Technik wiertnik – kod 311707 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik wiertnik prowadzi i nadzoruje wiercenie otworów – poszukiwawczych i eksploatacyjnych za ropą naftową i gazem ziemnym, geotermalnych, hydrogeologicznych (studnie) oraz badawczych i geoinżynieryjnych. Montuje i demontuje urządzenia wiertnicze, prowadzi zapuszczanie i wyciąganie przewodu wiertniczego, kontroluje parametry płuczki i wiercenia, rury okładzinowe i cementowanie, a także dokumentuje przebieg robót.
Technik wiertnik – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik wiertnik lub technik górnictwa otworowego;
- kwalifikacje do wykonywania czynności w ruchu zakładu górniczego lub osoby dozoru ruchu, stwierdzone przez organ nadzoru górniczego – przy robotach prowadzonych w ruchu zakładu górniczego (górnictwo otworowe);
- znajomość technologii wiercenia, budowy urządzeń wiertniczych, płuczek i metod zapobiegania erupcjom;
- certyfikat z kontroli odwiertu (well control) – wymagany przez operatorów otworów naftowych i gazowych na stanowiskach wiertniczych i dozoru;
- zaświadczenie kwalifikacyjne UDT – przy obsłudze żurawi i wciągników na urządzeniu wiertniczym;
- bardzo dobra sprawność fizyczna i odporność na pracę w trudnych warunkach atmosferycznych;
- gotowość do pracy w systemie zmianowym i rotacyjnym, z dala od miejsca zamieszkania.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- wiertacz otworów geologicznych,
- operator wiertni,
- mistrz wiertniczy,
- operator urządzenia wiertniczego,
- wiertacz naftowy.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy, z uwzględnieniem wymagań dla pracowników zakładów górniczych przy górnictwie otworowym;
- badanie słuchu (audiometria) – hałas agregatów i pomp płuczkowych;
- orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości powyżej 3 m – praca na pomoście wieżowym;
- badania psychologiczne – przy wykonywaniu czynności szczególnie niebezpiecznych lub funkcji dozoru, zgodnie z przepisami górniczymi;
- badania do obsługi urządzeń transportu bliskiego – przy obsłudze żurawi i wciągników.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy;
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co roku przy pracach szczególnie niebezpiecznych na urządzeniu wiertniczym, w pozostałych przypadkach nie rzadziej niż co 3 lata;
- szkolenie z kontroli odwiertu i zapobiegania erupcjom (well control) wraz z okresową recertyfikacją;
- szkolenie z zagrożenia siarkowodorem i używania aparatów oddechowych;
- szkolenie z pracy na wysokości i ewakuacji z pomostu wieżowego;
- kurs i egzamin UDT na obsługę żurawi lub wciągników – w zależności od urządzenia;
- szkolenie z pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej.
Środowisko pracy
Technik pracuje na placu wiertniczym w terenie otwartym, na urządzeniach wiertniczych z wieżą lub masztem, przez całą dobę i w każdych warunkach pogodowych. Na pomoście roboczym i wieżowym wykonuje ciężkie prace przy przewodzie wiertniczym, w hałasie agregatów, pomp płuczkowych i sit wibracyjnych, w kontakcie z płuczką i chemikaliami. Przy otworach naftowych i gazowych występuje zagrożenie erupcyjne i siarkowodorowe. Praca zwykle odbywa się w systemie rotacyjnym z zakwaterowaniem w pobliżu placu. Na stanowisku wykorzystuje się:
- urządzenia wiertnicze z wieżą lub masztem, wyciągiem, stołem wiertniczym lub głowicą napędową (top drive);
- przewód wiertniczy, świdry, rury okładzinowe, klucze maszynowe i hydrauliczne;
- głowice przeciwerupcyjne, zespoły zaporowe i układ zasuw dławiących;
- pompy płuczkowe, sita wibracyjne, odmulacze, zbiorniki i mieszalniki płuczki;
- agregaty prądotwórcze i silniki spalinowe, żurawie i wciągniki;
- przyrządy pomiarowe parametrów wiercenia i płuczki, detektory gazów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- erupcja płynu złożowego, pożar i wybuch gazu;
- uderzenie przez przewód wiertniczy, klucze maszynowe i elementy podnoszone wyciągiem;
- przygniecenie i zmiażdżenie dłoni przy łączeniu rur;
- upadek z wysokości z pomostu wieżowego i drabin masztu;
- hałas agregatów, pomp płuczkowych i sit wibracyjnych;
- drgania mechaniczne o działaniu ogólnym i miejscowym;
- praca na zewnątrz w niskiej i wysokiej temperaturze, przy wietrze i opadach;
- poślizgnięcie na pomoście pokrytym płuczką i olejem;
- porażenie prądem elektrycznym od instalacji zasilania urządzenia.
