Inżynier górnik – wiertnictwo – kod 214604 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier górnik w specjalności wiertnictwo projektuje i nadzoruje wykonywanie otworów wiertniczych – poszukiwawczych, eksploatacyjnych, geotermalnych, hydrogeologicznych i badawczych. Opracowuje konstrukcję otworu, program płuczkowy i rurowy, nadzoruje pracę urządzenia wiertniczego, cementowanie kolumn rur, pomiary geofizyczne w otworze i próby złożowe, prowadzi raport wiertniczy i rozlicza postęp wiercenia.
Inżynier górnik – wiertnictwo – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne – wiertnictwo, inżynieria naftowa i gazownicza lub górnictwo i geologia,
- umiejętność projektowania konstrukcji otworu, programu płuczki i kolumn rur okładzinowych,
- znajomość budowy urządzenia wiertniczego, przewodu wiertniczego i narzędzi wiercących,
- znajomość zasad kontroli ciśnienia złożowego i zapobiegania erupcjom,
- stwierdzenie kwalifikacji w dozorze ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne – tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe,
- gotowość do pracy w systemie zmianowym na wiertni i do wyjazdów poza miejsce zamieszkania.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- inżynier wiertnictwa,
- inżynier nadzoru wiertniczego,
- kierownik wiertni,
- inżynier technolog wierceń,
- inżynier do spraw płuczki i konstrukcji otworu.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie z oceną słuchu, wzroku i układu ruchu,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy wejściach na pomosty i wieżę wiertniczą,
- badania uprawniające do stosowania aparatów ochrony układu oddechowego – przy otworach z siarkowodorem,
- badania kierowcy samochodu służbowego – jeżeli pracownik prowadzi pojazd w ramach obowiązków.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z kontroli ciśnienia w otworze i procedur przeciwerupcyjnych,
- szkolenie z pracy na wysokości i ewakuacji z wieży wiertniczej,
- instruktaż z zagrożenia siarkowodorem oraz z pracy w strefach zagrożenia wybuchem.
Środowisko pracy
Wiertnia to plac z urządzeniem wiertniczym, zestawem pomp płuczkowych, sitami wibracyjnymi, zbiornikami płuczki i generatorami, pracujący w ruchu ciągłym przez całą dobę. Inżynier przebywa w biurze wiertni i na poziomie podłogi wiertniczej, wchodzi na pomosty, kontroluje parametry wiercenia i sprawdza płuczkę. Hałas pomp i generatorów utrzymuje się stale, a podłoga oraz podesty bywają pokryte płuczką i smarami. Przy zapuszczaniu rur i manewrach przewodu pracuje ciężki sprzęt podnoszony dźwigiem urządzenia. Wiercenia prowadzone są na wiertniach rozlokowanych w różnych regionach, w systemie wyjazdowym i zmianowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- urządzenie wiertnicze z wyciągiem, stołem obrotowym lub napędem górnym;
- przewód wiertniczy, świdry, poszerzacze i rury okładzinowe;
- pompy płuczkowe, sita wibracyjne, odpiaszczacze i zbiorniki płuczki;
- głowica przeciwerupcyjna i układ hydraulicznego sterowania prewenterem;
- aparatura rejestrująca parametry wiercenia, próbki zwiercin i karty otworu;
- detektory siarkowodoru oraz metanu i aparaty ucieczkowe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- niekontrolowany dopływ płynu złożowego do otworu i erupcja,
- uraz od obracającego się przewodu, kluczy i wirujących elementów na podłodze wiertniczej,
- uderzenie przez podnoszone rury, elementy przewodu i haki wyciągu,
- upadek z pomostów wieży wiertniczej i podestów urządzenia,
- hałas pomp płuczkowych, generatorów i sit wibracyjnych,
- poślizgnięcie na podłodze zalanej płuczką i smarem,
- pożar i wybuch gazu w strefie zagrożonej wybuchem na wiertni,
- wyciek z linii wysokiego ciśnienia płuczki i przewodów hydraulicznych,
- całodobowa praca na otwartym placu w mrozie, upale i opadach.
