Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe

Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe – kod 214204 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier budownictwa w specjalności linie, węzły i stacje kolejowe projektuje i nadzoruje nawierzchnię i podtorze, rozjazdy, przejazdy, peronowe obiekty stacyjne oraz układy torowe węzłów. Prowadzi pomiary geometrii toru, nadzoruje roboty w zamknięciach torowych, odbiera podsypkę, szyny i rozjazdy oraz prowadzi dokumentację budowy na czynnej linii kolejowej.

Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe – wymagania w stosunku do pracownika

• wykształcenie wyższe budowlane, najchętniej w specjalności drogi kolejowe,
• uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, tam gdzie wymagają tego przepisy lub zakres obowiązków,
• znajomość warunków technicznych utrzymania nawierzchni kolejowej i geometrii toru,
• znajomość zasad prowadzenia robót w zamknięciach torowych i pod ruchem pociągów,
• przeszkolenie i dopuszczenie do przebywania na obszarze kolejowym zgodnie z wymaganiami zarządcy infrastruktury,
• prawo jazdy kategorii B i gotowość do pracy w porze nocnej oraz w dni wolne.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

• inżynier drogi kolejowej,
• kierownik robót torowych,
• projektant układów torowych,
• specjalista do spraw nawierzchni kolejowej,
• inspektor diagnostyki nawierzchni kolejowej.

Badania

• wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
• okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
• kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
• badania wymagane do wykonywania czynności na obszarze kolejowym, w tym ocena wzroku i słuchu,
• ocena zdolności do pracy w porze nocnej i w warunkach zmiennego rytmu pracy.

Szkolenia bhp i inne

• szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
• szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
• szkolenie i egzamin z przepisów dotyczących poruszania się po obszarze kolejowym oraz zasad bezpieczeństwa ruchu,
• instruktaż organizacji robót w zamknięciach torowych i pod ruchem pociągów, w tym roli sygnalisty,
• szkolenie z zagrożeń od sieci trakcyjnej i zasad zachowania bezpiecznych odległości,
• szkolenie z pracy w wykopach i przy obiektach inżynieryjnych,
• szkolenie z pierwszej pomocy oraz postępowania przy zdarzeniu kolejowym.

Środowisko pracy

Miejscem pracy jest obszar kolejowy – szlaki, stacje, węzły i przejazdy – oraz biuro projektowe i zaplecze budowy. Inżynier chodzi po torowisku po nierównej podsypce i podkładach, przechodzi między torami, wchodzi na peronowe obiekty, do kanałów i na obiekty inżynieryjne. Nad torami znajduje się sieć trakcyjna pod napięciem 3 kV prądu stałego, a pociągi mogą przejeżdżać po torze sąsiednim z pełną prędkością. Roboty torowe prowadzi się w zamknięciach, najczęściej nocą i w weekendy, przy pracy maszyn ciężkich – podbijarek, oczyszczarek, zgrzewarek i pociągów roboczych – w hałasie, pyle kamiennym i oświetleniu sztucznym. Pomiary geometrii, dokumentacja i projektowanie odbywają się przy komputerze, zwykle pod presją terminów zamknięć i rozliczeń. Na stanowisku wykorzystuje się:

• toromierze, wózki pomiarowe geometrii toru i profilomierze szyn;
• niwelator, tachimetr i odbiornik GNSS do pomiarów osi toru;
• podbijarki, oczyszczarki, zgrzewarki, pociągi robocze i sprzęt do wymiany rozjazdów;
• ultradźwiękowe przyrządy do badań szyn i spoin;
• odzież ostrzegawcza, hełm, obuwie ochronne i ochronniki słuchu;
• radiotelefon, dokumenty zamknięcia torowego i dziennik budowy;
• samochód służbowy oraz pojazd szynowo-drogowy udostępniany przez wykonawcę.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

• potrącenie przez pociąg lub pojazd szynowy podczas pracy na torze czynnym i przy torze sąsiednim,
• porażenie prądem i łuk elektryczny w pobliżu sieci trakcyjnej 3 kV prądu stałego,
• potknięcie i upadek na podsypce, podkładach, rozjazdach i w rowach odwadniających,
• przygniecenie lub pochwycenie przez maszyny torowe, żurawie i wymieniane elementy nawierzchni,
• hałas i drgania od maszyn torowych, zgrzewarek i przejeżdżających pociągów,
• praca w porze nocnej przy oświetleniu sztucznym i ograniczonej widoczności,
• praca na otwartej przestrzeni w mrozie, upale, deszczu i śniegu,
• upadek z wysokości na obiektach inżynieryjnych, peronach, estakadach i podczas prac przy mostach.

Czynniki chemiczne:

• pył kamienny i krzemionka krystaliczna przy oczyszczaniu i wymianie podsypki,
• dymy i aerozole przy zgrzewaniu oraz spawaniu termitowym szyn,
• smary do rozjazdów, oleje i środki odladzające stosowane na stacjach,
• spaliny silników Diesla maszyn torowych i pojazdów szynowych,
• środki chwastobójcze stosowane do utrzymania torowiska.

