Monter rusztowań – kod 711903 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Monter rusztowań montuje, przebudowuje i demontuje rusztowania budowlane zgodnie z dokumentacją producenta lub projektem indywidualnym.
Monter rusztowań – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia montera rusztowań budowlano-montażowych metalowych,
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- ukończone 18 lat,
- umiejętność czytania dokumentacji montażowej rusztowania.
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie,
- kontrolne badania lekarskie,
- badania w zakresie pracy na wysokości powyżej 3 m, obejmujące ocenę układu równowagi, wzroku i słuchu.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż raz w roku (prace szczególnie niebezpieczne),
- szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości,
- szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy i ewakuacji z wysokości,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Środowisko pracy
Monter rusztowań pracuje na budowach, przy remontach i pracach elewacyjnych, w obiektach przemysłowych oraz przy konstrukcjach inżynierskich. Praca odbywa się na otwartej przestrzeni, na wysokości, w zmiennych warunkach atmosferycznych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- elementy rusztowań systemowych (ramy, stężenia, pomosty, podstawki);
- klucze montażowe i narzędzia ręczne;
- liny i wciągarki do transportu pionowego elementów;
- środki ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z wysokości,
- upadek na tym samym poziomie,
- uderzenie przez spadające przedmioty i elementy rusztowania,
- przygniecenie przenoszonymi elementami,
- ostre krawędzie i zadziory elementów,
- utrata stateczności konstrukcji rusztowania,
- porażenie prądem przy zbliżeniu do napowietrznych linii elektroenergetycznych,
- hałas na terenie budowy,
- zmienne warunki atmosferyczne – praca w upale i w chłodzie,
- silny wiatr,
- promieniowanie słoneczne UV,
- ruch pojazdów i maszyn budowlanych.
Czynniki chemiczne:
- pyły mineralne unoszące się na terenie budowy,
- preparaty konserwujące i smary do elementów rusztowań.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy ręcznym przenoszeniu elementów,
- obciążenie psychiczne wynikające z pracy na wysokości,
- presja czasu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera rusztowań.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem lub urządzeniem samohamownym – upadek z wysokości;
- hełm ochronny z paskiem podbródkowym – uderzenie przez spadające przedmioty, upadek z wysokości;
- rękawice odporne na przecięcie – ostre krawędzie i zadziory elementów;
- obuwie ochronne z podnoskiem i antypoślizgową podeszwą – przygniecenie elementami, upadek na tym samym poziomie;
- odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności – ruch pojazdów i maszyn budowlanych;
- okulary ochronne – pyły mineralne;
- odzież chroniąca przed czynnikami atmosferycznymi – zmienne warunki atmosferyczne, promieniowanie UV.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- montaż zgodny z instrukcją producenta lub projektem indywidualnym rusztowania – utrata stateczności konstrukcji;
- balustrady ochronne, bortnice i kompletne pomosty robocze – upadek z wysokości, upadek przedmiotów;
- punkty i liny kotwiące do zaczepiania środków ochrony indywidualnej – upadek z wysokości;
- wygrodzenie i oznakowanie strefy niebezpiecznej pod montowanym rusztowaniem – uderzenie przez spadające przedmioty;
- daszki ochronne i siatki zabezpieczające – upadek przedmiotów;
- wciągarki i urządzenia do transportu pionowego elementów – obciążenie mięśniowo-szkieletowe, upadek przedmiotów;
- zachowanie bezpiecznych odległości od linii elektroenergetycznych lub ich wyłączenie na czas prac – porażenie prądem;
- zadaszone miejsce odpoczynku i dostęp do napojów – zmienne warunki atmosferyczne.
Środki organizacyjne
- instrukcja bezpiecznego wykonywania robót i plan BIOZ dla montażu rusztowania – upadek z wysokości, utrata stateczności;
- odbiór techniczny rusztowania i wpis do dziennika budowy przed dopuszczeniem do użytkowania – utrata stateczności konstrukcji;
- bezpośredni nadzór osoby uprawnionej nad pracami szczególnie niebezpiecznymi – upadek z wysokości, przygniecenie;
- wstrzymanie prac przy prędkości wiatru powyżej 10 m/s, burzy, gołoledzi i ograniczonej widoczności – silny wiatr, upadek z wysokości;
- zakaz wykonywania montażu w pojedynkę – upadek z wysokości, przygniecenie elementami;
- zasady bezpiecznego podnoszenia i podział ciężarów między pracowników – obciążenie mięśniowo-szkieletowe;
- przerwy w pracy i rotacja zadań – obciążenie mięśniowo-szkieletowe, obciążenie psychiczne;
- bieżąca kontrola stanu środków ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości – upadek z wysokości.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera rusztowań.
- czynniki fizyczne – zmienny mikroklimat i praca na otwartej przestrzeni, promieniowanie słoneczne UV, hałas terenu budowy;
- pyły – pyły mineralne unoszące się na budowie;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, ręczne prace transportowe, praca wymagająca sprawności układu równowagi, wzroku i słuchu, a przy montażu w sąsiedztwie napowietrznych linii elektroenergetycznych także praca w ich strefie.