Asystent nauczyciela przedszkola – kod 531202 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Asystent nauczyciela przedszkola wspiera nauczyciela w prowadzeniu zajęć opiekuńczych, wychowawczych i dydaktycznych z grupą dzieci w wieku 3–6 lat: przygotowuje pomoce i materiały plastyczne, pomaga dzieciom w ubieraniu, myciu rąk, korzystaniu z toalety i spożywaniu posiłków, czuwa nad bezpieczeństwem podczas zabaw w sali i ogrodzie, uczestniczy w spacerach i wycieczkach oraz pomaga w opiece nad dziećmi ze specjalnymi potrzebami.
Asystent nauczyciela przedszkola – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej średnie, mile widziane pedagogiczne lub kurs opiekuna dziecięcego,
- znajomość zasad opieki nad dziećmi w wieku przedszkolnym i ich rozwoju,
- umiejętność udzielania pierwszej pomocy dzieciom,
- informacja z Krajowego Rejestru Karnego i sprawdzenie w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, zgodnie z przepisami,
- cierpliwość, empatia i umiejętność pracy w zespole z nauczycielem,
- sprawność fizyczna pozwalająca na podnoszenie dzieci i pracę w niskiej pozycji.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- asystentka nauczyciela w przedszkolu,
- asystent wychowawcy przedszkolnego,
- pomoc wychowawcy w przedszkolu,
- asystent w grupie przedszkolnej,
- asystent nauczyciela wychowania przedszkolnego.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena układu ruchu przy podnoszeniu dzieci i pracy w pochyleniu i przysiadzie,
- ocena narządu głosu i słuchu przy pracy w hałasie,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych – jeżeli asystent wydaje posiłki dzieciom.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- kurs pierwszej pomocy dzieci, w tym przy zadławieniu i reakcjach alergicznych,
- instruktaż bezpiecznego podnoszenia i przenoszenia dzieci,
- zapoznanie ze standardami ochrony małoletnich i procedurami przedszkola,
- zasady organizacji wycieczek i spacerów z dziećmi.
Środowisko pracy
Asystent pracuje w sali przedszkolnej z niskimi stolikami, krzesełkami i zabawkami na podłodze, w łazience i szatni oraz w ogrodzie przedszkolnym. Większość czynności wykonuje w pochyleniu, przysiadzie lub klęku, na wysokości dziecka – przy zapinaniu kurtek, wiązaniu butów, pomocy przy toalecie i jedzeniu. Hałas w sali z grupą 20–25 dzieci osiąga poziomy powyżej 80 dB, zwłaszcza w czasie zabaw dowolnych i posiłków. Jesienią i zimą dzieci często chorują, a choroby zakaźne szybko rozprzestrzeniają się w grupie. Wyjścia na spacer oznaczają opiekę nad dziećmi przy ruchu ulicznym i na placu zabaw. Na stanowisku wykorzystuje się:
- niskie stoliki, krzesełka i leżaki do odpoczynku;
- zabawki, klocki, pomoce dydaktyczne i materiały plastyczne;
- nożyczki, gilotyna do papieru, pistolet do klejenia na gorąco;
- wózki do posiłków, naczynia i sztućce;
- urządzenia na placu zabaw;
- środki czystości do stolików i zabawek.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- hałas w sali podczas zabaw i posiłków,
- potknięcie o zabawki i poślizgnięcie na mokrej posadzce w łazience,
- uderzenia, kopnięcia i ugryzienia przez dzieci w sytuacjach konfliktowych,
- skaleczenia gilotyną i nożyczkami, oparzenia klejem na gorąco i gorącymi posiłkami,
- urazy na placu zabaw i podczas spacerów, w tym potrącenie przez pojazd.
Czynniki chemiczne:
- środki czystości i dezynfekcji do stolików, zabawek i sanitariatów.
Czynniki biologiczne:
- choroby zakaźne wieku dziecięcego – grypa, RSV, ospa wietrzna, bostonka, rotawirusy, szkarlatyna,
- kontakt z wydalinami i wymiocinami dzieci, owsica, wszawica.
Czynniki psychofizyczne:
- podnoszenie i przenoszenie dzieci,
- wymuszona pozycja w pochyleniu, przysiadzie i klęku, siadanie na niskich krzesełkach,
- przeciążenie narządu głosu w hałaśliwym otoczeniu,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci i kontakt z wymagającymi rodzicami.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku asystenta nauczyciela przedszkola.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie zmienne zakryte z podeszwą antypoślizgową – upadek;
- rękawice jednorazowe przy pomocy w toalecie i sprzątaniu wydzielin – wydzieliny i pasożyty, choroby zakaźne;
- rękawice gospodarcze przy dezynfekcji zabawek – środki czystości;
- nakolanniki lub poduszka do klęczenia – wymuszona pozycja;
- kamizelka odblaskowa podczas spacerów – urazy na placu zabaw.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- panele akustyczne, wykładziny i filcowe podkładki pod meble w sali – hałas, przeciążenie narządu głosu;
- krzesło dla dorosłego o regulowanej wysokości lub stołek na kółkach do pracy przy dzieciach – wymuszona pozycja;
- przewijak i schodki do umywalek dla dzieci – podnoszenie dzieci, wymuszona pozycja;
- pojemniki na zabawki i wyznaczone miejsca ich odkładania – upadek;
- certyfikowane urządzenia na placu zabaw z bezpieczną nawierzchnią – urazy na placu zabaw;
- bezpieczne narzędzia plastyczne i przechowywanie gilotyny poza zasięgiem dzieci – skaleczenia i oparzenia.
Środki organizacyjne
- liczba opiekunów na spacerach zgodna z przepisami i regulaminem przedszkola – urazy na placu zabaw, odpowiedzialność za dzieci;
- procedury postępowania z dzieckiem chorym i informowanie rodziców – choroby zakaźne, wydzieliny i pasożyty;
- higiena rąk i regularne wietrzenie sal – choroby zakaźne;
- techniki pracy z dzieckiem agresywnym, współpraca z psychologiem – uderzenie przez dziecko;
- zachęcanie dzieci do samodzielności zamiast podnoszenia ich – podnoszenie dzieci;
- przerwy w pracy głosem i ciche formy zajęć w ciągu dnia – przeciążenie narządu głosu, hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla asystenta nauczyciela przedszkola.
- czynniki fizyczne – hałas (sala przedszkolna);
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – czynniki zakaźne chorób wieku dziecięcego (wirusy grypy, RSV, ospy wietrznej, rotawirusy);
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne przenoszenie ładunków (dzieci), wymuszona pozycja ciała, praca wymagająca intensywnego używania narządu głosu, odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci.
Podobne stanowiska
- nauczyciel przedszkola,
- pomoc nauczyciela,
- asystent nauczyciela,
- dyrektor przedszkola,
- kucharz w przedszkolu.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).