Kasjer – w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534), zawód ten ujęto pod nazwą „Kasjer handlowy” – kod 523002. Obowiązki kasjera wiążą się z obsługą klientów przy stanowisku kasowym: skanowaniem i ważeniem towarów, przyjmowaniem płatności gotówkowych i bezgotówkowych, rozliczaniem kasy oraz dbaniem o porządek w strefie kas.
Kasjer – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (zależnie od wymagań pracodawcy),
- kwalifikacje (zależnie od wymagań pracodawcy).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Kasjer – środowisko pracy
Kasjer pracuje w sklepach, supermarketach i punktach usługowych, przy stanowisku kasowym w pozycji siedzącej lub stojącej. Podczas pracy korzysta z:
- kasy fiskalnej i skanera kodów,
- terminala płatniczego,
- wagi kasowej,
- taśmy transportującej towary.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- obciążenie kończyn górnych ruchami monotypowymi (skanowanie i przesuwanie towarów),
- upadek na tym samym poziomie,
- poślizgnięcie się,
- potknięcie się,
- uderzenie o elementy stanowiska kasowego,
- ostre elementy (uszkodzone opakowania),
- pochwycenie przez taśmę transportującą,
- zmienny mikroklimat (przeciągi przy wejściach, sąsiedztwo chłodni),
- hałas,
- oświetlenie,
- energia elektryczna,
- pożar.
Czynniki biologiczne:
- wirusy,
- bakterie (kontakt z gotówką i wieloma klientami).
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- monotonia pracy,
- agresja ze strony klientów,
- odpowiedzialność materialna za powierzoną gotówkę,
- ryzyko napadu,
- stres.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kasjera.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie na stabilnej, antypoślizgowej podeszwie – poślizgnięcie się, potknięcie się;
- rękawice ochronne przy zbieraniu uszkodzonych opakowań i stłuczek – ostre elementy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko kasowe z regulowanym krzesłem i podnóżkiem – obciążenie statyczne;
- taśma transportująca z wyłącznikiem i osłonami mechanizmu – pochwycenie przez taśmę, obciążenie kończyn górnych;
- skaner ograniczający konieczność podnoszenia cięższych towarów – obciążenie kończyn górnych;
- osłona przeciwprzeciągowa strefy kas i dogrzewanie stanowisk przy wejściu – zmienny mikroklimat;
- prawidłowe oświetlenie stanowiska bez olśnień – oświetlenie;
- sprzęt kasowy z aktualnymi przeglądami – energia elektryczna;
- przycisk alarmowy i monitoring strefy kas – ryzyko napadu, agresja ze strony klientów;
- gaśnice i drożne drogi ewakuacyjne – pożar.
Środki organizacyjne
- rotacja zadań (kasa, sala sprzedaży) i przerwy w pracy – obciążenie kończyn górnych ruchami monotypowymi, monotonia, obciążenie statyczne;
- procedura postępowania na wypadek napadu oraz procedura odprowadzania gotówki – ryzyko napadu, stres;
- procedura postępowania z agresywnym klientem i wsparcie ochrony sklepu – agresja ze strony klientów;
- higiena rąk i dostęp do środków dezynfekcyjnych przy stanowisku – wirusy, bakterie;
- bieżące zgłaszanie rozlań i stłuczek w strefie kas – poślizgnięcie się, ostre elementy;
- możliwość pracy przemiennej siedząco-stojącej – obciążenie statyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kasjera.
- czynniki fizyczne – zmienny mikroklimat w strefie kas (przeciągi przy wejściu, sąsiedztwo chłodni), hałas sali sprzedaży, oświetlenie stanowiska, prąd elektryczny;
- czynniki biologiczne – wirusy i bakterie przenoszone przy obsłudze wielu klientów i kontakcie z gotówką;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – powtarzalne ruchy kończyn górnych przy skanowaniu i przesuwaniu towarów, długotrwała pozycja siedząca lub stojąca, ręczne prace transportowe przy cięższych towarach, praca przy taśmie transportującej, praca zmianowa, odpowiedzialność materialna za powierzoną gotówkę, narażenie na zachowania agresywne klientów.