Kierownik żłobka

Kierownik żłobka – kod 134104 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Kierownik żłobka / klubu dziecięcego”. Kierownik żłobka kieruje żłobkiem lub klubem dziecięcym dla dzieci od 20. tygodnia życia do 3 lat: organizuje pracę opiekunek i personelu, układa grafiki i plan opieki, nadzoruje żywienie, higienę i bezpieczeństwo dzieci oraz prowadzi dokumentację i rozliczenia. W praktyce często sam pomaga w opiece – karmi, przewija, układa do snu i nosi niemowlęta – oraz przyjmuje rodziców w okresie adaptacji.

Kierownik żłobka – wymagania w stosunku do pracownika

kwalifikacje wymagane od dyrektora żłobka lub klubu dziecięcego w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, w tym wykształcenie wyższe i doświadczenie w pracy z dziećmi do lat 3 lub w kierowaniu;
niekaralność, brak wpisu w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym i pełnia władzy rodzicielskiej wobec własnych dzieci;
ukończone szkolenie z udzielania dziecku pierwszej pomocy i jego regularne odnawianie;
znajomość standardów opieki, wymagań lokalowych i sanitarnych dla żłobków oraz zasad żywienia niemowląt;
znajomość zasad postępowania przy chorobach zakaźnych i współpracy z sanepidem;
umiejętność kierowania zespołem opiekunek i komunikacji z rodzicami;
dobra sprawność fizyczna pozwalająca na podnoszenie i noszenie małych dzieci.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

dyrektor żłobka,
kierownik klubu dziecięcego,
dyrektor klubu malucha,
kierowniczka żłobka,
kierownik żłobka niepublicznego.

Badania

wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy, z oceną układu ruchu przy podnoszeniu dzieci;
orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych przy czynnościach związanych z karmieniem, przewijaniem i pielęgnacją dzieci, zgodnie z wymaganiami sanepidu;
badanie narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym;
szczepienia ochronne zalecane osobom pracującym z małymi dziećmi, w tym przeciw grypie, krztuścowi i odrze, zgodnie z zaleceniem lekarza medycyny pracy.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy;
szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami nie rzadziej niż co 5 lat;
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy niemowlętom i małym dzieciom, w tym przy zadławieniu;
instruktaż bezpiecznego podnoszenia i noszenia dzieci oraz pracy przy przewijakach;
szkolenie z zasad higieny, dezynfekcji i postępowania przy chorobach zakaźnych w żłobku;
szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji niemowląt (łóżeczka ewakuacyjne, wózki wielomiejscowe).

Środowisko pracy

Kierownik żłobka pracuje w gabinecie, ale znaczną część dnia spędza w salach dziennego pobytu, sypialniach, przy przewijakach, w łazienkach i w kuchni mlecznej. Dzieci w wieku żłobkowym trzeba często podnosić, nosić, przewijać i karmić, a przy tym pracuje się na niskich meblach i na podłodze. Pomieszczenia są ciepłe, a podczas adaptacji poziom hałasu z płaczu dzieci bywa bardzo wysoki. Kontakt z pieluchami, wymiocinami, śliną i wydzielinami z nosa jest codzienny, a infekcje szybko rozprzestrzeniają się w grupie. Kierownik odpowiada za zdarzenia z udziałem dzieci, kontrole sanepidu i nadzór gminy. Na stanowisku wykorzystuje się:

przewijaki z blatami zmywalnymi i pojemnikami na zużyte pieluchy;
łóżeczka, leżaczki, krzesełka do karmienia i maty do zabaw;
wózki wielomiejscowe do spacerów i ewakuacji;
kuchnię mleczną z podgrzewaczami, sterylizatorem butelek i zmywarką;
środki do mycia i dezynfekcji powierzchni oraz rąk;
komputer z oprogramowaniem do ewidencji dzieci i rozliczeń.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

przeciążenie kręgosłupa przy wielokrotnym podnoszeniu i noszeniu dzieci;
wymuszona pozycja ciała przy pracy na podłodze, przy niskich meblach i przy łóżeczkach;
hałas związany z płaczem dzieci, szczególnie w okresie adaptacji;
poślizgnięcia na mokrej podłodze łazienek i kuchni mlecznej;
oparzenia przy podgrzewaniu posiłków i sterylizacji butelek;
urazy dłoni i twarzy od uderzeń lub ugryzień przez małe dzieci;
obciążenie wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym.

Czynniki chemiczne:

środki dezynfekcyjne do przewijaków i zabawek zawierające związki chloru i alkohole,
detergenty i preparaty do zmywarek i sterylizatorów,
lateks i związki uczulające w rękawicach jednorazowych.