Czynniki chemiczne:
- dodatki płuczkowe – bentonit, baryt, soda kaustyczna, polimery i środki smarne,
- opary węglowodorów i kondensatu w zwiercinach oraz w płuczce,
- siarkowodór dopływający z warstw złożowych – silnie toksyczny,
- oleje hydrauliczne, smary i paliwo do generatorów.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo otworu i załogi wiertni,
- praca zmianowa, nocna i w systemie wyjazdowym poza domem,
- presja utrzymania postępu wiercenia i kosztów doby wiertniczej,
- praca przy monitorze ekranowym i aparaturze rejestrującej,
- długie okresy poza miejscem zamieszkania i ograniczony kontakt z rodziną.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera górnika w specjalności wiertnictwo.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny z paskiem podbródkowym i okulary ochronne – ladunki podnoszone, ruchome elementy, wysokie cisnienie;
- odzież trudnopalna i antyelektrostatyczna – pozar, weglowodory;
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą przeciwpoślizgową – poslizgniecie, ladunki podnoszone;
- ochronniki słuchu przy pompach płuczkowych i generatorach – halas;
- rękawice odporne na chemikalia i ochrona twarzy przy pracy z płuczką – dodatki pluczkowe, oleje;
- detektor siarkowodoru z alarmem i aparat ucieczkowy – siarkowodor;
- szelki bezpieczeństwa z urządzeniem samohamownym na pomostach wieży – upadek z wysokosci;
- odzież ciepłochronna i przeciwdeszczowa – warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- głowica przeciwerupcyjna, zawór zwrotny i układ odprowadzania płynu z otworu – erupcja, wysokie cisnienie;
- zdalnie sterowane klucze i urządzenia do manewrowania rurami – ruchome elementy, ladunki podnoszone;
- system detekcji gazu na wiertni z sygnalizacją i instalacje przeciwwybuchowe – pozar, siarkowodor;
- kraty pomostowe, barierki i punkty kotwiczenia na wieży – upadek z wysokosci, poslizgniecie;
- zamknięty układ płuczkowy, odciąg nad sitami wibracyjnymi i wentylacja – dodatki pluczkowe, weglowodory;
- obudowy dźwiękochłonne generatorów i ekrany akustyczne – halas;
- miski olejowe, tace i szybkozłącza na liniach hydraulicznych – oleje, wysokie cisnienie;
- zadaszone i ogrzewane kontenery biurowe oraz socjalne – warunki atmosferyczne, monitor.
Środki organizacyjne
- program wiercenia i procedura kontroli ciśnienia zatwierdzona przez kierownika ruchu – erupcja, odpowiedzialnosc;
- okresowe ćwiczenia przeciwerupcyjne i ćwiczenia alarmowe z aparatami ucieczkowymi – erupcja, siarkowodor;
- wyznaczenie strefy ruchu rur i zakaz przebywania pod podnoszonym ładunkiem – ladunki podnoszone, ruchome elementy;
- pozwolenia na pracę na wysokości i prace pożarowo niebezpieczne – upadek z wysokosci, pozar;
- bieżące zmywanie podłogi wiertniczej i utrzymanie czystości podestów – poslizgniecie;
- grafik zmian z czasem odpoczynku oraz turnusy wyjazdowe z planowanymi zjazdami – praca zmianowa, rozlaka;
- karty charakterystyki dodatków płuczkowych i mieszanie płuczki w wyznaczonym miejscu – dodatki pluczkowe;
- przerwy w pracy przy monitorze i ograniczenie presji raportowej – monitor, presja postepu;
- przeglądy linii wysokiego ciśnienia i wymiana węży według harmonogramu – wysokie cisnienie, oleje.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera górnika w specjalności wiertnictwo.
- czynniki fizyczne – hałas, praca na wysokości powyżej 3 m, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – siarkowodór, węglowodory aromatyczne i alifatyczne, dodatki płuczkowe, soda kaustyczna, oleje mineralne;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w strefie zagrożenia wybuchem, zagrożenie erupcyjne, praca przy urządzeniach do podnoszenia, praca zmianowa i w porze nocnej, kierowanie pojazdem służbowym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).