Inżynier elektryk – kod 215103 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier elektryk projektuje, wykonuje, uruchamia i nadzoruje instalacje oraz urządzenia elektryczne i elektroenergetyczne w budynkach, zakładach przemysłowych, stacjach transformatorowych i sieciach rozdzielczych. Prowadzi pomiary odbiorcze i okresowe, kieruje robotami elektrycznymi, sporządza dokumentację powykonawczą i nadzoruje eksploatację rozdzielnic niskiego i średniego napięcia.
Inżynier elektryk – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne na kierunku elektrotechnika, energetyka lub pokrewnym;
- świadectwo kwalifikacyjne G1 w zakresie eksploatacji (E) i dozoru (D) dla urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych – w zakresie i do napięcia odpowiadającego wykonywanym pracom;
- uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych – przy projektowaniu i kierowaniu robotami;
- przynależność do okręgowej izby inżynierów budownictwa – przy pełnieniu samodzielnych funkcji technicznych;
- znajomość norm PN-HD 60364, PN-EN 61439 i PN-EN 50110-1 oraz zasad organizacji prac na polecenie;
- umiejętność obsługi mierników instalacji elektrycznych i programów do projektowania instalacji;
- brak przeciwwskazań do pracy na wysokości i przy urządzeniach pod napięciem.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- inżynier elektryk projektant,
- kierownik robót elektrycznych,
- inspektor nadzoru robót elektrycznych,
- inżynier ds. utrzymania ruchu elektrycznego,
- główny energetyk zakładu.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie medycyny pracy z uwzględnieniem pracy przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem;
- badanie okulistyczne z oceną widzenia barw – przy pracach przy urządzeniach elektrycznych;
- orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy pracach na budowie, w halach i na konstrukcjach;
- badanie audiometryczne – według wskazań lekarza przy przebywaniu w hałaśliwych maszynowniach i rozdzielniach.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i stanowiskowy;
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat;
- szkolenie okresowe dla osób kierujących pracownikami – przy pełnieniu funkcji kierownika robót lub dozoru;
- przygotowanie do egzaminu i odnowienie świadectwa kwalifikacyjnego G1 co 5 lat;
- instruktaż z instrukcji organizacji bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektroenergetycznych (praca na polecenie, dopuszczenie do pracy);
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy przy porażeniu prądem elektrycznym;
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i gaszenia urządzeń pod napięciem.
Środowisko pracy
Inżynier elektryk pracuje częściowo w biurze, gdzie przy komputerze wykonuje projekty, obliczenia zwarciowe i doboru zabezpieczeń, a częściowo na obiektach – w rozdzielniach, stacjach transformatorowych, halach produkcyjnych i na budowach. Wykonuje pomiary rezystancji izolacji, impedancji pętli zwarcia i skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, wydaje polecenia na pracę i dopuszcza zespoły do pracy. Przebywa w pobliżu urządzeń pod napięciem, w ciasnych kanałach kablowych i przy maszynach w ruchu. Często pracuje na drabinach, podestach i rusztowaniach, a przy awariach także w nocy i w weekendy. Na stanowisku wykorzystuje się:
- mierniki wielofunkcyjne instalacji elektrycznych, megaomomierze i mierniki uziemień;
- kamerę termowizyjną i analizator jakości energii;
- sprzęt ochronny elektroizolacyjny: rękawice, kalosze, chodniki i drążki izolacyjne;
- wskaźniki napięcia, uziemiacze przenośne i blokady LOTO;
- komputer z oprogramowaniem do projektowania instalacji i obliczeń sieci;
- drabiny, podesty ruchome i rusztowania;
- samochód służbowy.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem elektrycznym przy dotyku bezpośrednim i pośrednim;
- łuk elektryczny i oparzenie przy zwarciu w rozdzielnicy;
- upadek z wysokości z drabin, podestów i rusztowań;
- uderzenie i przygniecenie przez elementy ruchome maszyn i urządzeń;
- potknięcie i poślizgnięcie na terenie budowy, w kanałach kablowych i stacjach;
- hałas transformatorów, sprężarek i maszyn produkcyjnych;
- pole elektromagnetyczne w pobliżu urządzeń dużej mocy;
- praca przy monitorze ekranowym.
Czynniki chemiczne:
- gazy i dymy z palącej się izolacji kabli przy zwarciu i pożarze,
- sześciofluorek siarki (SF6) i produkty jego rozkładu w rozdzielnicach średniego napięcia,
- olej transformatorowy przy przeglądach i awariach transformatorów,
- wodór i opary elektrolitu z baterii akumulatorów w akumulatorowniach.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo ludzi i ciągłość zasilania,
- presja czasu przy usuwaniu awarii i odbiorach,
- praca w porze nocnej i dyżury awaryjne,
- obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy biurowej,
- wymuszona pozycja ciała w rozdzielnicach i kanałach kablowych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera elektryka.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice i obuwie elektroizolacyjne, chodnik izolacyjny – porażenie prądem elektrycznym;
- odzież ochronna trudnopalna i przyłbica łukoodporna – łuk elektryczny, oparzenie, gazy i dymy z palącej się izolacji;
- hełm ochronny z paskiem podbródkowym i obuwie z podnoskiem – uderzenie i przygniecenie, upadek z wysokości, potknięcie i poślizgnięcie;
- szelki bezpieczeństwa z urządzeniem samohamownym – upadek z wysokości;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice i okulary chemoodporne – olej transformatorowy, opary elektrolitu;
- okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze – praca przy monitorze ekranowym.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyłączenie napięcia, zabezpieczenie przed ponownym załączeniem, sprawdzenie braku napięcia i uziemienie – porażenie prądem elektrycznym, łuk elektryczny;
- osłony i przegrody izolacyjne, ograniczenie dostępu do pól rozdzielczych – porażenie prądem elektrycznym, pole elektromagnetyczne;
- detektory SF6 i wentylacja wymuszona pomieszczeń rozdzielni – sześciofluorek siarki i produkty jego rozkładu;
- wentylacja akumulatorowni i zakaz używania otwartego ognia – wodór i opary elektrolitu;
- wanny olejowe i sorbenty przy transformatorach – olej transformatorowy;
- osłony części ruchomych maszyn i blokady LOTO – uderzenie i przygniecenie;
- podesty ruchome z barierkami, sprawne drabiny, oświetlenie kanałów kablowych – upadek z wysokości, potknięcie i poślizgnięcie, wymuszona pozycja ciała;
- stanowisko komputerowe z regulowanym krzesłem i monitorem – praca przy monitorze ekranowym, obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego.
Środki organizacyjne
- praca na polecenie w zespołach co najmniej dwuosobowych zgodnie z instrukcją organizacji bezpiecznej pracy – porażenie prądem elektrycznym, łuk elektryczny, odpowiedzialność za bezpieczeństwo ludzi;
- pomiary PEM i wyznaczenie stref ochronnych – pole elektromagnetyczne;
- plan prac awaryjnych, harmonogram odbiorów z rezerwą czasu – presja czasu;
- grafik dyżurów z zapewnieniem odpoczynku dobowego – praca w porze nocnej;
- przerwy w pracy przy monitorze i ograniczenie czasu pracy w wymuszonej pozycji – obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego, wymuszona pozycja ciała, praca przy monitorze ekranowym;
- procedury reagowania na wyciek SF6 i oleju oraz pożar urządzeń – sześciofluorek siarki, olej transformatorowy, gazy i dymy z palącej się izolacji;
- rotacja zadań i ograniczenie przebywania w hałaśliwych pomieszczeniach – hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera elektryka.
- czynniki fizyczne – hałas, pole elektromagnetyczne, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – sześciofluorek siarki i produkty jego rozkładu, olej transformatorowy, wodór i opary elektrolitu;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – prace przy urządzeniach elektroenergetycznych pod napięciem, praca na wysokości powyżej 3 m, praca w porze nocnej, wymuszona pozycja ciała, kierowanie pojazdem służbowym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).