Murarz – kod 711202 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Obowiązki powierzone murarzowi przez pracodawcę to:
- przygotowywanie zapraw murarskich,
- murowanie ścian,
- tynkowanie wewnątrz i na zewnątrz budynków.
Wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (zależnie od wymagań pracodawcy),
- kwalifikacje (zależnie od wymagań pracodawcy).
Badania
- wstępne badania lekarskie (badania do pracy na wysokościach, inne w zależności od wskazań);
- okresowe badania lekarskie.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Murarz – środowisko pracy
Murarz wykonuje swoje obowiązki wewnątrz oraz na zewnątrz budynków. Pracując na zewnątrz, jest narażony na niekorzystne warunki atmosferyczne. Podczas wykonywania pracy posługuje się elektronarzędziami oraz narzędziami ręcznymi.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek na tym samym poziomie,
- upadek na różnych poziomach,
- uderzenie przez spadający przedmiot,
- poślizgnięcie się,
- ostre krawędzie i elementy,
- pochwycenie przez obracające się elementy,
- kontakt z gorącymi elementami,
- ostre elementy,
- mikroklimat,
- hałas,
- energia elektryczna,
- pożar.
Czynniki chemiczne:
- żrące substancje i preparaty chemiczne,
- drażniące substancje i preparaty chemiczne.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- obciążenie dynamiczne,
- stres.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku murarza.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny – uderzenie przez spadający przedmiot;
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem przy pracy na wysokości – upadek na różnych poziomach (rusztowania);
- rękawice ochronne odporne na przetarcie i substancje alkaliczne – ostre krawędzie i elementy, żrące i drażniące substancje (zaprawy, wapno, cement);
- okulary ochronne lub gogle – rozpryski zaprawy, żrące substancje i preparaty chemiczne;
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – uderzenie przez spadający przedmiot, poślizgnięcie się;
- ochronniki słuchu przy pracy elektronarzędziami – hałas;
- krem ochronny do rąk i odzież robocza zakrywająca skórę – drażniące substancje i preparaty chemiczne;
- odzież robocza dostosowana do pory roku – mikroklimat.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- balustrady, siatki ochronne i kompletne pomosty rusztowań z aktualnym przeglądem – upadek na różnych poziomach, uderzenie przez spadający przedmiot;
- osłony ruchomych części betoniarki i mieszarki – pochwycenie przez obracające się elementy;
- elektronarzędzia z aktualnymi przeglądami, zasilanie przez wyłącznik różnicowoprądowy – energia elektryczna;
- utrzymanie porządku na stanowisku i drogach transportu materiałów – upadek na tym samym poziomie, poślizgnięcie się;
- osłony elementów nagrzewających się urządzeń (nagrzewnice sezonowe) – kontakt z gorącymi elementami;
- gaśnica w strefie prac oraz właściwe składowanie materiałów palnych – pożar.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy oraz instrukcje obsługi betoniarki i elektronarzędzi – pochwycenie przez obracające się elementy, energia elektryczna;
- zezwolenia i nadzór przy pracach na wysokości – upadek na różnych poziomach;
- karty charakterystyki zapraw i preparatów chemicznych oraz higiena skóry po pracy – żrące i drażniące substancje i preparaty chemiczne;
- stosowanie prawidłowych technik podnoszenia i przestrzeganie norm ręcznego transportu (pustaki, worki z zaprawą) – obciążenie dynamiczne;
- rotacja zadań i przerwy w pracy – obciążenie statyczne, obciążenie dynamiczne;
- przerwy w miejscu osłoniętym od warunków atmosferycznych oraz dostęp do napojów – mikroklimat;
- planowanie robót i realny harmonogram prac – stres.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla murarza.
- czynniki fizyczne – hałas elektronarzędzi i betoniarki, drgania miejscowe, zmienny mikroklimat i praca na otwartej przestrzeni, prąd elektryczny;
- pyły – pyły cementowe i pyły zawierające krystaliczną krzemionkę, powstające przy przygotowaniu zapraw oraz cięciu i szlifowaniu materiałów murowych;
- czynniki chemiczne – zaprawy i preparaty o odczynie alkalicznym (cement, wapno) o działaniu żrącym i uczulającym, domieszki do betonu;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m na rusztowaniach, ręczne prace transportowe (pustaki, worki z zaprawą), obciążenie statyczne i dynamiczne układu ruchu, obsługa maszyn z elementami wirującymi.