Kierownik hospicjum – kod 134201 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Kierownik hospicjum organizuje i nadzoruje pracę hospicjum stacjonarnego lub domowego – zatrudnia i rozlicza personel medyczny, planuje dyżury, dba o kontrakt z płatnikiem, budżet, dokumentację i jakość opieki paliatywnej. Rozmawia z rodzinami pacjentów, współpracuje z wolontariuszami i darczyńcami, a w mniejszych placówkach bywa również na sali chorych i w domach pacjentów.
Kierownik hospicjum – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe, najczęściej medyczne, z zakresu zdrowia publicznego lub zarządzania w ochronie zdrowia,
- doświadczenie w pracy w opiece paliatywnej lub w kierowaniu podmiotem leczniczym,
- znajomość przepisów o działalności leczniczej, prawach pacjenta i wymagań płatnika dotyczących opieki paliatywnej i hospicyjnej,
- umiejętność zarządzania zespołem interdyscyplinarnym: lekarzami, pielęgniarkami, psychologami, fizjoterapeutami i wolontariuszami,
- umiejętność prowadzenia trudnych rozmów z pacjentami i rodzinami w sytuacji umierania i żałoby,
- prawo wykonywania zawodu lekarza lub pielęgniarki – gdy kierownik jednocześnie sprawuje opiekę nad pacjentami,
- prawo jazdy kat. B – przy hospicjum domowym i wizytach u pacjentów.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- dyrektor hospicjum,
- kierownik hospicjum domowego,
- kierownik hospicjum stacjonarnego,
- kierownik oddziału medycyny paliatywnej,
- koordynator hospicjum.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z oceną narządu wzroku i układu ruchu,
- badanie okulistyczne przy pracy przy monitorze ekranowym, z okularami korygującymi wzrok, jeśli lekarz stwierdzi taką potrzebę,
- szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz zalecane szczepienia przeciw grypie i COVID-19 – przy kontakcie z pacjentami,
- orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych – tylko jeżeli kierownik wykonuje czynności, przy których przepisy go wymagają,
- ocena zdolności do kierowania pojazdem – gdy kierownik prowadzi samochód służbowy hospicjum.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp (instruktaż ogólny i stanowiskowy),
- szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z postępowania po ekspozycji zawodowej na krew i materiał potencjalnie zakaźny,
- szkolenie z ochrony danych osobowych i dokumentacji medycznej,
- szkolenie z pierwszej pomocy i postępowania w nagłym zatrzymaniu krążenia,
- szkolenie z komunikacji z pacjentem umierającym i rodziną oraz z przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu w zespole,
- zapoznanie z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego obiektu i zasadami ewakuacji pacjentów leżących.
Środowisko pracy
Kierownik hospicjum pracuje głównie w gabinecie przy komputerze i telefonie, ale codziennie przechodzi przez sale chorych, dyżurkę pielęgniarską i magazyn, kontrolując organizację opieki. W hospicjum domowym jeździ do pacjentów, rozmawia z rodzinami i rozwiązuje problemy z dostawą sprzętu medycznego, takiego jak koncentratory tlenu czy łóżka rehabilitacyjne. Pracuje w otoczeniu ciężko chorych i umierających, często musi reagować na skargi, konflikty i pilne zdarzenia poza godzinami pracy. Duża część zadań to sprawozdawczość dla płatnika, kontrole, rozliczenia i pozyskiwanie środków od darczyńców. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z systemem dokumentacji medycznej i oprogramowaniem do rozliczeń;
- telefon służbowy i komunikatory do kontaktu z zespołem pod dyżurem;
- wypożyczalnia sprzętu medycznego: koncentratory tlenu, łóżka i materace przeciwodleżynowe, ssaki;
- środki dezynfekcyjne do rąk i powierzchni;
- samochód służbowy do wizyt w hospicjum domowym;
- dokumentacja kadrowa, grafik dyżurów i umowy z płatnikiem.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- praca przy monitorze ekranowym przez większą część dnia,
- wymuszona pozycja siedząca przy pracy biurowej,
- poślizgnięcie na mokrych podłogach sal i korytarzy,
- przenoszenie i rozładunek sprzętu medycznego oraz darów rzeczowych,
- wypadek drogowy podczas wyjazdów do pacjentów hospicjum domowego,
- uraz przy kontakcie z nieodpowiednio zabezpieczonymi butlami tlenowymi i koncentratorami tlenu.
