Kierownik domu aukcyjnego

Kierownik domu aukcyjnego – kod 122107 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Kierownik domu aukcyjnego prowadzi przedsiębiorstwo organizujące aukcje dzieł sztuki, antyków, biżuterii, numizmatów lub pojazdów zabytkowych – przyjmuje obiekty w komis, zleca ekspertyzy i wyceny, przygotowuje katalogi i wystawy przedaukcyjne, prowadzi aukcje oraz odpowiada za przechowywanie, ubezpieczenie i wydanie obiektów nabywcom. Nadzoruje magazyn depozytowy i transport dzieł.

Kierownik domu aukcyjnego – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe – historia sztuki, kulturoznawstwo, zarządzanie lub pokrewne,
znajomość rynku sztuki, zasad atrybucji i współpracy z rzeczoznawcami,
znajomość ustawy o ochronie zabytków, zasad wywozu dzieł sztuki za granicę i obowiązków przy obrocie,
znajomość przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy w zakresie obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego obrót dziełami sztuki,
umiejętność prowadzenia aukcji i pracy z głosem przed publicznością,
znajomość zasad przechowywania, pakowania i transportu obiektów zabytkowych.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

właściciel domu aukcyjnego,
dyrektor galerii aukcyjnej,
kierownik działu aukcji dzieł sztuki,
prowadzący aukcje w domu aukcyjnym,
kierownik salonu antykwarycznego z aukcjami.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie uwzględniające ekspozycję na pyły organiczne i zarodniki pleśni w magazynie obiektów,
ocena narządu głosu przy prowadzeniu aukcji i oprowadzaniu po wystawach,
ocena stanu układu ruchu przy przenoszeniu obrazów, rzeźb i mebli,
badania narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym i oględzinach obiektów.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
instruktaż ręcznych prac transportowych i bezpiecznego przenoszenia obiektów wielkogabarytowych,
szkolenie z rozpoznawania zagrożeń przy obiektach zabytkowych – pigmenty ołowiowe, preparaty arsenowe i rtęciowe,
szkolenie z postępowania przy napadzie, ochrony wartości i ewakuacji obiektów.

Środowisko pracy

Kierownik domu aukcyjnego pracuje w salonie wystawowym, w biurze i w magazynie depozytowym. Salon to przestrzeń z oświetleniem ekspozycyjnym, ściankami do zawieszania obrazów i podestami pod rzeźby. W magazynie przechowywane są obiekty w różnym stanie: zakurzone obrazy w ciężkich ramach, meble, kufry, zbiory przyrodnicze i militaria, często dopiero wyjęte z nieogrzewanych strychów i piwnic. Pył, kurz, zarodniki pleśni oraz pozostałości dawnych preparatów owadobójczych są tu codziennością. Aukcje odbywają się wieczorami, trwają po kilka godzin i prowadzone są na stojąco, przed pełną salą. Kierownik jeździ do klientów po obiekty, nadzoruje pakowanie i transport dzieł o dużej wartości. Na stanowisku wykorzystuje się:

salon wystawowy z oświetleniem ekspozycyjnym, podestami i systemem zawieszania obrazów;
magazyn depozytowy z regałami, szafami, sejfem i systemem kontroli klimatu;
młotek aukcyjny, nagłośnienie, pulpit licytacji oraz platforma licytacji internetowej;
sprzęt do oględzin – lupy, lampa ultrafioletowa, mikroskop, waga i przyrządy pomiarowe;
materiały do pakowania, skrzynie transportowe, wózki i podnośniki;
samochód lub bus do przewożenia obiektów oraz usługi wyspecjalizowanego przewoźnika.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

dźwiganie i przenoszenie obrazów w ciężkich ramach, rzeźb, mebli i skrzyń transportowych,
przygniecenie przez przewracający się obiekt, podest lub regał w magazynie oraz na wystawie,
potknięcia i urazy w ciasnym magazynie zastawionym obiektami o nieregularnych kształtach,
skaleczenia odłamanymi elementami ram, szkłem, militariami i wystającymi gwoździami,
upadek z drabiny lub podestu przy zawieszaniu obrazów i aranżacji ekspozycji,
wielogodzinne stanie przy prowadzeniu aukcji i oprowadzaniu po wystawach,
olśnienie i promieniowanie cieplne lamp ekspozycyjnych oraz lampy ultrafioletowej przy oględzinach,
praca przy monitorze ekranowym przy katalogowaniu i obsłudze licytacji internetowej,
wypadek drogowy przy wyjazdach po obiekty i nadzorze nad transportem.

Czynniki chemiczne:

pigmenty i substancje w starych farbach oraz zaprawach – biel ołowiowa, związki arsenu, cynober,
pozostałości dawnych preparatów owadobójczych i konserwujących w meblach, tkaninach i zbiorach przyrodniczych,
rozpuszczalniki, werniksy i kleje stosowane przy drobnych zabiegach i przy pakowaniu,
pył drewna, kurz i pył mineralny z obiektów wyjmowanych z nieogrzewanych pomieszczeń.

Czynniki biologiczne:

zarodniki pleśni i grzyby na obrazach, papierze, tkaninach i meblach ze wilgotnych wnętrz,
szkodniki drewna i tkanin oraz odchody gryzoni i owadów w przyjmowanych obiektach,
czynniki biologiczne w preparatach taksydermicznych, skórach i zbiorach przyrodniczych.

