Pracownik drogowy – kod 711603 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Robotnik drogowy”. Pracownik drogowy wykonuje roboty przy budowie i utrzymaniu dróg – układa nawierzchnie, naprawia ubytki, montuje oznakowanie i utrzymuje pas drogowy.
Pracownik drogowy – wymagania w stosunku do pracownika
- ukończone 18 lat,
- kwalifikacje (wykształcenie co najmniej podstawowe, preferowane branżowe),
- umiejętność obsługi zagęszczarek, przecinarek i narzędzi drogowych,
- znajomość zasad organizacji ruchu przy robotach drogowych,
- umiejętność rozkładania i profilowania mieszanek mineralno-asfaltowych,
- uprawnienia do kierowania ruchem drogowym, jeżeli zakres obowiązków tego wymaga.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- robotnik drogowy,
- pracownik utrzymania dróg,
- asfalciarz,
- pracownik robót drogowych,
- drogowiec.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie audiometryczne przy narażeniu na hałas maszyn drogowych,
- ocena układu naczyniowego kończyn górnych przy narażeniu na drgania,
- badanie spirometryczne przy narażeniu na pył krzemionkowy i opary asfaltu,
- ocena układu ruchu i kręgosłupa przy pracy fizycznej i wymuszonej pozycji,
- ocena układu krążenia przy pracy w wysokiej temperaturze otoczenia,
- badania dla pracy w porze nocnej, jeżeli roboty prowadzone są nocą.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z zasad pracy w pasie drogowym przy ruchu otwartym,
- instruktaż z ustawiania i utrzymania tymczasowej organizacji ruchu,
- instruktaż z obsługi zagęszczarek, przecinarek i narzędzi udarowych,
- szkolenie z zagrożenia pyłem krzemionkowym i oparami asfaltu.
Środowisko pracy
Pracownik drogowy wykonuje pracę w pasie drogowym, najczęściej przy nieprzerwanym ruchu pojazdów odbywającym się w bezpośrednim sąsiedztwie stanowiska. Przebywa na otwartej przestrzeni przez całą zmianę, niezależnie od warunków atmosferycznych, często w bezpośrednim kontakcie z gorącą masą bitumiczną o temperaturze przekraczającej 150°C. Część robót prowadzona jest nocą, gdy natężenie ruchu jest mniejsze. Na stanowisku wykorzystuje się:
- rozkładarki mas bitumicznych, walce i zagęszczarki płytowe;
- przecinarki do nawierzchni i młoty udarowe;
- narzędzia ręczne – łopaty, grabie do asfaltu, ubijaki;
- elementy tymczasowej organizacji ruchu – zapory, pachołki, tablice;
- samochody ciężarowe i wywrotki dowożące materiał.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potrącenie przez pojazd poruszający się po drodze przy ruchu otwartym,
- najechanie lub przygniecenie przez maszynę drogową pracującą na stanowisku,
- oparzenia gorącą masą bitumiczną i elementami rozkładarki,
- hałas emitowany przez maszyny drogowe i ruch uliczny,
- drgania miejscowe przenoszone przez zagęszczarki i młoty,
- drgania ogólne przy obsłudze walców i zagęszczarek płytowych,
- wysoka temperatura otoczenia i promieniowanie słoneczne latem,
- zmienne warunki atmosferyczne – opady, wiatr, chłód,
- potknięcie i upadek na nierównej nawierzchni oraz w wykopie,
- ograniczona widoczność przy pracach nocnych.
Czynniki chemiczne:
- opary asfaltu zawierające wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne,
- pył krzemionkowy przy cięciu i frezowaniu nawierzchni,
- spaliny silników Diesla emitowane przez maszyny i pojazdy,
- emulsje asfaltowe i preparaty antyadhezyjne.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne prace transportowe (przenoszenie materiałów i narzędzi),
- wymuszona pozycja ciała przy pracach wykończeniowych,
- zmęczenie przy pracach nocnych,
- stres wynikający z pracy w bezpośrednim sąsiedztwie ruchu drogowego.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika drogowego.
Środki ochrony indywidualnej
- odzież ostrzegawcza klasy 3 o intensywnej widzialności – potrącenie przez pojazd, najechanie przez maszynę;
- hełm ochronny – uderzenie przez elementy maszyn i materiały;
- obuwie robocze z podnoskiem, odporne na wysoką temperaturę – oparzenia masą bitumiczną, przygniecenie stopy;
- rękawice termoodporne przy pracach z masą bitumiczną – oparzenia;
- półmaska filtrująca FFP3 – pył krzemionkowy, opary asfaltu, spaliny;
- okulary lub gogle ochronne – odpryski przy cięciu, pył;
- ochronniki słuchu – hałas maszyn drogowych;
- rękawice antywibracyjne – drgania miejscowe;
- nakrycie głowy i preparaty z filtrem UV – promieniowanie słoneczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- tymczasowa organizacja ruchu zgodna z zatwierdzonym projektem – potrącenie przez pojazd;
- zapory, pachołki i tablice ostrzegawcze wygradzające strefę robót – potrącenie przez pojazd;
- pojazd osłonowy z tablicą zamykającą przy robotach mobilnych – potrącenie przez pojazd;
- sygnalizacja dźwiękowa i świetlna cofania maszyn – najechanie przez maszynę;
- przecinarki z systemem cięcia na mokro – pył krzemionkowy;
- maszyny o obniżonym poziomie drgań i hałasu – drgania, hałas;
- oświetlenie stanowiska przy pracach nocnych – ograniczona widoczność, potknięcie;
- urządzenia do mechanicznego rozkładania i zagęszczania masy – ręczne prace transportowe, oparzenia;
- zadaszone miejsce odpoczynku z dostępem do wody – wysoka temperatura, warunki atmosferyczne.
Środki organizacyjne
- wyznaczenie osoby kierującej ruchem z odpowiednimi uprawnieniami – potrącenie przez pojazd;
- zakaz przebywania pracowników w martwym polu maszyn – najechanie przez maszynę;
- ustalone sygnały komunikacji między operatorem a pracownikami – najechanie, przygniecenie;
- rejestr prac w narażeniu na czynniki rakotwórcze – pył krzemionkowy i WWA;
- pomiary pyłów, hałasu, drgań i substancji chemicznych – pył, hałas, drgania, opary;
- przerwy na regenerację i napoje przy pracy w upale – wysoka temperatura;
- rotacja zadań ograniczająca ekspozycję na drgania – drgania miejscowe i ogólne;
- ograniczenie masy ręcznie przemieszczanych materiałów – ręczne prace transportowe;
- ograniczenie liczby kolejnych zmian nocnych – zmęczenie przy pracy nocnej;
- instrukcja bezpiecznego wykonywania robót drogowych – wszystkie zagrożenia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika drogowego.
- czynniki fizyczne – hałas maszyn drogowych, drgania miejscowe (zagęszczarki, młoty udarowe) i drgania ogólne (walce), mikroklimat gorący i promieniowanie słoneczne latem, zmienne warunki atmosferyczne, praca przy ograniczonej widoczności nocą;
- czynniki chemiczne – pył krzemionkowy respirabilny (czynnik rakotwórczy), opary asfaltu zawierające wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (czynnik rakotwórczy), spaliny silników Diesla, emulsje asfaltowe;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w pasie drogowym przy ruchu otwartym, praca przy maszynach w ruchu, kontakt z gorącą masą bitumiczną, ręczne prace transportowe, wymuszona pozycja ciała, praca w porze nocnej.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).