Psycholog szkolny

Psycholog szkolny – kod 235908 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Nauczyciel psycholog”. Psycholog szkolny diagnozuje trudności rozwojowe i emocjonalne uczniów, prowadzi konsultacje, terapię krótkoterminową i zajęcia profilaktyczne oraz wspiera nauczycieli i rodziców w rozwiązywaniu problemów wychowawczych.

Psycholog szkolny – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia (jednolite studia magisterskie),
przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczyciela,
znajomość metod diagnostycznych i narzędzi psychologicznych stosowanych w pracy z dziećmi i młodzieżą,
umiejętność prowadzenia interwencji kryzysowej oraz pracy z uczniem i rodziną,
w pracy z dziećmi – wymagana informacja z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

psycholog w szkole,
psycholog w szkole podstawowej,
psycholog dziecięcy w placówce oświatowej,
nauczyciel psycholog,
specjalista psycholog w szkole.

Badania

badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
badanie narządu głosu przy dużym wysiłku głosowym,
badanie narządu wzroku przy pracy z monitorem ekranowym,
ocena stanu psychicznego, jeśli lekarz medycyny pracy uzna ją za konieczną.

Szkolenia bhp i inne

instruktaż ogólny bhp,
instruktaż stanowiskowy,
okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z interwencji kryzysowej i postępowania przy zagrożeniu życia ucznia,
szkolenie z zasad ewakuacji i ochrony przeciwpożarowej,
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym psychologicznej,
szkolenia z diagnozy psychologicznej oraz superwizja.

Środowisko pracy

Psycholog szkolny pracuje w gabinecie, w którym spotyka się z uczniami, rodzicami i nauczycielami, a także w klasach przy zajęciach profilaktycznych i warsztatach. Przeprowadza rozmowy i testy psychologiczne, opisuje wyniki, uczestniczy w posiedzeniach zespołów pomocy psychologiczno-pedagogicznej i w trudnych sytuacjach, takich jak konflikty, próby samobójcze czy przemoc. Na stanowisku wykorzystuje się:

komputer, dziennik elektroniczny i oprogramowanie do dokumentacji;
testy i kwestionariusze psychologiczne;
materiały do pracy z dziećmi (zabawki, karty, gry terapeutyczne);
gabinet z meblami do rozmów indywidualnych;
sprzęt multimedialny do warsztatów;
telefon i pocztę służbową.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

poślizgnięcie na mokrej posadzce i potknięcie na schodach,
potrącenie lub uderzenie na zatłoczonym korytarzu szkolnym,
pożar i konieczność ewakuacji uczniów,
hałas na przerwach i podczas warsztatów,
atak fizyczny ucznia lub rodzica w stanie silnego pobudzenia,
porażenie prądem przy sprzęcie biurowym.

Czynniki biologiczne:

infekcje przenoszone drogą kropelkową od uczniów.

Czynniki psychofizyczne:

obciążenie emocjonalne rozmowami o przemocy, kryzysach i zagrożeniu życia uczniów,
stres związany z odpowiedzialnością za decyzje dotyczące bezpieczeństwa dziecka,
przemoc słowna i agresja ze strony uczniów i rodziców,
wypalenie zawodowe i współczucie zmęczeniowe,
przeciążenie narządu głosu,
wymuszona pozycja ciała i obciążenie wzroku przy pracy z komputerem.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku psychologa szkolnego.

Środki ochrony indywidualnej

obuwie antypoślizgowe – poślizgnięcie na mokrej posadzce i potknięcie na schodach;
maseczka ochronna w okresie infekcji – infekcje przenoszone drogą kropelkową od uczniów;
okulary korekcyjne do pracy z monitorem – obciążenie wzroku przy pracy z komputerem;
alarm osobisty lub przycisk wzywania pomocy – atak fizyczny ucznia lub rodzica, przemoc słowna i agresja.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

gabinet z dwoma wyjściami lub przyciskiem alarmowym – atak fizyczny ucznia lub rodzica, przemoc słowna i agresja;
oznakowane drogi ewakuacyjne i gaśnice – pożar i konieczność ewakuacji uczniów;
antypoślizgowe posadzki i poręcze na schodach – poślizgnięcie na mokrej posadzce i potknięcie na schodach;
izolacja akustyczna gabinetu – hałas na przerwach, przeciążenie narządu głosu;
sprawna instalacja elektryczna z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem;
regulowany fotel i monitor ustawiony ergonomicznie – wymuszona pozycja ciała i obciążenie wzroku przy pracy z komputerem;
dyżury nauczycieli i organizacja ruchu na korytarzach – potrącenie lub uderzenie na zatłoczonym korytarzu szkolnym;
wentylacja gabinetu – infekcje przenoszone drogą kropelkową.

Środki organizacyjne

regularna superwizja i konsultacje z innym psychologiem – obciążenie emocjonalne rozmowami o przemocy i kryzysach, wypalenie zawodowe i współczucie zmęczeniowe;
procedury interwencji kryzysowej i współpraca z dyrekcją – stres związany z odpowiedzialnością za decyzje dotyczące bezpieczeństwa dziecka;
procedury postępowania wobec agresji i spotkania trudne z udziałem drugiej osoby – przemoc słowna i agresja, atak fizyczny;
limit liczby spotkań dziennie i przerwy w mówieniu – przeciążenie narządu głosu, obciążenie emocjonalne;
przerwy od monitora co godzinę – obciążenie wzroku, wymuszona pozycja ciała;
regularne ćwiczenia ewakuacyjne – pożar i konieczność ewakuacji uczniów;
higiena rąk i wietrzenie pomieszczeń – infekcje od uczniów;
zasady przemieszczania się po szkole i dyżury – hałas na przerwach, potrącenie na korytarzu.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla psychologa szkolnego.

czynniki fizyczne – hałas szkolny;
czynniki chemiczne – brak;
czynniki biologiczne – drobnoustroje przenoszone drogą kropelkową od uczniów;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – obciążenie narządu głosu, praca przy monitorze ekranowym, silne obciążenie psychiczne, ryzyko agresji.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy