjalistyczne z metrologii prawnej organizowane przez administrację miar.
Środowisko pracy
Inspektor do spraw miar i wag pracuje w laboratorium i biurze urzędu miar oraz w terenie – w sklepach, na targowiskach, stacjach paliw, w zakładach produkcyjnych, na placach z wagami samochodowymi i na bocznicach kolejowych. Przy sprawdzaniu dużych wag ustawia wzorce masy o łącznej masie wielu ton za pomocą pojazdu wzorcowego z dźwigiem, a mniejsze odważniki przenosi ręcznie. Przy odmierzaczach paliw pracuje w strefie zagrożenia wybuchem, w oparach benzyny i w ruchu samochodów. Kontrole odbywają się w każdą pogodę, a kontakt z przedsiębiorcami bywa konfliktowy. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wzorce masy i odważniki klasy M1 i F2 oraz wózki do ich przewożenia;
- pojazd wzorcowy z żurawiem do sprawdzania wag samochodowych;
- kolby wzorcowe do sprawdzania odmierzaczy paliw;
- stanowiska do badania wodomierzy i taksometrów;
- komputer, laptop, drukarka i plomby legalizacyjne;
- samochód służbowy.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potrącenie przez pojazd na stacjach paliw, placach wag i drogach dojazdowych,
- przygniecenie stóp lub dłoni przez wzorce masy,
- uderzenie przez ładunek przenoszony żurawiem pojazdu wzorcowego,
- pożar i wybuch par paliw w strefie odmierzaczy,
- poślizgnięcie i upadek na zaolejonych i oblodzonych nawierzchniach,
- zmienne warunki atmosferyczne podczas kontroli w terenie,
- wypadek drogowy podczas przejazdów służbowych,
- praca przy monitorze ekranowym.
Czynniki chemiczne:
- pary benzyny, w tym benzen, przy sprawdzaniu odmierzaczy paliw,
- olej napędowy i LPG – kontakt ze skórą i opary.
Czynniki psychofizyczne:
- dźwiganie i przenoszenie odważników oraz kolb wzorcowych,
- konflikty i agresja słowna ze strony kontrolowanych przedsiębiorców,
- stres związany z wydawaniem decyzji administracyjnych i odpowiedzialnością,
- wymuszona pozycja ciała przy ustawianiu wzorców i odczytach,
- długie wyjazdy i zmęczenie.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inspektora do spraw miar i wag.
Środki ochrony indywidualnej
- kamizelka ostrzegawcza o intensywnej widzialności – potrącenie przez pojazd;
- obuwie bezpieczne z noskiem ochronnym i podeszwą antypoślizgową, antyelektrostatyczne – przygniecenie stóp przez wzorce masy, poślizgnięcie i upadek, wybuch par paliw;
- rękawice robocze i rękawice olejoodporne – przygniecenie dłoni, olej napędowy i LPG;
- kask ochronny przy pracy z żurawiem pojazdu wzorcowego – uderzenie przez ładunek przenoszony żurawiem;
- okulary ochronne przy sprawdzaniu odmierzaczy – pary benzyny, olej napędowy i LPG;
- odzież ochronna dostosowana do pory roku – zmienne warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wózki i chwytaki do odważników oraz pojazd wzorcowy z żurawiem – dźwiganie i przenoszenie, przygniecenie;
- wyłączenie odmierzacza z ruchu i oznakowanie strefy kontroli – potrącenie przez pojazd, pożar i wybuch par paliw;
- urządzenia i lampy w wykonaniu przeciwwybuchowym oraz zakaz używania źródeł ognia w strefie – pożar i wybuch par paliw;
- odbiór paliwa z kolb do zamkniętych zbiorników i odciąg par na stacji – pary benzyny, olej napędowy i LPG;
- sprawny samochód służbowy z wyposażeniem zimowym – wypadek drogowy;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze – praca przy monitorze ekranowym.
Środki organizacyjne
- kontrole wag samochodowych i kolejowych w zespole co najmniej dwuosobowym – uderzenie przez ładunek, przygniecenie, dźwiganie;
- uzgodnienie z obsługą stacji wyłączenia stanowiska i postępowanie według instrukcji ATEX – pożar i wybuch par paliw, potrącenie;
- procedura postępowania w sytuacjach konfliktowych i możliwość wezwania Policji – konflikty i agresja słowna;
- planowanie tras z przerwami i limit liczby kontroli dziennie – wypadek drogowy, zmęczenie;
- wsparcie prawne przy wydawaniu decyzji i podwójna weryfikacja protokołów – stres związany z wydawaniem decyzji;
- przerwy w pracy przy monitorze i w pozycji wymuszonej – praca przy monitorze ekranowym, wymuszona pozycja ciała;
- przełożenie kontroli przy oblodzeniu nawierzchni i silnych opadach – poślizgnięcie i upadek, zmienne warunki atmosferyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inspektora do spraw miar i wag.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym, mikroklimat zmienny w pracy na otwartej przestrzeni;
- czynniki chemiczne – benzyna i opary benzyny (benzen), olej napędowy;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie pojazdem służbowym, praca w strefie zagrożenia wybuchem, dźwiganie wzorców masy, praca w ruchu pojazdów, kontakt z agresywnymi klientami.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).