Kierownik działu finansowego – kod 121103 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Kierownik działu finansowego zarządza zespołem odpowiedzialnym za płatności, należności, płynność i budżet: przygotowuje prognozy przepływów pieniężnych, prowadzi relacje z bankami, nadzoruje windykację i kasę gotówkową oraz raportuje wyniki dyrektorowi finansowemu lub zarządowi. W mniejszych firmach sam zatwierdza przelewy, rozlicza kredyty i leasingi oraz bierze udział w zamknięciu roku.
Kierownik działu finansowego – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe ekonomiczne lub z zakresu finansów i rachunkowości;
- doświadczenie w finansach przedsiębiorstwa i w kierowaniu zespołem;
- znajomość zasad zarządzania płynnością, produktów bankowych i faktoringu;
- znajomość przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i zasad bezpieczeństwa płatności elektronicznych;
- umiejętność pracy z arkuszami kalkulacyjnymi i systemem ERP;
- odporność na stres i umiejętność prowadzenia trudnych rozmów z dłużnikami;
- brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy przy monitorze ekranowym.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- kierownik działu finansów,
- finance manager,
- kierownik ds. finansowych,
- kierownik zespołu finansowego,
- kierownik działu finansowo-księgowego.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy;
- badanie okulistyczne z uwagi na pracę przy monitorze ekranowym, z refundacją okularów korygujących wzrok;
- konsultacje specjalistyczne zlecone przez lekarza medycyny pracy przy dolegliwościach związanych z pracą siedzącą.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy na stanowisku biurowym;
- szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i innych osób kierujących pracownikami – pierwsze w ciągu 6 miesięcy od objęcia stanowiska, kolejne nie rzadziej niż co 5 lat;
- szkolenie z zasad postępowania z gotówką i zachowania w razie napadu – jeżeli dział prowadzi kasę;
- szkolenie z rozpoznawania oszustw płatniczych (fałszywe zmiany rachunków, podszywanie się pod zarząd);
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Kierownik działu finansowego pracuje w biurze, przy komputerze z dwoma monitorami, korzystając z systemu ERP, bankowości elektronicznej i arkuszy prognoz płynności. Prowadzi rozmowy telefoniczne i spotkania z bankami, klientami zalegającymi z płatnościami i dostawcami. W części firm dział obsługuje kasę gotówkową – przyjmuje utargi, wydaje zaliczki i odprowadza gotówkę do banku. Pod koniec miesiąca, kwartału i roku obciążenie pracą gwałtownie rośnie. Jako przełożony odpowiada za bezpieczne warunki pracy kilku lub kilkunastu podległych pracowników. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z dwoma monitorami, system ERP i bankowość elektroniczną;
- urządzenia autoryzacyjne do płatności – token, kartę, aplikację mobilną;
- sejf i kasę gotówkową z liczarką banknotów (jeśli dział prowadzi kasę);
- telefon służbowy z zestawem słuchawkowym;
- urządzenie wielofunkcyjne i niszczarka dokumentów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- obciążenie narządu wzroku przy pracy z dwoma monitorami i tabelami liczbowymi;
- niewłaściwe oświetlenie i odblaski na ekranie;
- napad lub agresja przy obsłudze kasy i odprowadzaniu gotówki do banku;
- porażenie prądem elektrycznym od uszkodzonego sprzętu biurowego;
- poślizgnięcie, potknięcie w biurze i na schodach;
- pochwycenie przez niszczarkę lub liczarkę banknotów;
- hałas biura typu open space utrudniający koncentrację.
Czynniki psychofizyczne:
- stres związany z utrzymaniem płynności i terminowością płatności;
- agresja słowna i trudne rozmowy z dłużnikami i kontrahentami;
- presja terminów – zamknięcie miesiąca, kwartału i roku, raporty dla zarządu i banków;
- odpowiedzialność za błędne lub wyłudzone przelewy;
- obciążenie statyczne – długotrwała pozycja siedząca;
- odpowiedzialność za zespół i konflikty interpersonalne w dziale.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kierownika działu finansowego.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korygujące do pracy przy monitorze, refundowane przez pracodawcę – obciążenie narządu wzroku;
- zestaw słuchawkowy z redukcją szumów – hałas biura typu open space, długie rozmowy telefoniczne;
- podnóżek i podkładka pod nadgarstki – obciążenie statyczne;
- obuwie z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie, potknięcie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- monitory z regulacją, matową matrycą i właściwym ustawieniem względem okien – obciążenie wzroku, odblaski;
- oświetlenie co najmniej 500 lx i żaluzje – niewłaściwe oświetlenie;
- wydzielone pomieszczenie kasowe z sejfem, przyciskiem napadowym i monitoringiem – napad przy obsłudze kasy;
- liczarka i niszczarka z osłonami i automatycznym zatrzymaniem – pochwycenie;
- sprawna instalacja elektryczna z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem elektrycznym;
- ekrany akustyczne i pokoje do rozmów w biurze open space – hałas, trudne rozmowy;
- ergonomiczne krzesło z regulacją – obciążenie statyczne.
Środki organizacyjne
- odprowadzanie gotówki przez firmę konwojującą lub wpłatomat, zmienne godziny i trasy – napad lub agresja;
- zasada dwóch osób przy zatwierdzaniu przelewów i telefoniczna weryfikacja zmiany numeru rachunku – odpowiedzialność za błędne lub wyłudzone przelewy;
- harmonogram zamknięć okresów i podział zadań w zespole – presja terminów, stres związany z płynnością;
- scenariusze rozmów windykacyjnych i możliwość przekazania sprawy do firmy windykacyjnej – agresja słowna dłużników;
- regularne spotkania zespołu i szkolenia z zarządzania ludźmi – konflikty interpersonalne;
- przerwy w pracy przy monitorze co godzinę – obciążenie wzroku, obciążenie statyczne;
- porządek w biurze i oznakowanie schodów – poślizgnięcie, potknięcie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kierownika działu finansowego.
- czynniki fizyczne – brak czynników szkodliwych (stanowisko biurowe, oświetlenie i mikroklimat w normie);
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, obciążenie psychiczne, ryzyko napadu przy obsłudze gotówki (jeśli dotyczy), praca w godzinach nadliczbowych w okresach rozliczeniowych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).