Inżynier spawalnik – kod 214410 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier spawalnik opracowuje technologie spawania, instrukcje WPS i plany kontroli, kwalifikuje technologie i spawaczy oraz nadzoruje produkcję konstrukcji stalowych, zbiorników, rurociągów i elementów maszyn. Pełni funkcję koordynatora spawania, prowadzi badania spoin i odpowiada za zgodność wyrobów z normami spawalniczymi.
Inżynier spawalnik – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne na kierunku inżynieria materiałowa, mechanika lub pokrewnym;
- dyplom międzynarodowego lub europejskiego inżyniera spawalnika (IWE lub EWE) – zwykle wymagany przy koordynacji spawania;
- znajomość norm PN-EN ISO 3834, PN-EN ISO 14731, PN-EN 1090 i PN-EN ISO 15614;
- znajomość metod spawania MIG, MAG, TIG, łukiem krytym i elektrodą otuloną;
- znajomość metod badań nieniszczących i odbioru złączy spawanych;
- umiejętność czytania rysunków wykonawczych i oznaczeń spoin.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- koordynator spawania,
- technolog spawalnictwa,
- międzynarodowy inżynier spawalnik,
- specjalista ds. spawalnictwa,
- koordynator spawalnictwa.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie medycyny pracy;
- badanie okulistyczne – przy kontroli spoin i pracy z monitorem ekranowym;
- badania układu oddechowego (spirometria, RTG klatki piersiowej) – według wskazań lekarza przy narażeniu na dymy spawalnicze;
- badanie audiometryczne – przy przebywaniu w hali spawalni.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i stanowiskowy;
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat;
- szkolenie z zasad bhp przy pracach spawalniczych i pracach pożarowo niebezpiecznych;
- szkolenie i certyfikacja personelu badań nieniszczących (VT, PT, MT) – jeśli inżynier samodzielnie wykonuje badania;
- szkolenie z ochrony radiologicznej – przy obecności w strefie badań radiograficznych spoin;
- szkolenie z pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej.
Środowisko pracy
Inżynier spawalnik pracuje w biurze technicznym i na hali spawalni, na której jednocześnie pracuje wielu spawaczy. Przebywa w zasięgu promieniowania łuku, dymów spawalniczych i hałasu szlifierek, ogląda spoiny z bliska, mierzy parametry spawania i nadzoruje podgrzewanie wstępne elementów palnikami i matami grzewczymi. Na budowach i montażach kontroluje złącza na rusztowaniach, w zbiornikach i rurociągach. Prace biurowe obejmują opracowanie WPS, dokumentacji kwalifikacji i raportów z badań. Na stanowisku wykorzystuje się:
- półautomaty i źródła prądu do spawania MIG, MAG i TIG;
- mierniki parametrów spawania, termometry kontaktowe i kredki termiczne;
- przyrządy do badań wizualnych spoin, zestawy do badań penetracyjnych i magnetycznych;
- maty grzewcze i palniki gazowe do podgrzewania wstępnego;
- butle z argonem, mieszankami gazów osłonowych i acetylenem;
- komputer z oprogramowaniem do zarządzania dokumentacją spawalniczą.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- promieniowanie nadfioletowe i podczerwone łuku spawalniczego;
- hałas szlifierek, żłobienia i prostowania konstrukcji;
- oparzenie gorącymi elementami, odpryskami i żużlem;
- porażenie prądem elektrycznym od urządzeń spawalniczych;
- uderzenie przez przemieszczane suwnicą elementy konstrukcji;
- upadek z wysokości przy kontroli spoin na rusztowaniach;
- promieniowanie jonizujące przy badaniach radiograficznych spoin;
- pożar i wybuch gazów technicznych.
Czynniki chemiczne:
- dymy spawalnicze zawierające tlenki żelaza i manganu;
- związki chromu sześciowartościowego i niklu przy spawaniu stali nierdzewnych;
- ozon i tlenki azotu powstające przy spawaniu łukowym;
- argon i dwutlenek węgla – wypieranie tlenu w zbiornikach i ciasnych przestrzeniach;
- penetranty, wywoływacze i zmywacze w aerozolu.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za jakość złączy w konstrukcjach nośnych i ciśnieniowych;
- presja terminów audytów, odbiorów i dostaw;
- obciążenie wzroku przy kontroli wizualnej spoin i przy komputerze;
- wymuszone pozycje ciała podczas oględzin złączy.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera spawalnika.
Środki ochrony indywidualnej
- przyłbica lub okulary z filtrem spawalniczym – promieniowanie nadfioletowe i podczerwone łuku;
- odzież trudnopalna i rękawice spawalnicze – oparzenie, odpryski, pożar;
- półmaska filtrująca FFP3 lub sprzęt z wymuszonym przepływem powietrza – dymy spawalnicze, chrom sześciowartościowy, nikiel, mangan;
- ochronniki słuchu – hałas szlifierek i żłobienia;
- hełm ochronny i obuwie ochronne – uderzenie elementami konstrukcji;
- szelki bezpieczeństwa – upadek z wysokości na rusztowaniach;
- dozymetr indywidualny – promieniowanie jonizujące w pobliżu stref radiograficznych.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- odciągi miejscowe przy stanowiskach spawalniczych i wentylacja ogólna hali – dymy spawalnicze, ozon, tlenki azotu;
- kurtyny i ekrany spawalnicze – promieniowanie łuku dla osób postronnych;
- uziemienie i okresowe pomiary instalacji urządzeń spawalniczych – porażenie prądem;
- magazynowanie butli w wyznaczonych miejscach z zabezpieczeniem przed przewróceniem – pożar, wybuch, argon;
- wydzielenie i oznakowanie strefy badań radiograficznych – promieniowanie jonizujące;
- rusztowania z barierkami i pomosty – upadek z wysokości;
- wentylacja miejscowa przy badaniach penetracyjnych – penetranty, aerozole.
Środki organizacyjne
- zezwolenia na prace pożarowo niebezpieczne i nadzór po zakończeniu spawania – pożar i wybuch gazów;
- monitorowanie stężenia tlenu przy pracach w zbiornikach – argon, dwutlenek węgla, niedobór tlenu;
- pomiary stężeń substancji szkodliwych na hali spawalni – dymy spawalnicze, chrom sześciowartościowy, nikiel, ozon;
- zakaz przebywania pod ładunkiem i zasady komunikacji z operatorem suwnicy – uderzenie elementami konstrukcji;
- planowanie audytów i odbiorów z rezerwą czasu – presja terminów, odpowiedzialność za jakość;
- przerwy w pracy wzrokowej i rotacja zadań – obciążenie wzroku, wymuszone pozycje;
- pomiary hałasu i oznakowanie stref – hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera spawalnika.
- czynniki fizyczne – promieniowanie nadfioletowe i podczerwone, hałas, promieniowanie jonizujące (w pobliżu badań radiograficznych), praca na wysokości powyżej 3 m;
- czynniki chemiczne – dymy spawalnicze, tlenki żelaza, mangan i jego związki, chrom sześciowartościowy, nikiel i jego związki, ozon, tlenki azotu;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach spawalniczych, prace pożarowo niebezpieczne, praca w zbiornikach i ciasnych przestrzeniach, praca przy monitorze ekranowym.
Podobne stanowiska
- spawacz,
- zgrzewacz,
- monter konstrukcji stalowych,
- kontroler jakości,
- monter kotłów i zbiorników,
- inżynier poligrafii.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).