Monter kamiennych elementów budowlanych – kod 711201 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter osadza na budowie gotowe elementy z kamienia naturalnego i konglomeratów – okładziny elewacyjne, płyty posadzkowe, stopnie i podstopnice schodów, parapety, cokoły, gzymsy i obramienia otworów. Docina elementy na miejscu, wierci otwory pod kotwy, osadza płyty na zaprawie, kleju lub na systemowych kotwach elewacji wentylowanej, fuguje i zabezpiecza powierzchnię impregnatem.
Monter kamiennych elementów budowlanych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe, preferowany zawód kamieniarz lub murarz-tynkarz,
- umiejętność czytania rysunków rozkroju i projektów okładzin,
- znajomość rodzajów kamienia (granit, marmur, piaskowiec, trawertyn, konglomeraty) i zasad ich mocowania,
- umiejętność obsługi pił z tarczą diamentową, szlifierek kątowych i wiertnic koronowych,
- sprawność fizyczna pozwalająca na przenoszenie ciężkich płyt w zespole,
- brak przeciwwskazań do pracy na wysokości i na rusztowaniach.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- monter okładzin kamiennych,
- monter elewacji kamiennych,
- monter schodów kamiennych,
- kamieniarz-monter,
- monter blatów i parapetów kamiennych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy montażu elewacji z rusztowań i podestów,
- okresowe badanie spirometryczne i RTG klatki piersiowej przy narażeniu na pył krzemionki krystalicznej – według wskazań lekarza.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż bezpiecznej obsługi pił stołowych z tarczą diamentową i cięcia na mokro,
- szkolenie z pracy na rusztowaniach i podestach ruchomych,
- instruktaż transportu płyt z użyciem chwytaków i podnośników próżniowych,
- szkolenie z postępowania z klejami epoksydowymi i impregnatami według kart charakterystyki,
- uprawnienia UDT do obsługi żurawia lub podestu ruchomego – tam, gdzie monter samodzielnie je obsługuje.
Środowisko pracy
Praca odbywa się na budowach budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej, w obiektach zabytkowych oraz przy wykończeniu wnętrz – klatek schodowych, holi, łazienek i tarasów. Elewacje z kamienia montuje się z rusztowań fasadowych i podestów, często przy wietrze, niskiej temperaturze lub silnym nasłonecznieniu. Płyty o masie kilkudziesięciu kilogramów transportuje się wózkami, podnośnikami próżniowymi i żurawiami, a mniejsze przenosi w dwie osoby. Docinanie i szlifowanie na budowie powoduje powstawanie pyłu i hałasu, dlatego tnie się na mokro lub z odsysaniem. Praca wymaga stałej współpracy z brygadą i innymi wykonawcami na budowie. Na stanowisku wykorzystuje się:
- piła stołowa i przecinarka z tarczą diamentową chłodzoną wodą;
- szlifierki kątowe i polerki do kamienia z odsysaniem;
- wiertnice koronowe i młotowiertarki do otworów pod kotwy;
- podnośniki próżniowe, chwytaki do płyt i stojaki transportowe;
- kotwy ze stali nierdzewnej, podkonstrukcje aluminiowe elewacji wentylowanej;
- kleje cementowe, żywice epoksydowe i poliestrowe, kity i impregnaty;
- rusztowania fasadowe i podesty ruchome przejezdne;
- poziomice laserowe, łaty i kliny dystansowe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przygniecenie lub uderzenie spadającą albo przewracającą się płytą kamienną,
- skaleczenie i amputacja przy kontakcie z tarczą diamentową piły lub szlifierki,
- odpryski kamienia i fragmenty pękniętej tarczy,
- upadek z wysokości z rusztowania lub podestu przy montażu elewacji,
- hałas przy cięciu i szlifowaniu kamienia przekraczający 90 dB(A),
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od szlifierek i młotowiertarek,
- porażenie prądem przy pracy elektronarzędziami w wilgoci i przy cięciu na mokro,
- praca na zewnątrz w niskiej i wysokiej temperaturze oraz przy wietrze.
Czynniki chemiczne:
- pył krzemionki krystalicznej przy cięciu granitu, piaskowca i konglomeratów kwarcowych,
- żywice epoksydowe i poliestrowe (styren) w klejach i kitach do kamienia,
- zaprawy i kleje cementowe działające drażniąco i uczulająco na skórę,
- impregnaty i środki czyszczące z rozpuszczalnikami organicznymi i kwasami.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne przenoszenie płyt i stopni o dużej masie,
- praca w pozycji klęczącej i pochylonej przy układaniu posadzek i stopni,
- presja terminów i koordynacja z innymi brygadami na budowie,
- wysoka precyzja dopasowania spoin i płaszczyzn.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera kamiennych elementów budowlanych.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne z powłoką antypoślizgową i obuwie z podnoskiem stalowym – przygniecenie płytą, cięcie tarczą diamentową, zaprawy cementowe;
- okulary ochronne lub osłona twarzy – odpryski kamienia, żywice epoksydowe i poliestrowe;
- półmaska filtrująca FFP3 lub półmaska z filtrem P3 – pył krzemionki krystalicznej;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice antywibracyjne – drgania miejscowe;
- rękawice nitrylowe i odzież chroniąca przed chemikaliami – żywice epoksydowe i poliestrowe, impregnaty i rozpuszczalniki;
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem tam, gdzie brak barier – upadek z wysokości;
- nakolanniki i odzież robocza dostosowana do pogody – wymuszona pozycja ciała, niekorzystny mikroklimat.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- cięcie na mokro i narzędzia z odsysaniem pyłu do odkurzacza klasy H – pył krzemionki krystalicznej, hałas;
- osłony tarcz i hamulce wrzecion w piłach i szlifierkach – cięcie tarczą diamentową, odpryski kamienia;
- podnośniki próżniowe, stojaki A i zabezpieczenie płyt przed przewróceniem – przygniecenie płytą, dźwiganie ciężarów;
- rusztowania z balustradami, krawężnikami i pomostami – upadek z wysokości;
- elektronarzędzia w II klasie ochronności zasilane przez wyłącznik różnicowoprądowy – porażenie prądem;
- elektronarzędzia z układami tłumienia drgań – drgania miejscowe;
- stoły montażowe na wysokości pasa i laserowe urządzenia poziomujące – wymuszona pozycja ciała, obciążenie wzroku i precyzja.
Środki organizacyjne
- instrukcja transportu i montażu płyt z określeniem liczby osób do przenoszenia – dźwiganie ciężarów, przygniecenie płytą;
- ograniczenie czasu pracy szlifierkami i rotacja czynności – drgania miejscowe, hałas;
- pomiary stężenia pyłu krzemionki i hałasu na stanowisku – pył krzemionki krystalicznej, hałas;
- odbiór rusztowań przed użyciem i zakaz pracy przy silnym wietrze – upadek z wysokości, niekorzystny mikroklimat;
- przechowywanie chemii w oryginalnych opakowaniach i dostęp do kart charakterystyki – żywice epoksydowe i poliestrowe, impregnaty i rozpuszczalniki, zaprawy cementowe;
- harmonogram robót uzgodniony z kierownikiem budowy i przerwy w pracy – presja terminów, obciążenie wzroku i precyzja;
- kontrola stanu przewodów i tarcz przed rozpoczęciem pracy – porażenie prądem, cięcie tarczą diamentową.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera kamiennych elementów budowlanych.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, praca w warunkach zmiennego mikroklimatu;
- czynniki chemiczne – pył krzemionki krystalicznej (frakcja respirabilna), pył kamienia naturalnego, żywice epoksydowe, styren, cement;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, ręczne przenoszenie ciężarów, praca w wymuszonej pozycji ciała, obsługa pił i szlifierek z tarczą diamentową.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).