Szatniarz – kod 962905 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Szatniarz przyjmuje, przechowuje i wydaje okrycia wierzchnie, torby, parasole i bagaż podręczny w szatniach teatrów, filharmonii, muzeów, szkół, przychodni, restauracji, klubów i hal widowiskowych. Wydaje i przyjmuje numerki, rozwiesza odzież na wieszakach i stojakach, pilnuje porządku w szatni, przyjmuje rzeczy znalezione, informuje gości o zasadach obiektu, a w czasie przerw i zakończenia imprez obsługuje w krótkim czasie dużą liczbę osób.
Szatniarz – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie podstawowe lub średnie,
- uczciwość, dokładność i odpowiedzialność za powierzone mienie,
- kultura osobista i umiejętność spokojnej obsługi dużej liczby gości,
- sprawność fizyczna pozwalająca na długotrwałą pracę stojącą i sięganie powyżej linii barków,
- znajomość zasad postępowania w razie ewakuacji obiektu,
- gotowość do pracy w godzinach wieczornych, w weekendy i w święta,
- podstawowa znajomość języka angielskiego – w obiektach odwiedzanych przez turystów.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pracownik szatni,
- szatniarka,
- obsługa szatni,
- pracownik obsługi widowni i szatni,
- pracownik szatni teatralnej.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- ocena narządu ruchu i układu krążenia przy długotrwałej pracy stojącej,
- badania do pracy w porze nocnej – przy obsłudze klubów i imprez kończących się w nocy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z instrukcji bezpieczeństwa pożarowego obiektu i procedur ewakuacji, w tym roli w ewakuacji gości,
- instruktaż z postępowania z rzeczami pozostawionymi i podejrzanymi przesyłkami,
- szkolenie z pierwszej pomocy,
- instruktaż z deeskalacji konfliktów z gośćmi.
Środowisko pracy
Szatniarz pracuje przy ladzie szatni zlokalizowanej najczęściej w holu lub w piwnicy obiektu, wśród gęsto ustawionych stojaków i wieszaków, często w ograniczonej przestrzeni i przy niewielkim dopływie światła dziennego. Przez większość zmiany stoi, wielokrotnie sięga do wysoko zawieszonych wieszaków i schyla się po torby. W okresie zimowym przyjmuje mokre i ciężkie okrycia, a w krótkich okresach przed rozpoczęciem i po zakończeniu wydarzeń pracuje pod dużą presją czasu, w hałasie i tłoku. Na stanowisku wykorzystuje się:
- lada szatniowa z blatem i przejściem;
- stojaki i wieszaki stałe oraz przejezdne, wieszaki obrotowe;
- numerki, żetony lub system elektronicznych kwitów;
- drążki do sięgania i podnóżki lub stopnie do wyższych wieszaków;
- półki i regały na torby, parasole i kaski;
- gaśnica i oznakowanie dróg ewakuacyjnych.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z podnóżka lub stopnia przy sięganiu do wysoko zawieszonych wieszaków,
- potknięcie o torby, parasole i wózki ustawione w przejściach szatni,
- poślizgnięcie na mokrej posadzce od wody spływającej z okryć i parasoli,
- uderzenie o krawędzie stojaków i wieszaków w ciasnych przejściach,
- skaleczenie o ostre elementy w kieszeniach i torbach (igły, szkło, noże),
- przeciąg i obniżona temperatura w szatniach przy wejściu do obiektu.
Czynniki biologiczne:
- zakażenia przenoszone drogą kropelkową przy bezpośrednim kontakcie z dużą liczbą osób,
- alergeny – kurz, sierść zwierząt i roztocza z odzieży.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwała praca stojąca,
- powtarzalne sięganie powyżej linii barków i schylanie się z okryciami,
- ręczne przenoszenie ciężkich toreb, plecaków i bagażu,
- presja czasu i tłok przy obsłudze gości w przerwach i po zakończeniu wydarzeń,
- agresja lub roszczenia gości, w tym osób pod wpływem alkoholu,
- praca w godzinach wieczornych i nocnych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku szatniarza.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie robocze wygodne, zakryte, z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie, potknięcie, długotrwała praca stojąca;
- rękawice ochronne przy przyjmowaniu rzeczy znalezionych i porządkowaniu – skaleczenie o ostre elementy;
- kamizelka lub fartuch z ciepłej tkaniny przy szatni otwartej na wejście – przeciąg, obniżona temperatura;
- maseczka ochronna w okresach podwyższonej zachorowalności na infekcje dróg oddechowych – zakażenia drogą kropelkową, alergeny.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wieszaki i drążki na wysokości dostosowanej do zasięgu ramion, drążki do sięgania – powtarzalne sięganie powyżej barków;
- stabilne podnóżki z antypoślizgowymi stopniami i poręczą – upadek z podnóżka;
- wycieraczki przy wejściu i ociekacze na parasole, mata przy ladzie – poślizgnięcie na mokrej posadzce;
- odpowiednia szerokość przejść między stojakami, zabezpieczenie krawędzi – uderzenie o stojaki, potknięcie;
- regały na torby na wysokości ułatwiającej podnoszenie – ręczne przenoszenie bagażu, schylanie się;
- kotary powietrzne lub drzwi przedsionkowe przy wejściu – przeciąg, obniżona temperatura;
- krzesło lub hoker przy ladzie do pracy w przerwach między szczytami – długotrwała praca stojąca.
Środki organizacyjne
- zakaz przeszukiwania kieszeni i otwierania toreb gości, przyjmowanie rzeczy znalezionych w obecności drugiej osoby – skaleczenie o ostre elementy;
- utrzymywanie wolnych przejść i bieżące usuwanie toreb z dróg komunikacyjnych – potknięcie, utrudniona ewakuacja;
- zwiększanie obsady szatni w czasie dużych wydarzeń – presja czasu, tłok;
- regulamin szatni z limitem wielkości bagażu i zasadami odpowiedzialności – agresja i roszczenia gości, ręczne przenoszenie;
- kontakt z ochroną obiektu przy agresywnym zachowaniu gości – agresja, osoby pod wpływem alkoholu;
- grafik zmian z przerwami, odpoczynek po pracy wieczornej i nocnej – praca nocna, praca stojąca;
- higiena rąk i wietrzenie pomieszczenia szatni – zakażenia drogą kropelkową, alergeny.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla szatniarza.
- czynniki fizyczne – brak (ewentualnie mikroklimat chłodny przy szatni przy wejściu do obiektu);
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – długotrwała praca stojąca, powtarzalne sięganie powyżej linii barków, ręczne przenoszenie przedmiotów, praca w porze nocnej (jeżeli dotyczy), kontakt z dużą liczbą osób i ryzyko agresji.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).