Mistrz produkcji w przemyśle odzieżowym – kod 312211 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Mistrz produkcji w przemyśle odzieżowym kieruje pracą szwalni, krojowni lub działu prasowania i pakowania – rozdziela operacje między szwaczki, krojczych i prasowaczy, ustala takt linii, pilnuje norm wydajności i jakości szycia. Wdraża nowe modele do produkcji, sprawdza wzorce i dokumentację techniczną, organizuje naprawy maszyn i odpowiada za bezpieczeństwo podległego zespołu.
Mistrz produkcji w przemyśle odzieżowym – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie lub wyższe odzieżowe, np. technik technologii odzieży,
- doświadczenie na stanowisku szwaczki, krojczego lub technologa w szwalni,
- znajomość maszyn szwalniczych, technologii szycia, klejenia i prasowania odzieży,
- umiejętność czytania dokumentacji technicznej modelu, tabel wymiarowych i norm czasowych,
- umiejętność organizacji pracy linii potokowej i bilansowania operacji,
- znajomość zasad kontroli jakości i tolerancji wymiarowych wyrobów,
- umiejętność kierowania zespołem, często wielonarodowym.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- mistrz szwalni,
- mistrz krojowni,
- kierownik szwalni,
- brygadzista szwalni,
- mistrz zmiany w zakładzie odzieżowym.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena narządu wzroku przy pracy wymagającej precyzyjnej kontroli szwów.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z bezpiecznej obsługi krajarek taśmowych i nożowych, maszyn szwalniczych i pras,
- szkolenie z ergonomii stanowisk szwalniczych i profilaktyki dolegliwości mięśniowo-szkieletowych,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej w magazynach tkanin,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Mistrz pracuje na hali szwalni, w której pracuje kilkadziesiąt maszyn stębnowych, overlocków, renderówek i automatów szwalniczych ustawionych w linie potokowe. Nadzoruje także krojownię z krajarkami taśmowymi i nożowymi, stołami do nakładania warstw i ploterami, oraz dział prasowania z prasami parowymi i manekinami. Większość zmiany spędza na stojąco, przemieszczając się między stanowiskami, a część czasu przy komputerze, rozliczając wydajność. W powietrzu występuje pył tkanin, w prasowalni gorąca para i podwyższona temperatura. Na stanowisku wykorzystuje się:
- maszyny szwalnicze stębnowe, overlocki, renderówki i automaty do dziurek i guzików;
- krajarki taśmowe i nożowe, automatyczne krojownie CNC;
- prasy parowe, żelazka przemysłowe, manekiny parowo-powietrzne;
- prasy do klejenia wkładów i aplikacji;
- stoły do nakładania warstw, ploter wzorników;
- komputer z systemem planowania i rozliczania produkcji.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przekłucie palca igłą maszyny szwalniczej,
- skaleczenie i amputacja palców nożem krajarki,
- oparzenie gorącą parą i powierzchnią pras i żelazek,
- hałas szwalni o poziomie do ok. 85 dB(A),
- porażenie prądem przy uszkodzonych przewodach maszyn i żelazek,
- potknięcie o przewody, kosze z elementami i ścinki tkanin,
- mikroklimat gorący w prasowalni,
- pożar tkanin i odpadów w krojowni i magazynie.
Czynniki chemiczne:
- pył tkanin bawełnianych i syntetycznych,
- odplamiacze i środki do wywabiania zawierające rozpuszczalniki.
Czynniki psychofizyczne:
- presja norm wydajności i terminów dostaw,
- odpowiedzialność za jakość szycia i dyscyplinę zespołu,
- długotrwała praca stojąca i chodzenie,
- obciążenie wzroku przy kontroli szwów,
- konflikty interpersonalne w dużym zespole.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku mistrza produkcji w przemyśle odzieżowym.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawica kolcza przy obsłudze krajarki nożowej – krajarka;
- ochronniki słuchu przy pracy w hałaśliwych częściach szwalni – hałas;
- rękawice termoizolacyjne przy prasach – oparzenie;
- wygodne obuwie robocze z podeszwą przeciwpoślizgową – upadek na tym samym poziomie, praca stojąca;
- maseczka przeciwpyłowa przy krojeniu – pył tkanin;
- rękawice nitrylowe przy wywabianiu plam – środki do wywabiania.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony igieł i palców na maszynach szwalniczych – przekłucie igłą;
- osłony noża i hamulce krajarek, automatyczne krojownie – krajarka;
- osłony grzejne pras i odciągi pary – oparzenie, mikroklimat;
- odpylanie krojowni i regularne odkurzanie maszyn – pył tkanin, pożar;
- kanały kablowe i uporządkowane stanowiska – upadek na tym samym poziomie, prąd elektryczny;
- dygestorium lub stanowisko z wyciągiem do wywabiania – środki do wywabiania;
- oświetlenie miejscowe stanowisk kontroli – obciążenie wzroku.
Środki organizacyjne
- procedura wyłączania maszyny przy nawlekaniu i usuwaniu zacięć – przekłucie igłą, krajarka;
- okresowe przeglądy elektryczne maszyn i żelazek – prąd elektryczny;
- pomiary hałasu i rotacja pracowników – hałas;
- realistyczne normy czasowe i bilansowanie linii – presja norm, odpowiedzialność;
- przerwy i ćwiczenia ruchowe, możliwość pracy siedzącej przy dokumentacji – praca stojąca, obciążenie wzroku;
- jasne zasady komunikacji i wsparcie działu kadr w rozwiązywaniu sporów – konflikty;
- zakaz składowania tkanin przy źródłach ciepła i drożne drogi ewakuacyjne – pożar.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla mistrza produkcji w przemyśle odzieżowym.
- czynniki fizyczne – hałas, mikroklimat gorący przy prasowaniu;
- czynniki chemiczne – pył tkanin, rozpuszczalniki w środkach do wywabiania plam;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy maszynach z ostrymi narzędziami (igły, noże krajarek), wymuszona pozycja stojąca, obciążenie wzroku, kierowanie zespołem pracowników.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).