Pomocniczy robotnik mostowy – kod 931206 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Pomocniczy robotnik mostowy wykonuje prace pomocnicze przy budowie, remoncie i utrzymaniu mostów, wiaduktów i przepustów – przenosi materiały, pomaga przy montażu deskowań i zbrojenia, układaniu i zagęszczaniu betonu, czyszczeniu łożysk i dylatacji oraz rozbiórce zniszczonych elementów. Pracuje pod nadzorem majstra lub brygadzisty, często nad wodą, przy ruchu pojazdów i na rusztowaniach przy podporach.
Pomocniczy robotnik mostowy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie podstawowe lub zasadnicze, mile widziane doświadczenie przy robotach budowlanych,
- sprawność fizyczna i brak przeciwwskazań do pracy na wysokości i nad wodą,
- umiejętność posługiwania się elektronarzędziami, zagęszczarką i wibratorem do betonu,
- znajomość sygnałów porozumiewawczych przy pracy z żurawiem,
- umiejętność pływania – przy robotach prowadzonych nad wodą,
- zdolność do pracy w zespole i podporządkowania się poleceniom kierownictwa robót.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- robotnik mostowy,
- pomocnik mostowca,
- robotnik budowy mostów,
- pracownik utrzymania obiektów mostowych,
- robotnik drogowo-mostowy.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- ocena narządu słuchu w związku z ekspozycją na hałas.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – nie rzadziej niż raz w roku,
- instruktaż do planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (plan BIOZ) na danej budowie,
- instruktaż pracy na wysokości z użyciem sprzętu chroniącego przed upadkiem,
- instruktaż postępowania przy pracy nad wodą i użycia kamizelki ratunkowej,
- szkolenie hakowego – jeżeli pracownik zawiesza ładunki na haku żurawia.
Środowisko pracy
Pomocniczy robotnik mostowy pracuje na otwartych placach budowy obiektów mostowych, na rusztowaniach przy podporach, na pomostach roboczych pod ustrojem nośnym i na płycie pomostu. Roboty prowadzi się często przy czynnym ruchu drogowym lub kolejowym, nad rzeką albo nad ruchliwą jezdnią. Pracownik jest narażony na warunki atmosferyczne przez cały rok, hałas maszyn budowlanych i pył z cięcia betonu. Wiele czynności to ciężka praca fizyczna – przenoszenie prętów zbrojeniowych, płyt deskowania i worków z zaprawami. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wibratory wgłębne do betonu i zagęszczarki płytowe;
- młoty wyburzeniowe, piły do cięcia betonu i szlifierki kątowe;
- deskowania systemowe, stemple i rusztowania;
- żuraw samojezdny, pompa do betonu i podesty ruchome;
- łódź asekuracyjna i koła ratunkowe przy pracach nad wodą;
- narzędzia ręczne, taczki i zawiesia.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z wysokości z rusztowania, pomostu roboczego lub krawędzi płyty pomostu,
- utonięcie przy pracach nad wodą i na pomostach pływających,
- uderzenie przemieszczanym ładunkiem – elementy deskowań i zbrojenia przenoszone żurawiem,
- potrącenie przez pojazd przy pracach w pasie ruchu drogowego lub w pobliżu torów,
- spadające przedmioty z wyżej położonych stanowisk pracy,
- hałas młotów wyburzeniowych, pił do betonu i zagęszczarek,
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od wibratorów i młotów,
- skaleczenia i ukłucia o pręty zbrojeniowe, gwoździe i drut wiązałkowy,
- niekorzystne warunki atmosferyczne – upał, mróz, wiatr i opady.
Czynniki chemiczne:
- cement i mieszanka betonowa – alkaliczne oparzenia skóry, alergia na związki chromu(VI),
- pył krzemionki krystalicznej przy cięciu, kuciu i szlifowaniu betonu,
- oleje szalunkowe i środki antyadhezyjne,
- spaliny silników Diesla z maszyn budowlanych i pojazdów na jezdni,
- żywice epoksydowe i masy naprawcze stosowane do napraw betonu i dylatacji.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne przenoszenie ciężarów – pręty, płyty deskowań, worki z zaprawą,
- wymuszona pozycja ciała przy wiązaniu zbrojenia i pracy pod ustrojem nośnym,
- obciążenie statyczne i dynamiczne przy całodziennej pracy fizycznej,
- obciążenie psychiczne pracą na wysokości i nad wodą,
- praca w porze nocnej przy robotach prowadzonych w czasie zamknięć ruchu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pomocniczego robotnika mostowego.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z linką asekuracyjną i amortyzatorem – upadek z wysokości;
- kamizelka ratunkowa lub asekuracyjna – utonięcie;
- hełm ochronny z paskiem podbródkowym – spadające przedmioty, uderzenie przemieszczanym ładunkiem;
- odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności – potrącenie przez pojazd;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice antywibracyjne – drgania mechaniczne;
- rękawice nitrylowe i kalosze przy betonowaniu – cement i mieszanka betonowa, oleje szalunkowe i środki antyadhezyjne, żywice epoksydowe i masy naprawcze;
- półmaska filtrująca FFP3 i okulary ochronne – pył krzemionki krystalicznej;
- obuwie ochronne z wkładką antyprzebiciową i rękawice robocze – skaleczenia i ukłucia;
- odzież robocza ocieplana i przeciwdeszczowa – niekorzystne warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- balustrady, siatki ochronne i pomosty z bortnicami – upadek z wysokości, spadające przedmioty;
- łódź asekuracyjna i koła ratunkowe w gotowości – utonięcie;
- bariery ochronne i oznakowanie robót w pasie drogowym – potrącenie przez pojazd;
- piły i szlifierki z odsysaniem pyłu lub zraszaniem wodą – pył krzemionki krystalicznej, hałas;
- urządzenia z układami tłumienia drgań – drgania mechaniczne;
- zaślepki na wystające pręty zbrojeniowe – skaleczenia i ukłucia;
- stosowanie żurawi i wózków do transportu materiałów – ręczne przenoszenie ciężarów, obciążenie statyczne i dynamiczne;
- ustawianie maszyn spalinowych z dala od stanowisk pracy ręcznej – spaliny silników Diesla.
Środki organizacyjne
- plan BIOZ i instrukcje bezpiecznego wykonywania robót mostowych – upadek z wysokości, utonięcie;
- wyznaczenie strefy niebezpiecznej pod podnoszonym ładunkiem i sygnalista – uderzenie przemieszczanym ładunkiem;
- przerwy na odpoczynek i rotacja czynności – wymuszona pozycja ciała, obciążenie statyczne i dynamiczne;
- wstrzymanie prac na wysokości przy silnym wietrze i oblodzeniu – niekorzystne warunki atmosferyczne;
- stopniowe wdrażanie nowych pracowników i praca w parach – obciążenie psychiczne pracą na wysokości i nad wodą;
- oświetlenie stanowisk i harmonogram zmian nocnych – praca w porze nocnej.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pomocniczego robotnika mostowego.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, mikroklimat zimny i gorący, praca na otwartej przestrzeni;
- czynniki chemiczne – pył krzemionki krystalicznej, cement (związki chromu), żywice epoksydowe, spaliny silników Diesla;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca nad wodą, ręczne przenoszenie ciężarów, praca w pobliżu ruchu drogowego, praca w porze nocnej.
Podobne stanowiska
- pomocnik budowlany,
- cieśla szalunkowy,
- zbrojarz-betoniarz,
- monter konstrukcji stalowych,
- pracownik drogowy.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).