Czynniki chemiczne:
- siarkowodór w gazie złożowym;
- składniki płuczek wiertniczych – bentonit, chlorek potasu, wodorotlenek sodu, polimery, płuczki olejowe;
- pył cementu i krzemionki przy cementowaniu rur okładzinowych;
- spaliny silników Diesla i oleje napędowe.
Czynniki psychofizyczne:
- ciężki wysiłek fizyczny przy przewodzie wiertniczym;
- praca zmianowa w ruchu ciągłym i rotacyjna, z dala od rodziny;
- stres w sytuacjach zagrożenia erupcyjnego i awarii;
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo załogi i otworu;
- zmęczenie przy długich zmianach w trudnych warunkach.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika wiertnika.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny z paskiem, obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą olejoodporną – uderzenie przez przewód wiertniczy, poślizgnięcie na pomoście;
- rękawice ochronne z ochroną grzbietu dłoni – przygniecenie i zmiażdżenie dłoni;
- szelki bezpieczeństwa z urządzeniem samohamownym – upadek z wysokości;
- ochronniki słuchu – hałas;
- osobisty detektor siarkowodoru i aparat ucieczkowy lub oddechowy – siarkowodór, erupcja;
- odzież trudnopalna i antyelektrostatyczna, odzież przeciwdeszczowa i ocieplana – pożar i wybuch gazu, praca na zewnątrz;
- gogle i rękawice chemoodporne, półmaska przeciwpyłowa – składniki płuczek, wodorotlenek sodu, pył cementu;
- rękawice antywibracyjne – drgania mechaniczne o działaniu miejscowym.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- głowice przeciwerupcyjne testowane okresowo, system kontroli przypływów i ciśnienia – erupcja, pożar i wybuch gazu;
- stacjonarne detektory gazów z alarmem i wskaźnik kierunku wiatru – siarkowodór, wybuch gazu;
- urządzenie ewakuacyjne z pomostu wieżowego, barierki i drabiny z systemem asekuracji – upadek z wysokości;
- klucze hydrauliczne i zautomatyzowane systemy obsługi rur – przygniecenie dłoni, uderzenie przez przewód, ciężki wysiłek fizyczny;
- obudowy dźwiękochłonne agregatów i tłumiki – hałas;
- zamknięty obieg płuczki i maty antypoślizgowe – poślizgnięcie, składniki płuczek;
- instalacja elektryczna w wykonaniu przeciwwybuchowym z ochroną przeciwporażeniową – porażenie prądem, wybuch;
- mocowania antywibracyjne kabin i stanowisk – drgania mechaniczne o działaniu ogólnym.
Środki organizacyjne
- plan postępowania na wypadek erupcji i ćwiczenia alarmowe na każdej zmianie – erupcja, stres;
- pozwolenia na prace niebezpieczne i pożarowo niebezpieczne na placu – pożar i wybuch gazu, porażenie prądem;
- odprawy przed zmianą i analiza zadań przy zapuszczaniu i wyciąganiu przewodu – uderzenie, przygniecenie, odpowiedzialność;
- ograniczenie czasu zmiany i odpoczynek w systemie rotacyjnym – praca zmianowa, zmęczenie;
- wstrzymanie pracy na pomoście wieżowym przy silnym wietrze i burzy – upadek z wysokości, praca na zewnątrz;
- karty charakterystyki i procedury sporządzania płuczki i cementowania – składniki płuczek, pył cementu;
- kontrola stanu sprzętu, lin i haków przed zmianą – uderzenie przez elementy podnoszone;
- rotacja zadań przy pracach z narzędziami wibracyjnymi i ciężkich pracach – drgania mechaniczne, ciężki wysiłek fizyczny.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika wiertnika.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym i miejscowym, mikroklimat zimny i gorący;
- czynniki chemiczne – siarkowodór, wodorotlenek sodu, pył cementu, krzemionka krystaliczna, emisje spalin z silników Diesla, oleje mineralne;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, zagrożenie erupcją, pożarem i wybuchem gazu, obsługa urządzeń transportu bliskiego, ciężki wysiłek fizyczny, praca zmianowa w porze nocnej, praca na otwartej przestrzeni.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).