Czynniki chemiczne:
- środki dezynfekcyjne na bazie alkoholi, związków chloru i czwartorzędowych soli amoniowych,
- tlen medyczny podtrzymujący palenie przy nieprawidłowym przechowywaniu i obecności źródeł zapłonu.
Czynniki biologiczne:
- kontakt z pacjentami zakażonymi bakteriami wielolekoopornymi (np. MRSA) i Clostridioides difficile podczas obchodów,
- możliwy kontakt z krwią i wydzielinami chorych – wirusy HBV, HCV i HIV,
- zakażenia przenoszone drogą kropelkową, m.in. grypa i COVID-19.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie emocjonalne stałym kontaktem z umieraniem i żałobą rodzin,
- stres związany z odpowiedzialnością za życie pacjentów, finanse placówki i kontrakt z płatnikiem,
- konflikty z rodzinami pacjentów i agresja słowna,
- nieregularny czas pracy i dostępność telefoniczna poza godzinami pracy,
- ryzyko wypalenia zawodowego kierownika i zespołu,
- presja kontroli zewnętrznych i sprawozdawczości.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kierownika hospicjum.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice jednorazowe i maseczka chirurgiczna lub FFP2 przy wejściu do sal z izolacją – zakażenia MRSA, Clostridioides difficile, grypa i COVID-19;
- fartuch ochronny jednorazowy przy kontakcie z pacjentem izolowanym – kontakt z bakteriami wielolekoopornymi, krew i wydzieliny;
- rękawice nitrylowe przy pracy ze środkami dezynfekcyjnymi – środki dezynfekcyjne;
- obuwie zakryte z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie na mokrych podłogach;
- rękawice robocze przy rozładunku sprzętu – przenoszenie sprzętu medycznego i darów;
- okulary korygujące do pracy przy monitorze (jeśli zaleci lekarz) – praca przy monitorze ekranowym.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- stanowisko komputerowe z regulowanym krzesłem i monitorem – praca przy monitorze, pozycja siedząca;
- dozowniki z płynem do dezynfekcji rąk przy wejściach do sal – zakażenia przenoszone przez ręce i drogą kropelkową;
- sale izolacyjne i śluzy dla pacjentów z zakażeniami alarmowymi – bakterie wielolekooporne, grypa, COVID-19;
- oznakowanie mokrych podłóg i maty przy wejściach – poślizgnięcie;
- wózki transportowe do sprzętu i darów – przenoszenie ciężarów;
- wydzielone, wentylowane miejsce na butle tlenowe, zakaz palenia i użycia otwartego ognia przy tlenie – tlen medyczny, uraz przy butlach;
- pojemniki na odpady medyczne i ostre narzędzia – kontakt z krwią i wydzielinami.
Środki organizacyjne
- procedura postępowania po ekspozycji zawodowej i rejestr zdarzeń – kontakt z krwią, HBV, HCV, HIV;
- grupy wsparcia, superwizja i dostęp do psychologa dla kierownika i zespołu – obciążenie emocjonalne, wypalenie zawodowe;
- wyznaczenie zastępcy i zasady dyżuru telefonicznego – nieregularny czas pracy, dostępność poza godzinami pracy;
- procedura przyjmowania skarg i prowadzenie trudnych rozmów w obecności drugiej osoby – konflikty i agresja słowna rodzin;
- planowanie sprawozdań i kontroli w harmonogramie, podział zadań administracyjnych – presja kontroli i sprawozdawczości, stres;
- instrukcja bezpiecznego wydawania i transportu koncentratorów oraz butli tlenowych – tlen medyczny, uraz przy butlach;
- planowanie tras wizyt domowych i przerwy w prowadzeniu pojazdu – wypadek drogowy;
- przerwy w pracy przy monitorze i zmiana pozycji – praca przy monitorze, pozycja siedząca.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kierownika hospicjum.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, wymuszona pozycja siedząca;
- czynniki chemiczne – środki dezynfekcyjne (alkohole, związki chloru, czwartorzędowe sole amoniowe);
- czynniki biologiczne – możliwy kontakt z czynnikami biologicznymi przy pacjentach – wirusy HBV, HCV, HIV, bakterie wielolekooporne, wirusy grypy i SARS-CoV-2;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca kierownicza z dużą odpowiedzialnością, obciążenie psychiczne kontaktem z umieraniem, kierowanie pojazdem służbowym, nieregularny czas pracy.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).