Pracownik pralni – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Operator urządzeń do prania, prasowania i chemicznego czyszczenia tekstyliów” – kod 815701. Pracownik pralni sortuje, pierze, suszy, prasuje i pakuje tekstylia w pralniach hotelowych, szpitalnych i usługowych.
Pracownik pralni – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje (wykształcenie co najmniej podstawowe, przyuczenie na stanowisku),
- umiejętność obsługi pralnic przemysłowych, suszarek i pras do bielizny,
- orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych (przy pralniach obsługujących obiekty medyczne i gastronomiczne).
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- praczka,
- prasowaczka,
- operator magla,
- pracownik pralni chemicznej,
- pracownik pralni szpitalnej.
Badania
- badania lekarskie wstępne lub okresowe,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych, jeżeli pralnia obsługuje placówki medyczne lub gastronomiczne,
- badania uwzględniające narażenie na wysoką wilgotność i temperaturę.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie w zakresie obsługi pralnic przemysłowych, pras i suszarek,
- szkolenie z zakresu postępowania z bielizną skażoną, jeżeli pralnia obsługuje placówki medyczne,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Środowisko pracy
Pracownik pralni pracuje w pralniach hotelowych, szpitalnych, zakładowych i usługowych. Praca odbywa się w pomieszczeniach o podwyższonej temperaturze i wilgotności. Na stanowisku wykorzystuje się:
- pralnice przemysłowe i tunele piorące;
- suszarki bębnowe i maglownice;
- prasownice i prasy do bielizny płaskiej;
- dozowniki środków piorących i wybielających;
- wózki do transportu bielizny czystej i brudnej.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wysoka temperatura i wilgotność powietrza w hali pralniczej,
- gorące powierzchnie prasownic, maglownic i suszarek,
- oparzenie parą wodną,
- hałas pracujących pralnic i suszarek,
- pochwycenie przez ruchome elementy pralnic i pras,
- poślizgnięcie się na mokrej posadzce,
- energia elektryczna.
Czynniki chemiczne:
- środki piorące i wybielające o działaniu drażniącym i uczulającym,
- rozpuszczalniki stosowane przy chemicznym czyszczeniu tekstyliów,
- preparaty do dezynfekcji.
Czynniki biologiczne:
- kontakt z bielizną skażoną przy obsłudze placówek medycznych.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne prace transportowe (worki z bielizną, wózki),
- długotrwała praca w pozycji stojącej,
- praca w narzuconym tempie przy dużym wolumenie bielizny.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika pralni.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice odporne na wysoką temperaturę – gorące powierzchnie prasownic i maglownic, oparzenie parą;
- rękawice ochronne odporne na środki chemiczne – środki piorące, wybielające, rozpuszczalniki;
- fartuch wodoodporny – wilgoć, kontakt z bielizną mokrą;
- obuwie robocze antypoślizgowe – poślizgnięcie się na mokrej posadzce;
- rękawice jednorazowe i fartuch ochronny przy sortowaniu bielizny skażonej – czynniki biologiczne;
- ochronniki słuchu – hałas pralnic i suszarek.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony i blokady bezpieczeństwa pralnic i pras uniemożliwiające pracę przy otwartej komorze – pochwycenie przez ruchome elementy;
- wentylacja i klimatyzacja hali pralniczej – wysoka temperatura i wilgotność;
- izolacja termiczna prasownic i rur parowych – gorące powierzchnie, oparzenie parą;
- wyłączniki awaryjne przy pralnicach i prasach – pochwycenie;
- oddzielenie strefy bielizny brudnej od czystej, zwłaszcza przy obsłudze placówek medycznych – czynniki biologiczne;
- wyłącznik różnicowoprądowy i okresowe przeglądy instalacji elektrycznej – energia elektryczna.
Środki organizacyjne
- instrukcje bhp obsługi pralnic, pras i suszarek – pochwycenie, oparzenie, energia elektryczna;
- procedura postępowania z bielizną skażoną – czynniki biologiczne;
- karty charakterystyki i oznakowanie środków piorących i dezynfekcyjnych – środki chemiczne;
- przerwy w pracy w warunkach podwyższonej temperatury i wilgotności – obciążenie cieplne;
- bieżące usuwanie rozlanej wody i wycieków z posadzki – poślizgnięcie się;
- rotacja zadań przy pracy w narzuconym tempie – długotrwała praca stojąca, obciążenie mięśniowo-szkieletowe.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika pralni.
- czynniki fizyczne – wysoka temperatura i wilgotność powietrza, gorące powierzchnie i para wodna, hałas, prąd elektryczny;
- czynniki chemiczne – środki piorące i wybielające, rozpuszczalniki przy chemicznym czyszczeniu tekstyliów, preparaty do dezynfekcji;
- czynniki biologiczne – przy obsłudze placówek medycznych kontakt z bielizną skażoną;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn z elementami w ruchu, ręczne prace transportowe, długotrwała praca w pozycji stojącej, praca w narzuconym tempie.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).