Mechanik lotniczy

Mechanik lotniczy – kod 315318 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Mechanik lotniczy obsługi technicznej”. Mechanik lotniczy wykonuje przeglądy, naprawy i obsługę techniczną płatowców, silników i instalacji statków powietrznych zgodnie z dokumentacją producenta, a po wykonaniu prac sporządza wpisy w dokumentacji obsługowej i uczestniczy w zwolnieniu statku powietrznego do eksploatacji.

Mechanik lotniczy – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie średnie techniczne – technik mechanik lotniczy lub pokrewne,
licencja personelu technicznego obsługi technicznej statków powietrznych zgodnie z przepisami lotniczymi,
uprawnienia typowe do obsługi konkretnych statków powietrznych,
umiejętność czytania dokumentacji technicznej i znajomość języka angielskiego,
uprawnienia dodatkowe, np. do obsługi urządzeń podnoszących lub do prowadzenia pojazdów po płycie lotniska.

Inne nazwy stanowiska

Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

technik obsługi statków powietrznych,
mechanik płatowców i silników lotniczych,
mechanik obsługi technicznej statków powietrznych,
technik hangarowy,
mechanik liniowy statków powietrznych.

Badania

badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
badanie narządu słuchu przy narażeniu na hałas,
badanie narządu wzroku i ocena rozróżniania barw,
badanie do pracy na wysokości powyżej 3 m,
badanie do pracy w kontakcie ze środkami chemicznymi, smarami i rozpuszczalnikami.

Szkolenia bhp i inne

instruktaż ogólny bhp,
instruktaż stanowiskowy,
okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
szkolenie z pracy na wysokości, w tym przy kadłubie i statecznikach,
szkolenie z bezpiecznej pracy w hangarze i na płycie oraz z czynników ludzkich w obsłudze technicznej,
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy i zwalczania pożarów,
szkolenia typowe i odnawiające producentów statków powietrznych.

Środowisko pracy

Mechanik pracuje w hangarze obsługowym i na płycie lotniska, przy kadłubie, skrzydłach, podwoziu i silnikach, często na podestach i podnośnikach, a w ciasnych przestrzeniach wewnątrz płatowca także w pozycji leżącej. Pracuje przy paliwie, olejach hydraulicznych i smarach, w hałasie prób silników oraz z elementami o dużej masie. Wszystkie czynności wykonuje według dokumentacji i z podpisaniem zakresu wykonanych prac. Na stanowisku wykorzystuje się:

narzędzia ręczne i klucze dynamometryczne;
podnośniki, podesty i podnośniki hydrauliczne do statków powietrznych;
dźwigi hangarowe i wciągniki;
urządzenia diagnostyczne, mierniki i przyrządy kontrolno-pomiarowe;
agregaty zasilania naziemnego i sprężonego powietrza;
myjki, odtłuszczarki i środki czyszczące.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

upadek z podestu lub z powierzchni statku powietrznego,
uderzenie lub przygniecenie elementami statku powietrznego przy demontażu i podnoszeniu,
skaleczenia i zakłucia ostrymi krawędziami blach i narzędzi,
porażenie prądem elektrycznym przy pracy przy instalacji i agregatach,
hałas przy próbach silników i pracy narzędzi pneumatycznych,
drgania mechaniczne narzędzi ręcznych,
pożar lub wybuch paliwa lotniczego w hangarze,
uderzenie strumieniem lub pochwycenie przy pracy silnika.

Czynniki chemiczne:

paliwo lotnicze, oleje, płyny hydrauliczne i smary,
rozpuszczalniki, odtłuszczacze i środki do czyszczenia,
pyły przy szlifowaniu, usuwaniu powłok i materiałach kompozytowych.

Czynniki psychofizyczne:

wymuszona pozycja ciała w ciasnych przestrzeniach płatowca,
przenoszenie ciężkich elementów i narzędzi,
obciążenie wzroku przy kontroli drobnych elementów i pracy z dokumentacją,
stres i odpowiedzialność za bezpieczeństwo eksploatacji statku powietrznego przy presji czasu.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku mechanika lotniczego.

Środki ochrony indywidualnej

okulary lub osłona twarzy – odpryski, pyły, rozpryski rozpuszczalników;
rękawice nitrylowe odporne chemicznie – smary, rozpuszczalniki;
rękawice mechaniczne – skaleczenia;
ochronniki słuchu – hałas;
półmaska z filtrem przeciwpyłowym i przeciwgazowym – pyły, opary rozpuszczalników;
obuwie ochronne antypoślizgowe z podnoskiem – przygniecenie, upadek;
szelki bezpieczeństwa z linami przy pracy na kadłubie i statecznikach – upadek;
odzież ochronna trudnopalna – pożar.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

podesty z balustradami, schody i wysięgniki hangarowe – upadek;
podnośniki i wciągniki z przeglądem UDT oraz podstawki pod statek powietrzny – przygniecenie;
narzędzia izolowane i sprawna instalacja z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie;
wentylacja wyciągowa i odsysanie pyłu w miejscach szlifowania – pyły, opary rozpuszczalników, smary;
narzędzia o obniżonych drganiach i wyciszeniu – drgania, hałas;
uziemienie statku powietrznego, gaśnice i systemy gaśnicze hangaru – pożar;
strefy zakazu wejścia przy próbie silnika i piktogramy – uderzenie strumieniem, pochwycenie;
oświetlenie miejscowe i lupy z podświetleniem – obciążenie wzroku, wymuszona pozycja.

Środki organizacyjne

instrukcje obsługi technicznej i procedury blokady zasilania – porażenie, przygniecenie, uderzenie strumieniem;
praca na wysokości w parze i z asekuracją – upadek;
zasady przechowywania i stosowania paliw, rozpuszczalników i kart charakterystyki – pożar, smary, rozpuszczalniki;
transport ciężkich elementów w zespole lub przy użyciu dźwignic – dźwiganie, przygniecenie;
rotacja zadań i przerwy przy pracy w ciasnych przestrzeniach – wymuszona pozycja, dźwiganie;
przerwy w pracy wzrokowej i kontrola widzenia – obciążenie wzroku;
system raportowania błędów, organizacja pracy bez presji ponad możliwości – stres;
okresowe pomiary hałasu i drgań oraz przeglądy narzędzi – hałas, drgania, skaleczenia.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla mechanika lotniczego.

czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o oddziaływaniu miejscowym, praca w zmiennych warunkach mikroklimatu;
czynniki chemiczne – paliwo lotnicze, oleje i smary, rozpuszczalniki, pyły przy szlifowaniu i obróbce kompozytów;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca przy urządzeniach elektrycznych, wymuszona pozycja ciała w ciasnych przestrzeniach, praca w strefie zagrożonej wybuchem paliw, obciążenie wzroku.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy