Pracownik masarni – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025) stanowisku temu najbliższy jest zawód „Wędliniarz” – kod 751107. Pracownik masarni rozbiera i oczyszcza mięso, przygotowuje farsze i peklowane surowce, napełnia osłonki, wędzi i parzy wyroby oraz pakuje wędliny i wyroby garmażeryjne, pracując w pomieszczeniach produkcyjnych o ustalonej temperaturze.
Pracownik masarni – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe lub średnie w zawodzie masarz-wędliniarz albo technik technologii żywności,
- orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych (tzw. książeczka sanepidowska),
- znajomość zasad higieny i systemu HACCP w zakładzie mięsnym,
- umiejętność bezpiecznego posługiwania się nożami i maszynami do obróbki mięsa,
- sprawność fizyczna do pracy na stojąco w niskiej temperaturze.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- masarz,
- wędliniarz,
- pracownik produkcji wędlin,
- pracownik wędzarni,
- pracownik działu rozbioru w masarni.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych,
- badanie do pracy w niskiej temperaturze,
- ocena sprawności układu ruchu i kręgosłupa,
- ocena zdolności do obsługi wózków jezdniowych, jeśli są używane.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z obsługi krajalnic, kutrów i maszyn do mielenia,
- szkolenie z higieny produkcji (GHP, GMP, HACCP),
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Pracownik pracuje w halach produkcyjnych o obniżonej temperaturze, na mokrych posadzkach, przy stołach rozbioru, maszynach do mielenia, kutrach, nadziewarkach i w wędzarniach. W ciągu zmiany wiele godzin stoi, powtarza te same czynności i przenosi mięso oraz półprodukty. Po zakończeniu pracy myje i dezynfekuje maszyny, stoły i posadzki. Praca odbywa się często w systemie zmianowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- noże do rozbioru, piły do kości i ostrzałki;
- wilki, kutry, mieszalnie i nadziewarki;
- krajalnice, wagi i urządzenia do pakowania próżniowego;
- komory wędzarnicze i parzelnie;
- chłodnie i komory mroźnicze;
- wózki platformowe i wózki do transportu mięsa.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- skaleczenia i przecięcia nożami i piłami,
- amputacja lub zmiażdżenie palców przez wilk, kuter i krajalnicę,
- poślizgnięcie na mokrych, tłustych posadzkach,
- oparzenia parą, gorącą wodą i w wędzarni,
- zimno w halach i komorach chłodniczych,
- hałas maszyn i urządzeń chłodniczych,
- upadek przedmiotów i uderzenie wózkiem przy transporcie.
Czynniki chemiczne:
- środki myjące i dezynfekcyjne (ługi, kwasy, preparaty chlorowe),
- dym wędzarniczy i tlenek węgla w wędzarni.
Czynniki biologiczne:
- bakterie z surowego mięsa (Salmonella, Listeria, Campylobacter),
- zakażenie przez skaleczenie i kontakt z krwią zwierząt.
Czynniki psychofizyczne:
- powtarzalne ruchy rąk przy rozbiorze i napełnianiu osłonek,
- długotrwała praca w pozycji stojącej,
- dźwiganie półtusz, elementów mięsa i pojemników,
- praca zmianowa i tempo narzucane przez linię.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika masarni.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice kolczugowe i rękawice ochronne odporne na przecięcie – skaleczenia, przecięcia;
- fartuch ochronny i ochraniacze na przedramiona – skaleczenia;
- obuwie ochronne antypoślizgowe, łatwe do mycia – poślizgnięcie;
- rękawice termoizolacyjne – oparzenia;
- odzież termoizolacyjna i nakrycie głowy do pracy w chłodni – zimno;
- rękawice i okulary odporne na chemikalia przy myciu – środki dezynfekcyjne;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice jednorazowe, siatka na włosy i fartuch – bakterie, zakażenie;
- półmaska z filtrem przy pracy w wędzarni – dym wędzarniczy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony noży i mechanizmów oraz wyłączniki bezpieczeństwa maszyn – amputacja, kuter, skaleczenia;
- posadzki antypoślizgowe z odpływami – poślizgnięcie;
- izolacja i osłony parzelni i wędzarni oraz zawory bezpieczeństwa – oparzenia;
- instalacja wentylacji i odciągu spalin w wędzarni – dym, tlenek węgla;
- ogrzewane zaplecze socjalne i przerwy w ciepłym pomieszczeniu – zimno;
- obudowy dźwiękochłonne agregatów – hałas;
- dozowniki środków myjących i spłukiwanie bez kontaktu ręcznego – środki dezynfekcyjne;
- umywalki, dozowniki dezynfekcji i śluzy higieniczne – bakterie, zakażenie;
- wózki, przenośniki i wciągniki do mięsa – dźwiganie, wózki;
- stanowiska ergonomiczne z regulacją wysokości stołu – pozycja stojąca, powtarzalne ruchy.
Środki organizacyjne
- instrukcja obsługi maszyn i procedura blokady przy czyszczeniu – kuter, amputacja;
- ostrzenie narzędzi i przechowywanie noży w pochwach – skaleczenia;
- zasady mycia i dezynfekcji w harmonogramie z zachowaniem stężeń – środki dezynfekcyjne;
- higiena osobista i procedury HACCP – bakterie, zakażenie;
- rotacja stanowisk i przerwy – powtarzalne ruchy, pozycja stojąca;
- praca w parach przy dużych elementach mięsa – dźwiganie;
- przerwy rozgrzewkowe i odzież ocieplana – zimno;
- okresowe szczepienia i badania sanitarne – bakterie;
- harmonogram zmian i odpoczynek – praca zmianowa;
- ograniczenie ruchu wózków w strefach pracy pieszej – wózki;
- ograniczenie czasu pracy w hałasie – hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika masarni.
- czynniki fizyczne – hałas, zimno, wysiłek fizyczny, wymuszona pozycja ciała, powtarzalne ruchy;
- czynniki chemiczne – środki myjące i dezynfekcyjne, dym wędzarniczy;
- czynniki biologiczne – bakterie z surowego mięsa, zakażenie przez skaleczenia;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy maszynach tnących, praca w wędzarni, praca zmianowa.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).