Czynniki biologiczne:

zakażenia przewodu pokarmowego przenoszone przez kał i wymiociny, w tym rotawirusy, norowirusy i adenowirusy;
infekcje dróg oddechowych, w tym RSV, grypa i krztusiec;
choroba dłoni, stóp i ust (bostonka), ospa wietrzna i rumień zakaźny;
zakażenie wirusem cytomegalii (CMV) przez ślinę i mocz dzieci, szczególnie groźne w ciąży;
owsica, wszawica i zakażenia skóry.

Czynniki psychofizyczne:

odpowiedzialność za życie i zdrowie najmłodszych dzieci, w tym ryzyko zadławienia i nagłego zatrzymania oddechu;
emocjonalne obciążenie okresem adaptacji i kontaktami z zaniepokojonymi rodzicami;
konflikty i roszczenia rodziców po wypadkach i zachorowaniach;
braki kadrowe i konieczność zastępowania opiekunek;
obciążenie administracyjne związane z rozliczeniami dotacji i kontrolami;
ryzyko wypalenia zawodowego.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kierownika żłobka.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice jednorazowe nitrylowe bez lateksu przy przewijaniu i sprzątaniu wydzielin – zakażenia przewodu pokarmowego, CMV, lateks i związki uczulające, środki dezynfekcyjne;
fartuch jednorazowy lub zmywalny przy przewijaniu i karmieniu – zakażenia przewodu pokarmowego, owsica i zakażenia skóry;
maseczka przy opiece nad dziećmi z infekcją dróg oddechowych – infekcje dróg oddechowych, bostonka, ospa wietrzna;
obuwie z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcia na mokrej podłodze;
rękawice termoizolacyjne przy obsłudze sterylizatora i podgrzewaczy – oparzenia;
okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, jeżeli zaleci je lekarz – obciążenie wzroku.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

przewijaki z regulacją wysokości lub ze schodkami dla dzieci – przeciążenie kręgosłupa, wymuszona pozycja ciała;
łóżeczka z opuszczanym bokiem i krzesła dla dorosłych o odpowiedniej wysokości – wymuszona pozycja ciała, przeciążenie kręgosłupa;
wyciszenie sal i wydzielone miejsce do uspokajania dzieci – hałas;
antypoślizgowe posadzki i maty w łazienkach i kuchni mlecznej – poślizgnięcia;
umywalki z bezdotykowymi bateriami, dozowniki środków dezynfekcyjnych i zamykane kosze na pieluchy – zakażenia przewodu pokarmowego, infekcje dróg oddechowych, owsica;
wentylacja mechaniczna i nawilżanie powietrza w salach – infekcje dróg oddechowych, środki dezynfekcyjne, detergenty;
izolatka dla dziecka z objawami choroby – choroby zakaźne, bostonka, ospa wietrzna, rumień zakaźny;
ergonomiczne stanowisko biurowe – obciążenie wzroku.

Środki organizacyjne

procedura higieny rąk, przewijania i dezynfekcji powierzchni oraz zabawek – zakażenia przewodu pokarmowego, owsica, wszawica, zakażenia skóry;
zasady przyjmowania dzieci zdrowych i odbioru dzieci z objawami infekcji – infekcje dróg oddechowych, bostonka, ospa wietrzna;
informowanie pracownic o ryzyku CMV i rumienia zakaźnego oraz dostosowanie pracy kobiet w ciąży – zakażenie CMV, rumień zakaźny;
zasady podnoszenia dzieci i rotacja czynności między opiekunkami – przeciążenie kręgosłupa, urazy od uderzeń lub ugryzień;
procedury bezpieczeństwa snu i karmienia oraz nadzór nad dziećmi w czasie posiłków – odpowiedzialność za życie dzieci, ryzyko zadławienia;
plan adaptacji z udziałem rodziców i stałe godziny konsultacji – obciążenie okresem adaptacji, konflikty z rodzicami;
lista zastępstw i współpraca z agencją lub pulą opiekunek rezerwowych – braki kadrowe;
superwizja, delegowanie rozliczeń na księgowość zewnętrzną i urlopy w okresie przerwy wakacyjnej – obciążenie administracyjne, ryzyko wypalenia.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kierownika żłobka.

czynniki fizyczne – dźwiganie i przenoszenie dzieci, wymuszona pozycja ciała, hałas, praca przy monitorze ekranowym;
czynniki chemiczne – środki dezynfekcyjne zawierające związki chloru, detergenty, lateks;
czynniki biologiczne – wirusy i bakterie przenoszone przez kał, wymiociny, ślinę i wydzieliny dróg oddechowych dzieci (rotawirusy, norowirusy, RSV, krztusiec, CMV, wirus ospy wietrznej, parwowirus B19), owsica;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – odpowiedzialność za życie i zdrowie dzieci do lat 3, kontakt z gorącymi urządzeniami w kuchni mlecznej, stres związany z kierowaniem placówką.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy