Instruktor odnowy biologicznej – kod 342304 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Instruktor odnowy biologicznej prowadzi zabiegi regeneracyjne w klubach sportowych, centrach SPA, hotelach i ośrodkach rehabilitacyjnych: rytuały saunowe, masaże klasyczne i relaksacyjne, kąpiele wirowe, zabiegi zimnem i ciepłem. Dobiera zabiegi do stanu zdrowia i wysiłku klienta, pilnuje bezpiecznego korzystania z saun i basenów oraz dba o higienę urządzeń.
Instruktor odnowy biologicznej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie lub policealne w zawodzie technik masażysta lub ukończony kurs instruktora odnowy biologicznej,
- znajomość anatomii, fizjologii wysiłku i przeciwwskazań do zabiegów cieplnych, zimnych i wodnych,
- umiejętność prowadzenia masażu klasycznego, sportowego i relaksacyjnego,
- znajomość zasad bezpiecznego korzystania z saun suchych, parowych i kąpieli wirowych,
- umiejętność udzielania pierwszej pomocy, w tym przy omdleniu i przegrzaniu organizmu,
- dobra kondycja fizyczna, sprawność manualna i tolerancja wysokiej temperatury oraz wilgotności,
- kultura osobista i umiejętność pracy z klientem.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- specjalista odnowy biologicznej,
- saunamistrz,
- terapeuta SPA,
- instruktor wellness,
- pracownik strefy SPA i wellness.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy, z oceną tolerancji pracy w gorącym i wilgotnym mikroklimacie,
- badanie dermatologiczne według wskazań lekarza przy częstym kontakcie skóry z wodą, olejkami i środkami dezynfekcyjnymi,
- badanie układu krążenia przy pracy w saunie i przy zabiegach w wysokiej temperaturze – według wskazań lekarza medycyny pracy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż obsługi saun, generatorów pary, wanien z hydromasażem i urządzeń do zabiegów zimnem,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym z obsługi defibrylatora AED,
- szkolenie z higieny i dezynfekcji urządzeń oraz powierzchni w strefie mokrej,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji ze strefy saun.
Środowisko pracy
Instruktor pracuje w strefie odnowy biologicznej obejmującej sauny suche i parowe, gabinety masażu, wanny z hydromasażem, baseny schładzające i strefę relaksu. Mikroklimat jest gorący i wilgotny, posadzki często mokre, a w saunie temperatura dochodzi do 90–100°C. Część pracy to zabiegi manualne w pozycji stojącej i pochylonej, część – nadzór nad klientami i przygotowanie naparów oraz okładów. Praca odbywa się zmianowo, także wieczorami i w weekendy, a w klubach sportowych także na obozach i zgrupowaniach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- sauny fińskie z piecami elektrycznymi, łaźnie parowe i generatory pary;
- wanny z hydromasażem i baseny schładzające;
- stoły do masażu, wałki, kamienie do masażu gorącymi kamieniami;
- podgrzewacze kamieni, okładów i ręczników;
- wanny lodowe i urządzenia do miejscowej krioterapii;
- olejki do masażu, aromaty saunowe i środki dezynfekcyjne do powierzchni.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wysoka temperatura i wilgotność powietrza w saunach i łaźniach parowych,
- oparzenia od pieca saunowego, kamieni, gorącej wody i pary,
- poślizgnięcie i upadek na mokrych posadzkach,
- porażenie prądem elektrycznym przy urządzeniach pracujących w strefie mokrej,
- wychłodzenie i odmrożenia dłoni przy zabiegach z użyciem lodu i zimnych okładów,
- nagłe zmiany temperatury przy przechodzeniu między strefami,
- hałas urządzeń hydromasażu i wentylacji w zamkniętych pomieszczeniach.
Czynniki chemiczne:
- podchloryn sodu i inne związki chloru stosowane do uzdatniania wody w wannach z hydromasażem,
- środki dezynfekcyjne na bazie czwartorzędowych soli amoniowych i alkoholi,
- olejki eteryczne i aromaty saunowe – podrażnienie skóry i dróg oddechowych.
Czynniki biologiczne:
- grzyby wywołujące grzybicę stóp i skóry w strefie mokrej,
- bakterie z rodzaju Legionella w instalacjach ciepłej wody i aerozolu wanien z hydromasażem,
- bakterie i wirusy przenoszone przez kontakt ze skórą klientów.
Czynniki psychofizyczne:
- przeciążenie kończyn górnych i nadgarstków przy masażu,
- wymuszona pozycja pochylona przy stole do masażu,
- długotrwała praca w pozycji stojącej,
- praca zmianowa, wieczorna i weekendowa,
- stres związany z odpowiedzialnością za zdrowie klientów, w tym osób z chorobami układu krążenia.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku instruktora odnowy biologicznej.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie antypoślizgowe do strefy mokrej – poślizgnięcie i upadek, grzybica stóp;
- rękawice termoochronne przy obsłudze pieca saunowego i podgrzewacza kamieni – oparzenia;
- rękawice ochronne nitrylowe przy przygotowaniu środków dezynfekcyjnych i chloru – podchloryn sodu, środki dezynfekcyjne;
- okulary ochronne przy dozowaniu chemii basenowej – podchloryn sodu;
- przewiewna odzież robocza z tkanin naturalnych – wysoka temperatura i wilgotność;
- rękawice izolujące od zimna przy zabiegach lodem – wychłodzenie i odmrożenia dłoni.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony pieców saunowych, termostaty i ograniczniki temperatury – oparzenia, wysoka temperatura;
- posadzki antypoślizgowe, kratki odpływowe i maty – poślizgnięcie i upadek;
- urządzenia w strefie mokrej o odpowiednim stopniu ochrony IP i z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem;
- stacja uzdatniania wody z automatycznym dozowaniem chloru i okresowe badania wody na Legionella – Legionella, podchloryn sodu;
- wentylacja mechaniczna strefy saun i łaźni – wysoka temperatura i wilgotność, olejki eteryczne, hałas;
- stoły do masażu z regulacją wysokości – wymuszona pozycja pochylona, przeciążenie kończyn górnych;
- dozowniki środków do dezynfekcji rąk i powierzchni – bakterie i wirusy, grzyby.
Środki organizacyjne
- ograniczenie czasu przebywania instruktora w saunie i przerwy w strefie chłodnej – wysoka temperatura, nagłe zmiany temperatury;
- wywiad z klientem o przeciwwskazaniach przed zabiegiem – stres związany z odpowiedzialnością za zdrowie klientów;
- harmonogram zabiegów z przerwami między masażami – przeciążenie kończyn górnych, długotrwała pozycja stojąca;
- plan higieny i dezynfekcji strefy mokrej oraz wymiana ręczników – grzyby, bakterie i wirusy;
- karty charakterystyki i instrukcje stosowania chemii basenowej – podchloryn sodu, środki dezynfekcyjne;
- test na alergie przed użyciem olejków u klienta i rotacja aromatów – olejki eteryczne;
- grafik pracy z zapewnieniem odpoczynku dobowego i tygodniowego – praca zmianowa i weekendowa.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla instruktora odnowy biologicznej.
- czynniki fizyczne – mikroklimat gorący, praca w podwyższonej wilgotności, zmiany temperatury, mikroklimat zimny (przy zabiegach z lodem);
- czynniki chemiczne – związki chloru, środki dezynfekcyjne, olejki eteryczne;
- czynniki biologiczne – grzyby dermatofity, bakterie Legionella;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego kończyn górnych, wymuszona pozycja ciała, praca w pozycji stojącej, praca w strefie mokrej, praca zmianowa.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).