Czynniki psychofizyczne:

• praca w porze nocnej i w weekendy wyznaczona terminami zamknięć torowych,
• presja czasu wynikająca z konieczności oddania toru do ruchu w ustalonej godzinie,
• odpowiedzialność za bezpieczeństwo ruchu kolejowego i prawidłowość odbiorów,
• stała czujność na ruch pociągów i sygnały podczas pracy na torze,
• praca przy monitorze ekranowym przy projektowaniu i rozliczaniu robót.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera budownictwa w zakresie linii, węzłów i stacji kolejowych.

Środki ochrony indywidualnej

• odzież ostrzegawcza o barwie fluorescencyjnej z elementami odblaskowymi – ruch pociagow, praca nocna;
• hełm ochronny i obuwie ochronne z podnoskiem oraz usztywnioną cholewką – potkniecie na torowisku, maszyny torowe;
• ochronniki słuchu umożliwiające słyszenie sygnałów ostrzegawczych – halas i drgania, koncentracja uwagi;
• półmaska filtrująca FFP3 przy pracach podsypkowych i zgrzewaniu szyn – pyl kamienny, dymy zgrzewania;
• okulary ochronne i rękawice odporne na przekłucia oraz substancje chemiczne – smary i srodki, herbicydy;
• szelki bezpieczeństwa i hełm przy pracach na obiektach inżynieryjnych – upadek z obiektu;
• odzież ciepła, przeciwdeszczowa i czołówka na prace nocne – warunki atmosferyczne, praca nocna.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

• zamknięcie torowe, wyłączenie napięcia w sieci trakcyjnej i jej uziemienie przed robotami – ruch pociagow, siec trakcyjna;
• sygnaliści, systemy automatycznego ostrzegania i wyznaczone strefy bezpieczne obok toru – ruch pociagow, koncentracja uwagi;
• oświetlenie placu robót i stref przejścia podczas prac nocnych – praca nocna, potkniecie na torowisku;
• wyznaczone i oznakowane drogi dojścia do miejsca robót oraz pomosty przy obiektach – potkniecie na torowisku, upadek z obiektu;
• wygrodzenie strefy pracy maszyn torowych i łączność z maszynistami – maszyny torowe;
• zraszanie podsypki i maszyny z odsysaniem pyłu oraz odciągi przy zgrzewaniu – pyl kamienny, dymy zgrzewania, spaliny maszyn;
• obudowy dźwiękochłonne maszyn i ograniczanie czasu pracy w strefie najwyższego hałasu – halas i drgania;
• ergonomiczne stanowisko komputerowe z dwoma monitorami w biurze – praca przy monitorze.

Środki organizacyjne

• zakaz wejścia na obszar kolejowy bez zgłoszenia dyżurnemu ruchu i bez dopuszczenia – ruch pociagow, siec trakcyjna;
• pisemne polecenie na prace w pobliżu sieci trakcyjnej z potwierdzeniem wyłączenia napięcia – siec trakcyjna;
• plan robót w zamknięciu z realnym czasem, podziałem zadań i rezerwą na odbiory – presja zamkniecia, praca w porze nocnej;
• grafik ograniczający liczbę nocy z rzędu i czas odpoczynku po pracy nocnej – praca w porze nocnej, praca nocna;
• odprawa przed rozpoczęciem robót z omówieniem ruchu po torze sąsiednim – koncentracja uwagi, ruch pociagow;
• weryfikacja pomiarów geometrii i odbiorów przez drugiego uprawnionego pracownika – odpowiedzialnosc za bezpieczenstwo ruchu;
• pomiary hałasu i pyłów na robotach torowych oraz rotacja pracowników – halas i drgania, pyl kamienny;
• karty charakterystyki smarów i środków chwastobójczych dostępne na budowie – smary i srodki, herbicydy;
• przerwy i napoje przy pracy w upale oraz ograniczanie prac przy oblodzeniu – warunki atmosferyczne, praca przy monitorze.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera budownictwa w zakresie linii, węzłów i stacji kolejowych.

• czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne, zmienne warunki atmosferyczne, praca w porze nocnej, niedostateczne oświetlenie naturalne;
• czynniki chemiczne – pył kamienny i krzemionka krystaliczna, dymy i aerozole przy zgrzewaniu oraz spawaniu termitowym szyn, smary i oleje, środki chwastobójcze, spaliny silników Diesla;
• czynniki biologiczne – brak;
• inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na obszarze kolejowym w ruchu pociągów, praca w pobliżu sieci trakcyjnej 3 kV, praca na wysokości powyżej 3 m na obiektach inżynieryjnych, praca w porze nocnej, praca w strefie maszyn torowych, kierowanie samochodem służbowym, praca przy monitorze ekranowym.

Podobne stanowiska

• monter nawierzchni kolejowej,
• diagnosta kolejowy,
• automatyk sterowania ruchem kolejowym,
• inżynier budownictwa,
• dróżnik obchodowy,
• inżynier inżynierii chemicznej,
• inżynier transportu kolejowego.

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).