Czynniki psychofizyczne:

odpowiedzialność za obiekty o bardzo dużej wartości i ryzyko uszkodzenia lub utraty,
ryzyko napadu i kradzieży oraz obciążenie psychiczne pracą z wartościami,
presja oceny autentyczności obiektów i ryzyko roszczeń przy błędnej atrybucji,
stres prowadzenia aukcji i pracy przed publicznością oraz w licytacji internetowej,
obciążenie narządu głosu prowadzeniem licytacji i oprowadzaniem po wystawach,
praca wieczorami i w weekendy przy aukcjach, wystawach i przyjmowaniu obiektów.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kierownika domu aukcyjnego.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice ochronne i jednorazowe przy przyjmowaniu, oględzinach i przenoszeniu obiektów – dzwiganie obiektow, ostre elementy, pigmenty, preparaty owadobojcze, plesnie, szkodniki, zbiory przyrodnicze;
półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 przy pracy w magazynie i przy obiektach zapleśniałych – pyl i kurz, plesnie, preparaty owadobojcze, szkodniki;
obuwie ochronne z podnoskiem i rękawice antyprzecięciowe przy przenoszeniu ram oraz mebli – dzwiganie obiektow, upadek obiektu, magazyn, ostre elementy;
okulary ochronne przy oględzinach i drobnych zabiegach oraz okulary chroniące przed promieniowaniem nadfioletowym – oswietlenie ekspozycyjne, rozpuszczalniki;
obuwie wygodne na stabilnej podeszwie przy prowadzeniu aukcji i wystaw – dlugie stanie, drabina;
okulary korekcyjne do pracy przy monitorze przepisane przez lekarza medycyny pracy – monitor.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

wózki transportowe, podnośniki i uchwyty do przenoszenia obiektów wielkogabarytowych – dzwiganie obiektow, upadek obiektu;
regały o właściwej nośności, przytwierdzone do ściany, i stabilne podesty ekspozycyjne – upadek obiektu, magazyn;
wydzielona strefa kwarantanny dla nowo przyjętych obiektów z wentylacją i kontrolą klimatu – plesnie, szkodniki, pyl i kurz, preparaty owadobojcze, zbiory przyrodnicze;
podest przejezdny z barierą lub drabina z poręczą do zawieszania obrazów – drabina;
oświetlenie ekspozycyjne o ograniczonym nagrzewaniu, filtry i obudowa lampy ultrafioletowej – oswietlenie ekspozycyjne;
stanowisko do drobnych zabiegów z wyciągiem miejscowym – rozpuszczalniki, pigmenty;
nagłośnienie z mikrofonem na pulpicie aukcyjnym – glos, aukcja;
system alarmowy, monitoring, sejf, ochrona fizyczna i ubezpieczenie obiektów – napad, wartosc obiektow;
bus z zabezpieczeniem ładunku lub przewóz przez wyspecjalizowanego przewoźnika – wypadek drogowy, dzwiganie obiektow;
ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze – monitor.

Środki organizacyjne

instruktaż ręcznych prac transportowych i zasada przenoszenia obiektów wielkogabarytowych w zespole – dzwiganie obiektow, upadek obiektu, magazyn;
procedura przyjęcia obiektu z oceną stanu, kwarantanną i decyzją o dezynsekcji – plesnie, szkodniki, preparaty owadobojcze, zbiory przyrodnicze, pyl i kurz;
zakaz pracy na drabinie w pojedynkę przy aranżacji ekspozycji – drabina;
zlecanie zabiegów konserwatorskich uprawnionym konserwatorom zamiast wykonywania ich samodzielnie – pigmenty, rozpuszczalniki, preparaty owadobojcze;
przerwy w czasie aukcji, zmiana prowadzącego przy długich sesjach i nagłośnienie – dlugie stanie, glos, aukcja;
procedury ekspertyz przez niezależnych rzeczoznawców i dokumentowanie atrybucji – autentycznosc, wartosc obiektow;
procedura postępowania przy napadzie, transport wartości i ograniczenie informacji o terminach – napad;
planowanie wyjazdów po obiekty w porze dziennej i z asystą drugiej osoby – wypadek drogowy;
harmonogram aukcji i wystaw z rozliczaniem nadgodzin oraz dniami odbioru – nadgodziny;
usuwanie ostrych elementów, zabezpieczanie szkła i oznakowanie uszkodzonych obiektów – ostre elementy;
przerwy w pracy przy monitorze i zmiana charakteru czynności – monitor, oswietlenie ekspozycyjne.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kierownika domu aukcyjnego.

czynniki fizyczne – ręczne prace transportowe z obiektami wielkogabarytowymi, praca na drabinie i podestach, długotrwałe stanie przy prowadzeniu aukcji, olśnienie i promieniowanie nadfioletowe przy oględzinach, praca przy monitorze ekranowym;
czynniki chemiczne – pigmenty i substancje w starych farbach, w tym związki ołowiu i arsenu, pozostałości dawnych preparatów owadobójczych, rozpuszczalniki i werniksy, pyły drewna i pyły mineralne;
czynniki biologiczne – zarodniki pleśni i grzyby na obiektach z wilgotnych wnętrz, szkodniki drewna i tkanin, odchody gryzoni i owadów, czynniki biologiczne w preparatach taksydermicznych;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – dźwiganie i przenoszenie obiektów, ryzyko napadu i pracy z wartościami, kierowanie samochodem i nadzór nad transportem dzieł, obciążenie narządu głosu, praca wieczorami i w dni wolne, duża odpowiedzialność za obiekty o wysokiej wartości.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy